Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’At’ééd ’éí ch’iyáán ’ál’į́įgi łá’í nidi doo bił bééhózin da.

girl TOP food 3-make.NI-at one but 3-with 3-know.CI NEG

Hííłch’į’go ’índa ta’iideeshnih.

evening.GO until 1-mix.dough.F

Yadiizíní bigháníshgéésh.

can 3-through-1-cut.open.I

’Ashą́ą́ nít’ę́ę́’ t’áadoo hooyání shaa ’ílwod.

1-eat.Prog past suddenly 1-for 3-drive.P

’Atsį’ t’éiyá nahidoonih lágo naalyéhé bá hooghangóó ’o’oolwod nít’éé’ da’deelkaal lá.

meat only 3-buy.F DISC-GO trading post-toward 3-drive.P past 3-close.P DISC

’Ałk’idą́ą́’ dahane’ yę́ę bíneeshdlį́įgo yíłta’.

long.ago pl-story past 3-1-admire.I-GO 3-1-read.P

’Ákǫ́ǫ́ shił díí’ash.

there 1-with 2sg-go.du.F

Ashkii tł’óodi naashné ni. Nit’éé’ bimá aní k’adee’ ’aadéé’ chiíłtsxóoí yilwoł.

boy outside-at 1-play.IP 3-say. past 3-mother 3-say.IP now there-from vehicle-yellow-NMZ 3-moving.fast.F

Baa tįįh náádiikah.

3-for achieve 1dpl-walk.pl.I

Bibee’eldǫǫh haiyííłhan’ii’ ’bįįh yił ’adeesdǫǫh.

gun 3-jerk.out.P-and deer 3-shot.P

Ch’éénísh’į́įgo náá’deeshtł’óół nissin.

out summer.GO 1-again.weave.F 1-desire

Ch’iyáán ’ádaasdįįdgo kingóó ła’ hááshááł.

food pl-3-run.out.P-GO store-to some area-1-go.get.Prog

Chidí sits’ą́ą́’ hashtł’ish yiih yilwodgo t’áá ch’į́į́góó ch’ééh ’ííł’įįd.

car 1-from mud 3-into 3-go.P-GO failure in.vain 1-act.P

Da’ ’ałní’ní’ą́ąjį’ tł’óo’di nishínílnish?

Q noon-until outside-at 2-work.P

Da’ chidíísh bee hólǫ́ doodaii’ ni daats’í chidí nee hólǫ́?

Q car-Q 3-with 4-exist.NI or 2 maybe car 2-with 4-exist.NI

didadiiljeeh

pl-3DO-1dpl-start.fire.I

diididoołjah

3DO-3-start.fire.F

Díí gohwééh doondó’ sido da!

this coffee not.even 3-hot.SPN NEG

Díí yihahígíí biyi’, háísh tówónaanígóó ch’aa deeyá?

this year.IGII within who overseas.GOO travel 3-going.F-Q

Doo t’áá k’ad nimasii yiyą́ą́ da.

do.not.want.to potatoes 1-eat.P NEG

Dooládóʼ Diné Bizaad nanitł’ah da lá.

certainly Navajo language 3-difficult.CI as.such discover

Ha’át’íísh nizhé’é nahideeshnih nízin.

what-Q 2-father 3-1-buy.F 3-want.NI

hadanoołchaad

pl-3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).P

hadaoołgizh

pl-3DO-2dpl-cut.it.out.P

hadínííłchał

3DO-2-card.it.(as.in.wool).F

haiłgéésh

3DO-3-cut.it.out.I

Haná’ąądę́ę́’ łeezh bił hááyol.

over.hill-from sand 3-with 3-blow.P

haniilchaad

3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).I

Mary ha’át’íí yinízin?

Mary what 3-3-want.NI

Mósí ’abe’ yódlą́ą́’ lágo.

cat milk 3-3-drink.O don’t

Na’ná’á biyaa góne’ dóó báhátis ’adiłt’oh.

bridge 3-under below and 3-across 3-3-shoot.P

Naakaii bizaad jółta’ le’ dzinízingo dzizdá.

mexican language 4-read.I wish 4-wish.O-GO 4-sit.P

Nináhaltį́įgo shił yá’át’ééh.

3-rain.SSO.I-GO 1-with 3-be.good.NI

niséłkáá’

3DO-1-investigate.it.P

niłhį́į́h

3DO-2-melt.it.(snow).I

Sha’áłchíní Toohgóó bił ’eesbąs.

1-children Shiprock-to 3-with 1-drive.Prog

Shá hóóchįįd.

1-for ho-anger.P

Shideezhí tsʼah baa nishjooł.

1-younger-sister sage 3-to.PP3-1-give.NCM

Shilį́į́’ tł’aaká’ii dóó shilį́į́’ biyéél bił tsodizin ’íishłaa.

1-appaloosa and 1-horse 3-saddle 3-with prayer 3-1-make.P

shéłbéézh

3DO-1-boil.it.P

T’áá ká nikee’ ániidígíí biih wóó’éés lágo.

see.to.it 2-shoe new-IGII 3-into 2-step.in.O NEG

Tówónaanígóó ch’aazhdóya’ laanaa.

overseas-to 3-1-travel.O hope

Tséíłkéí nidaanéego dahonółne’ laanaa daniidzin.

teens pl-3pl-play.I-GO pl-3pl-win.O hope pl-3pl-think.P

Tótaʼdi doo shił yáʼáhooshǫ̨́ǫ da.

Farmington-at NEG areal-beautiful.NI NEG

Tł’éédą́ą́’ ni’shéłhaazh.

night-past 1-rest.P

Wóláchíí’ dóó tsés’ná ’ahółshíísh

ant and bee 3-3-reflex-sting.CI

 

Wóláchíí’ tsés’ná bishish.

ant bee 3-3-sting.P

yiishjį́į́ł

Progressive Mode: 1-become.black.Prog

yiishjį́į́ł

Progressive Mode: 1-become.black.Prog

yiit’aal

3DO-1dpl-chew.it.P