Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries
’Adą́ą́dą́ą́’ ch’iyáán ’áshłaago dajííyą́ą́’.
yesterday food 1-make.P-GO pl-4-eat.P’Ashą́ą́ nít’ę́ę́’ t’áadoo hooyání shaa ’ílwod.
1-eat.Prog past suddenly 1-for 3-drive.P’Atiin bąąhgóó doo ch’il ’ahwééh ’ájíléeh da.
road 3-beside-along NEG plant coffee together 3-4-gather.SFO.I NEG’Ííshją́ą́ ’at’ééd yázhí hooghandę́ę́’ ch’idoogááł.
certainly girl little house-from out-3-walk.FCh’iyáán ’áshłaadóó tsííd bik’i hooziid.
food 3-1-cook.P-from embers 3-onto area-1-cover.PCh’į́į́góó ch’ééh tádííyá.
fail in.vain 1-go.PDa’iigisgo deekai yéeni t’oo naalyéhí bá hooghangóó nisiikai.
pl-3-wash-GO walk.pl.F aforementioned merely goods 3-for home-to roundtripdadiilyį́į́h
pl-3DO-1dpl-melt.it.Idadíníilkaad
pl-3DO-1dpl-start.to.herd.them.(animals).Idajishóóh
pl-3DO-4dpl-brush/comb.it.Idashoołbéézh
pl-3DO-2dpl-boil.it.Pdayííłhį́į́’
pl-3DO-3dpl-melt.it.(snow).Pdazhdiłhį́į́h
pl-3DO-4dpl-melt.it.Ideidííłhį́į́’
pl-3DO-3dpl-melt.it.Pdeiidą́
pl-3DO-1dpl-eat.it.Ididazhdidoołjah
pl-3DO-4dpl-start.fire.FDlǫ́ǫ́’ ’a’ą́ą́dę́ę́’ hanoolne’ dóó naneesne’.
prairie.dog hole-from stick.head.up.out.P and 3-look.around.PDoo ’áłah deiidleeh da.
NEG together pl-1dpl-meet.pl.I NEGdoohsį́į́ł
3DO-2dpl-eat.it.FDíí ’éí télli ’ayóo ’ayą́.
this TOP donkey very 3-eat.Phadínóołchał
3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).FHahgo lá tá’dinigizh?
When part 2-shear.Fhaiłgéésh
3DO-3-cut.it.out.Ihanííłchaad
3DO-1-card.it.(as.in.wool).PHáí lá bił nanilnish?
who Q 3-with 2-work.IHooghangóó nikéédeeshdááł nisin ndi ółta’di ’éí náshiilkááh.
home-toward 1-go.F 1-want.NI but school-at there 1-spend.night.N CHECK VERB GLOSSESHoozdodę́ę́’ Łééchąąłgaii bee nááshdááłgo Kinłánídi da’jiyání góne’ sédáago shiyaa haalwod lá.
Phoenix-from greyhound.bus 3-with 1-return.Prog-GO Flagstaff-at cafe into 1-sit.SPN-GO 1-under 3-run.P DISC
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- -dę́ę́’ from a general location or point in space or time, also out of, off of’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- location
- -ee by means of’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- instrumental
- -di at’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- location
- -go verb and subordinating encliticsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- góne’ insidefind in Navajo Particle Lexicon
- Si-Perfective Neuter (SPN)
- sédá sit
- -yaa under, beneath, down’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- location




