Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Adáádą́ą́’, hééł sinil góne’ hasht’ehooshłaa.

Day.last belongings storage inside 3-1-clean.P

’Ashkii chidímazí yoo'į́.

boy car 3-3-see.Prog

’Ashkii yázhí éí bimá kingóó yił yi’ash.

boy little TOP 3-mother store-to 3-with 3-walk.du.Prog

’Atiin ’ayóo hashtł’ish náhádlee lá.

road much.muddy 3-becomes.discovery.I

’Atiin bąąhgóó doo ch’il ’ahwééh ’ájíléeh da.

road 3-beside-along NEG plant coffee together 3-4-gather.SFO.I NEG

’Ákǫ́ǫ́ shił díí’ash.

there 1-with 2sg-go.du.F

bik’ídazhdidoodis

pl-3DO-4dpl-wrap.it.around.it.F

bik’ídisoodiz

3DO-2dpl-wrap.it.around.it.P

Ch’iyáán bá hooghandi béeso bideená naashnish.

food.store-at money 3-in-exchange.for 1-work.CI

Chahash’ohjí ch’ínááhoníshóó’.

brush arbor-JÍ out-again-area-sweep.R

Chidí bikéé jį’ adeez’áhí bikee’ nitsaaígíí ’éí nahałnii’.

pickup.truck 3-tire 3-big.NI.-NMLZ TOP 3-1-buy.P

Da’diidį́į́ł.

pl-1dpl-eat-pl.F

dadoohsį́į́ł

pl-3DO-2dpl-eat.it.F

dajiyą́

pl-3DO-4dpl-eat.it.I

deiidą́ą́’

pl-3DO-1dpl-eat.it.P

deiyą́

pl-3DO-3dpl-eat.it.I

didiiljéé’

3DO-1dpl-start.fire.P

Díí nanise’ hiná.

this plant 3-alive.NI

Doo ’áłah diidleeł da.

NEG together pl-1dpl-meet.pl.F NEG

Doo nídahiyoołnaah da.

neg pl-3-2dpl-resuscitate.I neg

Doo shí ’ásht’į́da.

NEG I 1-do.I NEG

hadadoołbįįd

pl-3DO-2dpl-fill.something.up.with.it.P

hadadéélbįįd

pl-3DO-1dpl-fill.something.up.with.it.P

hadaołgéésh

pl-3DO-2dpl-cut.it.out.I

hadeidínóołchał

pl-3DO-3dpl-card.it.(as.in.wool).F

Hagod neezgaigo chʼééh ’ajiiłhxáazh łeh.

4-knee 3-hurt.P-GO in.vain 4-sleep.NI often

haołgéésh

3DO-2dpl-cut.it.out.I

Hóhoot’éédą́ą́’ t’áadoo lą’ígóó nidahastą́ą da.

last year-past NEG many-GÓÓ pl-3-rain.P

K’ad ’ałníí’góó ’eeshtł’óół doo yę́ę ła’ damóo yę́ędą́ą́’ t’áadoo ’asétł’ǫ́ǫ da.

now half-toward 1-weave.Prog future past one Sunday when.past NEG 1-weave.P NEG

Kʼadí! Tʼáadoo tʼóó ’ííyį́į̨́łí.

stop NEG just 2-eat.Prog-í

Na’níle’dii béeso ła’ haaníníl, t’áadoo tł’oh nidziisnii’ da.

dismay money some 4-3-1-give.PlO.P NEG hay 3-4-buy.P NEG

Naaltsoos bikáá’ na’aníshí bikáa’gi si’ą́.

book desk 3-on-at up 3-lie.SRO.SPN

Nichxǫ’ aad ’át’éii">t’áadoo baa nánít’íní.

stop NEG 3-about 2-bother.I-Í

Níléidi t’áá bahat’aadí shábitł’óól noolzhee’.

There-at just clear-NOM sun.3.rays 3-rays.I

NLA aad ’át’éii">k’adę́ę ‘ałtso ’aleehígíí baa nitséskees.

NLA almost all 3i-occur.I-ÍGÍÍ 3-about 1-think.I

Náhóóchįįd.

2-angry.P

Shicheii déidiiłjeeh’ii’, hoozdohgóó nahisiitą́.

1-grandfather 3-3-built.fire.P-and warm-to 3-sit.P

Shilééchąą’í sitsijį’ yilwoł.

1-dog 1-ahead-to 3-run.I

Shimá bighangóó náshdáahgo łééchąą’í baná’ástso’.

1-mother 3-house-toward again-1-go-GO dog 3-again-1-feed.R

T’áá ká ’ooshháásh lágo.

neg 1-go.to.sleep.O LÁGO

Tsinaabąąs bee nida’abąąsgo shi’dizhchį́.

wagon 3-with pl-3-drive.I-GO 1-pass-born.P

Tsxį́įłgo ni’éé’ biih ni’nééh.

hurry 2-clothes 3-into 2-crawl.I

wooshjį́į́h

Optative Mode: 1-become.black.O

woołhį́į́’

3DO-2dpl-melt.it.(snow).P

wołbéézh

3DO-2dpl-boil.it.I

Yadiizíní bigháníshgéésh.

can 3-through-1-cut.open.I

Yá’át’éehgo yínááł.

be.good.I-GO 2-go.sg.Prog

yik’íididis

3DO-3-wrap.it.around.it.I

Łééchąą’í yiską́ągo ’atsį’ yidooyį́į́ł.

dog tomorrow-GO meat 3-3-eat.F

ʼAtʼééd doo bzhǫ́ǫ da dooleeł.

girl NEG 3-with 3-happy.NI NEG 3-become.F