Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Aadę́ę́’ yiłk’as daaní.

there-from cold.weather pl.3-say.NI

’Akóyaa ’adah, t’áá baa ’áhólchįįh.

there-down down, just 3-to 2-aware.NI

’Ashą́ą́ nít’ę́ę́’ t’áadoo hooyání shaa ’ílwod.

1-eat.Prog past suddenly 1-for 3-drive.P

’Azee’ál’į́įdi t’óó tsé’édin ’ájiidzaa.

hospital-at just worse 4-become.NP

’Ałk’idą́ą́’ ch’iyáán ’ ádayiilaa léi’ ła’ ’ánáádeiilyaa.

long.ago food pl-3-3-make.P Indef. some again-pl-3-1dpl-make.P

’Ííłta’ dóó ’iiłghaazh.

1-read.P CONJ 1-sleep.P

’Ołhosh.

2du-sleep.NI
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Ayóo níyol.

very 3-wind.CI

Bini’ íídeeshtah doodago ’éiyá yóó’ ’adeeshwoł.

let will-1-school or only away 1-off-run.P

Ch'ínááníłdoi léi’ bee hoozk’azí deiíjeeh.

again-3-warm.P SUB 3-with 3-cold.NP pl-3-run.PROG

Chidí nidabinołtłáád.

car pl-3-2dpl-stop.I
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Chidí nidabinóołtłáád.

car pl-3-2dpl-stop.O

Chidí sits’ą́ą́’ hashtł’ish yiih yilwodgo t’áá ch’į́į́góó ch’ééh ’ííł’įįd.

car 1-from mud 3-into 3-go.P-GO failure in.vain 1-act.P

deiidą́

pl-3DO-1dpl-eat.it.I

Dibé tóógóó dínóshkaad.

sheep water-toward 3-1-start.herd.O

Dibé tł’oh yiłchozh.

sheep grass 3-3-chew.NCM.DI

didadołjeeh

pl-3DO-2dpl-start.fire.I

didazhdidoołjah

pl-3DO-4dpl-start.fire.F

dizhdiłjeeh

3DO-4-start.fire.I

Díí jį́ ’áłchíní nááda’ołta’.

this day children again-pl-3-study.R

Doo ’áłah diidleeł da.

NEG together pl-1dpl-meet.pl.F NEG

Doo nídahiyoołnaah da.

neg pl-3-2dpl-resuscitate.I neg

Doondó’ ’awéé’ yicha da.

not.even baby 3-cry.I NEG

hadazhdééłbįįd

pl-3DO-4dpl-fill.something.up.with.it.P

Hashk’aan ’ayóo łikan nisin.

banana very 3-be.tasty 3-1-think.CI

Hastiin łééchą́ą́’í tsinaalzhoodí bił déíshood.

man dogs 3-3-haul.sled.LPB.Prog

Háísh yiską́ągo ’adoogis?

who-Q tomorrow 3-wash.F

Háidígíísh ʼałkʼésdisí deeshį́į́ł?

which.one-ÍGÍÍ-Q candy 3-1-eat.F

Kin Łánídi naashnish háálá ’áadi shaghan.

Flagstaff 1-work.I because there 1-live.NI

Mósí bighaa’ ’ayóo dadichxoshígíí sh nizhóní.

cat 3-fur very pl-3-be.bushy.I-ÍGÍÍ 1-with 3-be.nice.NI

Na’níle’dii béeso ła’ haaníníl, t’áadoo tł’oh nidziisnii’ da.

dismay money some 4-3-1-give.PlO.P NEG hay 3-4-buy.P NEG

Niba’ sézį́.

2-wait 1-stand.SPN

nidasoołkáá’

pl-3DO-2dpl-investigate.it.P

nideeshłeeł

3DO-1-carry.a.ropelike.thing.around.F

nijizlá

3DO-4-carry.a.ropelike.thing.around.P

Nił hǫ́zhǫ́ǫ́sh doodaii’ doósh nił hózhǫ́ǫ da?

2-with-happy.NI-Q or neg-Q 2-with happy.NI neg

Níyolgo t’áá ’áko niishch’ił.

wind-GO immediately 3-blink.U

néishjį́į́h

Iterative Mode: 1-become.black.R

Shicheii naalyehe bahooghandi chʼiiyaan nayiiłniih.

maternal.grandfather grocery 3-house-at food 3-3-buy.I

Shigaan dił bąąh.

1.arm blood 3-on

Shitsili tsin ła’ nieidiitą́ii’ łeechą́ą́’ii’ łéi néídiiłhaal.

1-little.brother stick 3-3-pick.up.P-and dog INDEF 3-3-hit.P

T’ah ’ałk’idídą́ą́’ sik’is t’áá yiiłtsą́ą́ nít’ę́ę́’.

still long-ago 1-friend just 3-1-see.P past

aad ’át’éii">Tsxį́įłgo łees’áán ’ádíílííł nimásání nihaa yighááh!

quickly tortilla 3-2-make.F 2.poss-mat.grandma-NOM 1.pl-to 3-come.F

Willem ’éí Britney łikaní t’óó ’ahayóigo yiyííyą́ą’go yoodlą́.

Willem TOP Britney candy just a.lot 3-3-eat.P-GO 3-3-believe.NI

wooshjį́į́h

Optative Mode: 1-become.black.O

yiidą́

3DO-1dpl-eat.it.I

yiigish

3DO-1dpl-make.one.cut.in.it.I

Yiską́ągo Na’nízhoozhídi háadish ’adeeshį́į́ł ninízin?

tomorrow Gallup-at where-Q 2-eat.F 2-want.CI

yíshóó’

3DO-1-brush/comb.it.P

yíyą́ą́’

3DO-1-eat.it.P