An example search has returned 50 entries

’Aadę́ę́’ hoołtį́į́ł; yah ’anída’ayohjááh.

there-from rain.Prog. pl.3-bring.in.Pro.

’Ashkii dibé yázhí yinisé.

boy sheep little 3-3-raise.CI
listenloadingplaying

The boy is raising the lamb.

’At’ééd t’áá ’áhánídi ’ółta’ ’éí biniinaa doo hah dah nídiidáah da.

girl just far-at school TOP 3-cause NEG quickly up start-3-go.I NEG

’Áádóó háajigo dah diníyá?

and.then which.way-GO start.off 2-go.I

’Áshįįh Bii’ Tóodi níyáago dził bąąh hanáádeesh’nah.

Salt.Lake.City-at 1-go.P-GO mountain 3-on again-1-climb.R
listenloadingplaying

When I go to Salt Lake, I will climb mountains again.

Béeso doo hólǫ́ da.

money NEG 3s-be.NI NEG

There is no money.

Da’ołhosh.

2pl-sleep.NI
listenloadingplaying

You all go to sleep.

dajiigish

pl-3DO-4dpl-make.one.cut.in.it.I

Damóo yę́ędą́ą́’ dziłghą́ą́’dę́ę́’ shádí dóó ba’áłchíní bił ’adaashkai.

sunday past-time mountain top.of-from 1-elder.sister and 3-children 3-with downward-1-go.Pl.P

daołbéézh

pl-3DO-2dpl-boil.it.I

dashiilbéézh

pl-3DO-1dpl-boil.it.P

dideididoołjah

pl-3DO-3dpl-start.fire.F
listenloadingplaying

start fire, 3rd person plural

Díí yiską́ągo ’íídííłtah.

this tomorrow 3-2-read.F

Gohwééh nayiisnii’diísh b bééhózin?

coffee 3-3-buy.P-at-Q 3-with 3-know.NI

Gáagii yiyiiłtsą́.

crow 3-3-see.P

Haahláyéé ’ajiiłhosh.

don’t.dare 4-sleep.I

hadaniilchaad

pl-3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).I

hadanołchaad

pl-3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).I

hadazhdínóołchał

pl-3DO-4dpl-card.it.(as.in.wool).F
listenloadingplaying

card it (as in wool), 4th person plural

hadínóołchał

3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).F
listenloadingplaying

card it (as in wool), 2nd person dual

hajíígeed

3DO-4-dig.it.out.P

Hastiin diyogí beiíltsoozgo yaa ahééh niizį́į́'.

man rug him 3-to-3-3-give.P-GO about.it 3-3 thankful 3-think.P
listenloadingplaying

The man appreciates the rug given to him.

Hatáaldi ’iikááh ’atah ’ajóle’.

ceremony-at sandpainting among 4-make.O
listenloadingplaying

One wants to take part in the sandpainting at the ceremony.

Háádísh tsé si’ą́?

where-at-Q rock 3-be.SRO.NP

Hóółchįįd.

1-anger

listenloadingplayingSpeaker: Linda PlaterolistenloadingplayingSpeaker: Linda Platero

I caused anger.

Hóhoot’éédą́ą́’ dahodéek’ą́ąhgo ayóo bits’ą́ą́dóó łid nítsaaz nít’éé’.

"last.year-past pl-3-fire-GO very 3-from-it smoke spread past.CI"
listenloadingplaying

Last year the forest fires created lots of smoke.

jishóóh

3DO-4-brush/comb.it.I

K’ad Hoozdodi níyolgo łeezh aadę́ę́’ yimas.

now Phoenix - at 3-b3.wind dust 3-3-roll.Prog
listenloadingplaying

There is now a sand storm approaching Phoenix.

Lééchąą’í t’áá shǫǫ ’akéé’ nálwod lá.

dog good.thing INDEF-behind 3-return.P DISC

Na’ná’á biyaa góne’ dóó báhátis ’adiłt’oh.

bridge 3-under below and 3-across 3-3-shoot.P

nidajiskáá’

pl-3DO-4dpl-investigate.it.P

Nidáa’di ’áká’ ’ajólyééd.

enemy.way.ceremony-at 4-for 4-run.O
listenloadingplaying

One wishes to help at the enemy way ceremony.

Ninááhóółtą́ą́ nít’éé’ naadą́ą́’ háájéé’.

again-3-rain.P past corn 3-come.up P
listenloadingplaying

It rained again and the corn sprouted.

niłbéézh

3DO-2-boil.it.I

Sha’áłchíní Toohgóó bił ’eesbąs.

1-children Shiprock-to 3-with 1-drive.Prog

Shá bíighah na’ashkǫ́ǫ́’.

sun proportionate 1-swim.CI

Shich’é’é bi’éé’ bá ’áshłéehgo naat’ą́hí hááłgizh.

1-daughter 3-clothes 3-for 3-1-make-I 1-GO fabric I-cut.P

Shichá si’ą́ągo ’iiłhaazh.

1-huddle 3-put-SPN-GO 1-sleep.P
listenloadingplaying

I went to sleep huddled up into a ball.

Shichidí t’ahdii yá’át’ééh, ’át’ah ’índa ła’ ninááhideeshnih.

1-car still 3-good.N later one again-3-1-buy.F

Shidibé ’ąą’ dinót’į́į́ł laanaa ch’ééh nisin.

1-sheep expanse 3-increase.O wish in.vain 1-want.CI

T’áá ’abíní bik’eh nihee hanáyoł.

just morning 3-at 1.pl-for 3-rep-blow.NP
listenloadingplaying

The wind starts up every morning.

T’áá kintahdi ’ííyą́ą́’ nidi náá’áshdą́.

just town-at 1-eat.P but 3-1eat.R
listenloadingplaying

I ate in town, but I am eating again.

Tsííd biih dóóltaał lágo.

coal 3-into 3-3-kick.F do.not

Tsxį́įłgo tł’aakał ła’ ’ájóle’.

hurry-GO skirt some 3-4-make.O
listenloadingplaying

One wishes to quickly make a skirt.

Tł’ízí yę́ę ch’ídaheez’éél jiní.

goat aforementioned pl-3-float out.P heresay

The unfortunate goats got flooded out.

yidííłhį́į́’

3DO-3-melt.it.P

yiyííłhį́į́’

3DO-3-melt.it.(snow).P

Łį́į́ʼ shee hazlį́į́ʼ.

horse 1-by 1-become.P