An example search has returned 50 entries

’Atiin bąąhgóó doo ch’il ’ahwééh ’ájíléeh da.

road 3-beside-along NEG plant coffee together 3-4-gather.SFO.I NEG

’Atsiniltł’ish dóó tó dayókeedígíí baa ’áłah ’aleeh lá.

electricity and water pl-3-request.I-NOM 3-for meeting DISC

’Ádą́ą́dą́ą́’ásh nishínílnish?

yesterday-Q 2-work.P

bik’ídeediz

3DO-1dpl-wrap.it.around.it.P

Ch’iyáán bá hooghandi béeso bideená naashnish.

food.store-at money 3-in-exchange.for 1-work.CI

Ch’óóshdą́ą́dą́ą́’ Bilagáanaa Bizaad doo diists’a’ da. K’ad éí t’ááshxǫǫd t’áá bee yáshti’.

formerly English NEG 1-understand.I NEG | now TOP at.least just 3-with 1-speak.I

dadíníilkaad

pl-3DO-1dpl-start.to.herd.them.(animals).I

dashiilbéézh

pl-3DO-1dpl-boil.it.P

Dá’ák’ehdi nídahodoohgoł.

cornfield-at pl-3-2-hoe.F

deidiłhį́į́h

pl-3DO-3dpl-melt.it.I

deidooyį́į́ł

pl-3DO-3dpl-eat.it.F
listenloadingplaying

eat it, 3rd person plural

Dichin nínízin ya’?

hungry 2-want.NI Q

didadiiljeeh

pl-3DO-1dpl-start.fire.I

didadoołjéé’

pl-3DO-2dpl-start.fire.P

didazhdidoołjah

pl-3DO-4dpl-start.fire.F
listenloadingplaying

start fire, 4th person plural

didoołjéé’

3DO-2dpl-start.fire.P

Diné biWashingdoon ’akéé góne’ dahsidáhígíí ’éí ’asdzááni ’át’é.

Navajo 3-government following rank up-3-sit-rel TOP women 3-be.NI
listenloadingplaying

In the Navajo Nation government the second in command is a woman.

dizhdidoołjah

3DO-4-start.fire.F

Doo ’áłah dadiidleeł da.

NEG together pl-1dpl-meet.pl.F NEG

Díí jį́ Nida’iiníísh ’áko shį́į́ nihich’į’ nida’iil, ya’?

today Friday then.maybe 1pl-toward 1pl-payment.I Q

haashgéésh

3DO-1-cut.it.out.I

hadeiilgizh

pl-3DO-1dpl-cut.it.out.P

hazhdoołtééł

3DO-4-carry.him/her.up.out.of.something.F

Hodíínáá’ágo bááh dootł’izhí ła’ deeshį́į́ł.

after.a.while-GO bread blue some 1-eat.F

Hooghandóó ch’ínáshdáahgo dibé nánásh’įįh.

home-from 1-go.outside.R-GO sheep 1-look.R
listenloadingplaying

When I go out of the house I check on the sheep.

Háidígíísh ʼałkʼésdisí deeshį́į́ł?

which.one-ÍGÍÍ-Q candy 3-1-eat.F

háíníłgizh

3DO-2-cut.it.out.P

Jacob ’éí ayóo naalnish

Jacob this.one very 3-work.CI

jiyą́

3DO-4-eat.it.I

Naʼazhǫǫshgóó dooʼáazhgo nihikééʼ ʼiih deeshwoł.

casino-to 2du-go.F-GO 2pl-follow 3-into 1-run.F

Náńsdzáago t’áá ’íídą́ą́’ ’ííníyą́ą’ dooleeł.

back-1-go.sg.P-GO just already INDEF-2-eat.P FUT
listenloadingplaying

When I get back, you will/should already have eaten.

Ni’éé’ náníłkad.

2-clothes 3-2-sew.I

ni’sełkǫ́ǫ́’ léi’ yéigo bąąh ch’ééh déyá

1-swim.P because very 3-on in.vain 1-go.P

nidadiilyeeł

pl-3DO-1dpl-carry.a.ropelike.thing.around.F
listenloadingplaying

carry a ropelike thing around, 1st person plural

nideidooleeł

pl-3DO-3dpl-carry.a.ropelike.thing.around.F
listenloadingplaying

carry a ropelike thing around, 3rd person plural

nijiskáá’

3DO-4-investigate.it.P

Nizhónígo ha’íí’ą́ yę́ędą́ą́’ ts’íiłgo da’ségis.

beautiful sunrise past quickly pl-3-1-wash.P

Remark- Hachidí laʼ doo sizį́į da. Response- Jó doo jiza da .

4-vehicle surprise NEG 3-stand.SPN-NEG | well NEG 4-sit.SPN NEG

Shicheii déidiiłjeeh’ii’, hoozdohgóó nahisiitą́.

1-grandfather 3-3-built.fire.P-and warm-to 3-sit.P

Sitsóí éí ’ashiiké nidaanéego ’atah nijóne’ laanaa nízin.

my.grandson TOP boy pl-3pl-play.I-GO join 4-play.O hope 3-3.want.CI
listenloadingplaying

My grandson is wishing to participate in the boys game.

Sitsóí yik’i sidáhí béé’éshdlééh.

1-grandchild 3-on 3-sit.SPN-nom 3-1-copy.I

T’áadoo hadahooł’áhí.

neg pl-3s-2dpl-make.noise.NP-Í

T’áá shǫǫ hooghandi nádzáá lá.

good.thing home-at 3-return.P DISC

yidooyį́į́ł

3DO-3-eat.it.F

yidííłhį́į́’

3DO-3-melt.it.P

yiilyį́į́’

3DO-1dpl-melt.it.(snow).P

yiishjį́į́h

Usitative Mode: 1-become.black.U
listenloadingplaying

I usually become black, get sunburned

yishbéézh

3DO-3-boil.it.P

yiyiigish

3DO-3-make.one.cut.in.it.I

Yiłką́ą́dą́ą́’ n’diish’na áádóó ’olta’goo dah diiyá.

Dawn.last 1-got.up and school.GOO off.to 1-walk.P
listenloadingplaying

At dawn, I got up and took off for school.