Your search for the hoolzhishgi Neuter Imperfective (NI)
biihidzóhí 50 entries

’Aadę́ę́’ yiłk’as daaní.

there-from cold.weather pl.3-say.NI

’Ach’ą́ la’ nissin.

mutton.craving 1-think.NI disc

’Ak’ah kǫ’ dishtłi’go sédá.

candle 3-1-cause.burn.NI-GO 1-sit.SPN

’Ayóigo deesk’aaz --- ’áyąą dah dinítsiz.

terribly cold no.wonder up 2-shiver.NI

’Ayóo deesk’aazgo beeldléí ditánígíí biih násh’nah.

very cold-GO blanket 3-thick.NI-ÍGÍÍ 3-into 1-crawl.R

’Ayóo deesk’aazgo beeldléí ditánígíí biih násh’nah.

very cold-GO blanket 3-thick.NI-ÍGÍÍ 3-into 1-crawl.R

’Ayóo łį́į́’ shił naalgeed diní, ’ííshją́ą́shį́į́ díí łį́į́’ bik’i dah ńdaah!

very horse 1-with 3-buck.CI 3-2-say.NI lets.see this horse 3-on up 2-sit.I

’Ołhosh.

2du-sleep.NI

Bááhísh ła’ hólǫ́?

bread-Q some 3s-be.NI

Béeso doo hólǫ́ da.

money NEG 3s-be.NI NEG

Béeso doo ła’ hólǫ́ da.

money NEG some 3s-be.NI NEG

Da’ dichin nínízin?

Q hungry 2-want.NI

Da’ dichinísh nínízin?

Q hunger-Q 2-feel.NI

Dichin nínízin ya’?

hungry 2-want.NI Q

Dichin nínízin ya’?

hungry 2-want.NI Q

Dichinísh doodaii’ dibáá’ísh dzinízin?

hunger-Q or thirst-Q 3-4-want.NI

Dlǫ́ǫ́’ ’atiin bąąhgóó ndaazínígíí t’éiyá shił nizhóní.

prairie.dog road 3-on-GÓÓ about-pl-3-stand.NP-ÍGÍÍ 1-with 3-be.nice.NI

Dlǫ́ǫ́’ ’atiin bąąhgóó ndaazį́įgo shił nizhóní.

prairie.dog road 3-on-GÓÓ about-pl-3-stand.NP-GO 1-with 3-be.nice.NI

Dlǫ́ǫ́’ hwiiłhashaalání">go bik’e’ashch’íí’ígíí baa ’ákonsin.

prairie.dog 3a-3-bite.I-GO 3-be.painful.P-ÍGÍÍ 3-about 1-be.aware.NI

Doo bíighah da.

NEG 3-sufficient.NI NEG

Doo ndi bił ílíí da.

not.even 3-with-grateful.NI NEG

Doo ńdeeshdááł da, háálá kwii doo shił yá’áhoot’éeh da.

NEG 1-return.F NEG because here NEG 1-with 3-good.NI NEG

Díí tsé t’óó la’ béésh át’é nahalin.

this rock contrary.to.appearances metal 3.be.NI 3-resemble.NI

Éí łį́į́’ shilį́į́’ ’át’é.

that horse 1-horse 3-be.NI

Gohwééh t’áá bizhání ’éí doodaii’ ’abe’ biłgo daats’í nínízin?

coffee only TOP or milk 3-with-GO perhaps 3-2-want.NI

Ha’át’íí baa ’áłah ’aleeh jiní?

what 3-for meeting 4-say.NI

Haashą’ ʼátʼé, shí bichʼįʼ haʼdiisdzih.

how-Q 3-be.NI 1 3-to 1-speak.F

Hashk’aan ’ayóo łikan nisin.

banana very 3-be.tasty 3-1-think.CI

Hastiiin Kinłáníaad késhdę́ę́’į́">dę́ę́’ ’anáálwodgo baa ’ákonissin.

Man Flagstaff-from return-walk.P-GO 3-for thus-1-aware.NI

Háidíígíísh neidiyoołnih nínízin?

which.one-ÍGÍÍ-Q 3-3-buy.F 2-think.NI

Irene dibé bee holǫ́nígíí yishniih.

Irene sheep 3-with 3s-exist.NI-ÍGÍÍ 3-1-hear.I

Jáan bimá łóó’ t’áá yiyánígíí bił bééhózin.

John 3-mother fish just 3-3-eat.I-ÍGÍÍ 3-with 3-about-3-know.NI

Mary ha’át’íí lá yinízin?

Mary what Q 3-3-want.NI

Mary ha’át’íí yinízin?

Mary what 3-3-want.NI

Masí dó’ nee holǫ́ǫ́’ísh łí?

cat DÓ’ 2-with exist.NI-Q ŁÍ

Mósí bighaa’ ’ayóo dadichxoshígíí shił nizhóní.

cat 3-fur very pl-3-be.bushy.I-ÍGÍÍ 1-with 3-be.nice.NI

Mósísh nił ya’át’ééh?

cat-Q 2-with 3-be.good.NI

Na’nízhoozhígóó náádínídzáago háadish ’adeeshį́į́ł nínízin?

Gallup-toward again-2-go.R-GO where-Q 1-eat-F 2-want.NI

Naaki yiskánídą́ą́’ da’iiníílta’go hahoolzhiizh.

two day-past pl-1dpl-school.NI-GO start-time.passing.P

Nił hǫ́zhǫ́ǫ́sh doodaii’ doósh nił hózhǫ́ǫ da?

2-with-happy.NI-Q or neg-Q 2-with happy.NI neg

Shichidí t’ahdii yá’át’ééh, ’át’ah ’índa ła’ ninááhideeshnih.

1-car still 3-good.N later one again-3-1-buy.F

Shił bééhózin.

1-with 3-of-3-conceive

Shíká ’anánílwo’ doodago’ t’áadoo shaa nánít’į́ní!

1-after indef-help.R or just-neg 1-about 1-2-bother.NI-neg

T’áá ’íiyisíí dootł’izhii ’át’é.

really turquoise 3-be.NI

T’óó la’ ajiłhosh.

contrary.to.appearances 4-sleep.NI

Tó lą’ígo nidlą́ ’áko bee nitah yá’áhoot’ééh dooleeł.

water many 3-2-drink.DI so 3-with 2-among pl-3-good.NI future

Tsézéí lą’í joyéełgo nidaaz dooleeł.

gravel a.lot 3-4-haul.I-GO 3-heavy.NI 3-become.F

Yadiizíníshą’ haa néelt’e’go nínízin?

can-Q how 3.many.N-GO 2-want.NI

ʼAtʼééd doo bił hózhǫ́ǫ da dooleeł.

girl NEG 3-with HO-happy.NI NEG 3-become.F

ʼÉí ʼashkii hanii, habééso hólǫ́!

that boy NEG.FOC 4-money 3-exist.NI