Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

Yadiizíní bigháníshgéésh.

can 3-through-1-cut.open.I

Abínídą́ą́’ kintahgóó dah didoohkah.

morning-past town-GÓÓ up start-3pl.go.F

’Anishkeed, t’áá ká nóólk’oł lágo.

2-3-photograph.I neg 2-blink.O LÁGO

’Ats’a’ chidí bik’i dah tsoh’aah.

rack car 3-on up 2-iid-SRO.I

’Ałní’ní’ą́ą́dą́ą́’ t’ah doo da’adánígóó dishááhgóó ch’iyáán ’ásdįįd.

noon-past still NEG cafeteria-to 1-go.I-NEG food 3-dwindle.NI

’Óshą́ą́’ laanaa’ dichin shi’niiłxį́.

1-eat.O wish hunger 1-3-kill.I

Bee’eldííldahsinil kintahdi sh ’oolwoł ńt’éé’ tsístł’ahazt’i’ léi’ góne’ sh ’o’oolwod.

Albuquerque town-at 1-with 3-run.Prog past deadend a areal-in 1-with 3-drive.P

bik’ídiidis

3DO-1dpl-wrap.it.around.it.I

Chidí nidabinóołtłáád.

car pl-3-2dpl-stop.O

dadołhį́į́h

pl-3DO-2dpl-melt.it.I

dadínółkaad

pl-3DO-2dpl-start.to.herd.them.(animals).I

dajishbéézh

pl-3DO-4dpl-boil.it.P

Damóo yę́ędą́ą́’ Yootóógóó niséyá.

Sunday past Santa.Fe-to 1-go.P

daohsą́

pl-3DO-2dpl-eat.it.I

daoohdlą́ą́’

pl-3DO-2dpl-drink.it.P

didadidiiljah

pl-3DO-1dpl-start.fire.F

didishjeeh

3DO-1-start.fire.I

didínííłkał

3DO-2-start.to.herd.them.(animals).F

Doo nił bééhózín da lá jiní. T’áá káhí la’ bił hóolne’!

NEG 2-with 3-knowledge.CI NEG disc 4-say.P just never some 3-with 2-tell.F

Doo t’áá k’ad níká ’eeshwod da.

do.not.want.to for.you.pos 2-1-help.P NEG

Dzi’izí bikee’ náásxis nít’éé’ bił daalkaałí baa’íí’á.

bicycle 3-tire 3-3-turn.Prog past nail 3-into-3-extend.NP

Díí diichiłí ’át’é ni.

this DISC abalone 3-be.I EMPH

Dąągo daʼákʼehdi daʼhodiilzhǫ́ǫ́ łeh.

spring-GO cornfield-at pl-area-1dpl-clean.I usually

Ha’át’íí neidiyoołnih nínízin?

who 3-3-buy.F 2-think.NI

Haaláyéé diitlʼééʼ ʼajiłhwosh.

caution this-night 4-sleep.I

hadadoołbįįd

pl-3DO-2dpl-fill.something.up.with.it.P

haołgéésh

3DO-2dpl-cut.it.out.I

Hastiin łį́į́’ yik’i dah neezdá.

man horse 3-on up 3-sit.P

Jáan bimá łóó’ t’áá yiyánígíí daats’í b bééhózin.

John 3-mother fish just 3-3-eat.I-ÍGÍÍ maybe 3-with 3-about-3-know.NI

Jáan biʼdizhchínéejįʼ ʼanááhoolzhiizh. Tįʼ bá daʼdiidįį́ł.

John 2-birth-up-to again-area-arrive.P let's.go 3-for pl-2-eat.F

K’aa’ísh ’aní’á biyaa doodago daats’í báhátis ’ayiist’oh?

arrow-Q bridge 3-under or perhaps 3-over 3-3-shot.P

Naaltsoos yíníshta’.

book 3-1-read.I

neiilyé

3DO-1dpl-carry.a.ropelike.thing.around.I

Nináhaltį́į́hígíí sh yá’át’ééh.

3s-rain.SSO.I-ÍGÍÍ 1-with 3-be.good.NI

Níká ’adeeshwoł biniiyé níyá.

2-for 1-run.F 3-purpose.of 1-came.P

Sam Diné yitah naalnish.

Sam Navajo 3-among 3-work.I

Shich’é’é bi’éé’ bá ’áshłéehgo naat’ą́hí hááłgizh.

1-daughter 3-clothes 3-for 3-1-make-I 1-GO fabric I-cut.P

Shį́į́dą́ą́’ na’niiłkaadgo t’áá ’áháníjį’ ’adeeshch’iłgo bik’ee deelyiz.

Shí hanáshyįįh.

1 1-rest.I

T’ahádą́ą́’ dah ’ayítł’óh.

before.thus up 3-2-loom.set.I

T’áadoo hoshíníkéhé.

T’ÁADOO 2-scold.NI-Í

T’áá ká ’adinoólgháásh lágo.

neg 2-oversleep.O LÁGO

wołbéézh

3DO-2dpl-boil.it.I

yidííłhį́į́’

3DO-3-melt.it.P

yiilyį́į́’

3DO-1dpl-melt.it.(snow).P

yiishjį́į́ł

Progressive Mode: 1-become.black.Prog

yishhį́į́h

3DO-1-melt.it.(snow).I

yiyííyą́ą́’

3DO-3-eat.it.P

Ła’ nídeezid yę́ędą́ą́’ ’áajigo niséyá.

one month past that-way-GO 1.go.P

Łahgóó t’ah biláhági ’át’éego ch’iyáán naas’nii’ lá.

elsewhere even.more 3-be.NI-GO food 3-distribute.P DISC