Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Ałk’ésdisí naháłnii’go sitsilí dóó shideezhí ’aheełt’éego bá ’ahá níjaa’.

candy 3-1-buy.CI-GO 1-little.brother and 1-little.sister 3-1 split-GO.I 3-for 3-1 gave.I

’Eii łééchą̨ą’í t’áá ’áko taah yilwo’.

that dog immediately water.into 3-run.U

-k’i

bik’ídazhdidoodis

pl-3DO-4dpl-wrap.it.around.it.F

Bíni’dii ’awáalyaa sitį́.

3-let-stay jail 3-lay.SPN

Chidí na’na’í łęęzh yíyooyił.

tractor dirt 3-3-push.Prog

Da’diidį́į́ł.

pl-1dpl-eat-pl.F

dajishóóh

pl-3DO-4dpl-brush/comb.it.I

deiitł’ó

pl-3DO-1dpl-weave.it.I

Devon glottal start bi’diił’áhigíí ’ayóo shi’diił’á.

Devon glottal start 3-3-bother.DI very 1-3-bother.DI

diidiłjeeh

3DO-3-start.fire.I

diilyį́į́h

3DO-1dpl-melt.it.I

dizhdiłjeeh

3DO-4-start.fire.I

Doo nídahiyoołnaah da.

neg pl-3-2dpl-resuscitate.I neg

Gah bik’ee’ taah yí’áhígóó ’eesbąs.

rabbit foot water 3-into1-drive.Prog

Ha’a’áahgo shilį́į́’ bá niná’áshjoł.

east-GO 1-horse 3-for again-1-feed.NCM.R

Ha’át’íísh neidiyoołnih nínízin?

who-Q 3-3-buy.F 2-think.NI

Haa’íyee’ díí chidí bikééji’ adeez’ahí hasht’e diilnííł.

lets.see this pickup.truck 3-1.pl-fix.F

hadeidínóołchał

pl-3DO-3dpl-card.it.(as.in.wool).F

hadeiłgéésh

pl-3DO-3dpl-cut.it.out.I

haidoołtééł

3DO-3-carry.him/her.up.out.of.something.F

haniilchaad

3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).I

hazhdoołtééł

3DO-4-carry.him/her.up.out.of.something.F

Jáan naalnishísh?

John 3-work.I-Q

Jó n bééhozin shibéeso ’adingo

because 2-with 3-knowledge.CI 1-money 3-dwindle.CI-GO

K’ad éí níléí náhookǫsjí dadeezhchííl.

now TOP. over.there north.at pl 3 began snow.P

Kodóó dah nohkeeh.

from.here up 2du-sit.I

Kóhótʼéédą́ą́ʼ Bééshbíítóódi dibé taʼdaʼdiigizh.

year-past metal in-water-at 3-pl-1dpl-shear.P

na’ashkǫ́ǫ́’

1-swim.I

Na’azhǫǫshgi díkwíí shį́į́ shaa woobįįh?

hoop.and.pole.game-at how.much 1-to pass-win.I

nidasoolá

pl-3DO-2dpl-carry.a.ropelike.thing.around.P

Nizhónígo saad ha’oodzíí’ ’áníléehgo bik’e’íłchí.

nicely word HO-speak.P 3-2-make.I-GO 3-2-write.I

Níwe, bíni’dii ’ałwosh!

stop 3-let 3-sleep.I

Níwe, naaltsoosgo yee’ baa nitsíníkees!

stop paper-GO really 3-with 3-2-think.I
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Saad naashkaahgo baa naash.

word 3-1-research.CI-GO 3-to 1-go.Prog

Shichidí t’ahdii yá’át’ééh, ’át’ah ’índa ła’ ninááhideeshnih.

1-car still 3-good.NI later one again-3-1-buy.F

shíníłbéézh

3DO-2-boil.it.P

T’ah doo la’ shą́ą́’ ’azhjaa’góó náádiikáah da.

not.yet DISC flea market-to 1pl-run.I NEG

T’áadoo hosh niyą́ní.

T’ÁADOO cactus 3-2-eat.I-Í

T’áá ká ’ooshháásh.

neg 1-go.to.sleep.O

T’iis bąąh nidaohna’.

cottonwood 3-on pl-2dpl-climb.I

T’áadoo hooyání łį́į́’ shidáagi ch’éltáál.

suddenly horse 1-front-at 3-bolt.P

T’áá shǫǫ da la’ da’adą́ądi diné bich’iiyą’ hólǫ́ǫ́ .

at.least such.as some restaurant-at Navajo 3-food 3-exist.NI DISC

Tó tsíídkáá’ dididííkááł.

water charcoal-on start-3-2-put.OC.F

Tʼáadoo baa nitsinikeesí, tʼóó ’íízoh.

NEG 3-about 2-think.I just 2-write.Prog

yidíníłkaad

3DO-3-start.to.herd.them.(animals).I

yishtł’ó

3DO-1-weave.it.I

Yiską́ągo Na’nízhoozhígóó deet’áazhgo haa’í lá ’adiidį́į́ł?

tomorrow Gallup-to 1dpl-go.du.F-GO where Q 1pdl-eat.F

Łahgóó t’ah biláhígi ’át’éego ch’iyáán naas’nii’ lá.

elsewhere even.more 3-be.NI-GO food 3-distribute.P DISC

“Níléí dził binaagóó ’ahééh hi’díníilchééł”, ní jiní ma’ii.

yonder.there mountain 3-around-GÓÓ around 2-du-run.F 3-say.P 4-say.P coyote