Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Anishkeed, t’áá ká nóólk’oł.

2-3-photograph.I neg 2-blink.O

’Atʼééd hashk’ąąn yiyą́.

girl banana 3-3-eat.DI

"Doildinę́ę’ daazts’ą́ą́ lá," didííniił.

3-be.outcast.NI-deceased 3-die.P DISC 3-2-tell.F

Baa tįįh náádiikah.

3-for achieve 1dpl-walk.pl.I

Ch’iyáán ’ádaasdįįdgo kingóó ła’ hááshááł.

food pl-3-run.out.P-GO store-to some area-1-go.get.Prog

Ch’óóshdą́ą́dą́ą́’ Diné Bizaad naalkaah doo sh bééhózin da. K’ad éí t’áá shxǫǫd sh báá hózin.

formerly Navajo language research NEG 1-with 3-of ho-know.CI NEG | now TOP luckily 1-with 3-about-ho-know.CI

Chidí bits’ą́ą́’ niiltłago t’óó yíyooyił.

car 3-from 3-stop.P-GO just 3-3-push.Prog

Chidí łizhinígíí doodago łigaaígíí daats’í nahideeshnih?

car black-nom or white-nom perhaps 3-2-buy.F

Da’ dichin nínízin?

Q hungry 2-want.NI

Daango k’ééda’dilyééh nt’éé’ t’áádoo k’ééda’diilyáa da.

spring-GO 3-plant.R past NEG 3-3-plant.P NEG

dadoohsį́į́ł

pl-3DO-2dpl-eat.it.F

dajiigish

pl-3DO-4dpl-make.one.cut.in.it.I

daoohgish

pl-3DO-2dpl-make.one.cut.in.it.I

daołhį́į́h

pl-3DO-2dpl-melt.it.(snow).I

dayoodlą́ą́’

pl-3DO-3dpl-drink.it.P

dazhdidoołhįh

pl-3DO-4dpl-melt.it.F

Dá’ák’ehdi nídahodoohgoł.

cornfield-at pl-3-2-hoe.F

deidííłhį́į́’

pl-3DO-3dpl-melt.it.P

deiitł’ó

pl-3DO-1dpl-weave.it.I

Dichin nínízin ya’?

hungry 2-want.NI Q

didadidiiljah

pl-3DO-1dpl-start.fire.F

dideidííłjéé’

pl-3DO-3dpl-start.fire.P

didishjeeh

3DO-1-start.fire.I

Díí tł’éé’ ’iidííłhosh.

this night 2-sleep.F

Díkwíí jį́ nanilnish?

how.many-Q day 2-work.I

Doo ’áłah deiidleeh da.

NEG together pl-1dpl-meet.pl.I NEG

Gohwééh ła’ shaa níkaah.

coffee some 1-to 2-give.OC.I

Ha’a’aahgo doo jiztįį da, johonaa’ai hwił ołtáh jíní.

sunrise-GO NEG 4-lay.O NEG, sun 4-with count 4-say.I

hayííłgizh

3DO-3-cut.it.out.P

Háadi lá łį́į́’ naakai?

where-at Q horse 3dpl-walk.I

háágeed

3DO-1-dig.it.out.P

jishbéézh

3DO-4-boil.it.P

KinŁánídi ’ííníshta’ ńt’éé’ ’áádóó t’áá ’ániidígo ’áadi náánísdzáá ńtéé’ ’ééhosisya’ lá.

Flagstaff-in 1-study.P past and.then just recently there-at 1-return.P past 1-get.hazy.P disc

Kénídánííljeehgo, sin łah beehódíítał.

shoe.game-GO song some 2-sing.F

Ne’eshłééh. T’áá ká nóólk’oł.

2-1-copy.I 2-blink.O

Nimá sání bich’į́’ ch’iyáán ła’ dijááh.

2-grandmother 2-to food some start-3-2.take.PlO2.F

niyą́

3DO-2-eat.it.I

Níká ’adeeshwoł biniiyé níyá.

2-for 1-run.F 3-purpose.of 1-came.P

Níwe, doo tsésǫ’ góne’ ch’ééjí’nah da!

stop NEG window 3-into 4-crawl.R NEG

Níwe, tʼáádoo łééchąąʼí nánítałʼí.

stop NEG dog 3-2-kicking.R.NEG

Shiye’, t’áadoo nikdíltałí.

1-son NEG 2-stomp.IR-Í

Shiye’, ín">t’áadoo nikídíltałí.

1-son NEG 2-stomp.IR-Í

T’ah doo kintahgóó diit’aash da.

not.yet store-to 1du-go.I NEG

T’áadoo béeso baa nishníłí bił ’aná’oolwod.

NEG money 3-for 3-1-lend.I 3-with 3-run.off.P

T’áadoo hoshíníkéhé.

T’ÁADOO 2-scold.NI-Í

T’áá ká tó tsíídkáá’ dididííkááł.

NEG water charcoal-on start-3-2-put.OC.F

Tsinaabąąs bee nida’abąąs yę́ędą́ą́’ shi’dizhchį́.

wagon 3-with pl-3-drive.I past 1-pass-born.P

yiilzhóóh

3DO-1dpl-brush/comb.it.I

Yishdlosh le’.

peg-1-trot.Prog LE’
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Yiską́ągo Na’nízhoozhídi háadish ’adeeshį́į́ł ninízin?

tomorrow Gallup-at where-Q 2-eat.F 2-want.CI