Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Ak’ah ła’ dishhį́įhgo baa naashá.

lard some 3-1-melt.I 3-to 1-go.CI

’Adą́ą́dą́ą́’ ch’iyáán ’áshłaago dajííyą́ą́’.

yesterday food 1-make.P-GO pl-4-eat.P

’Amásání léi’ dibé yázhí yootééł.

grandmother INDEF sheep little 3-3-carry.AnO.Prog

Ashkii tł’óodi naashné ni. Nit’éé’ bimá aní k’adee’ ’aadéé’ chiíłtsxóoí yilwoł.

boy outside-at 1-play.IP 3-say. past 3-mother 3-say.IP now there-from vehicle-yellow-NMZ 3-moving.fast.F

Béésh bee hane’é b nááshbał.

phone 3-with 1-whirl.Prog

bik’ídadidoohdis

pl-3DO-2dpl-wrap.it.around.it.F

bik’ídideesdis

3DO-1-wrap.it.around.it.F

bik’ídísdis

3DO-1-wrap.it.around.it.I

bik’ízhdidoodis

3DO-4-wrap.it.around.it.F

Ch’į́į́góó ch’ééh tádííyá.

fail in.vain 1-go.P

Chaha’oh biyaagi ni’dííłbąs.

shade.house 3-under-at 2-drive.F

Chidí diiłts’į́į́h.

car 3-2-start.I

Dah díníilghaazh ’áshįįh bik’ídíínił.

fry.bread salt 3-on-3-2-sprinkle.PlO.F

daohsą́

pl-3DO-2dpl-eat.it.I

dayííshóó’

pl-3DO-3dpl-brush/comb.it.P

didadoołjéé’

pl-3DO-2dpl-start.fire.P

dididííłjah

3DO-2-start.fire.F

Díí hooghan ’álnéehgi bee ła’ niidlį́į’go baa tįįh diikah.

this hogan 3-pass-make.I 3-with one 1dpl-be.NI-GO 3-about achieve 1du-take.on.pl.F
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Díkwíí jį́ nanilnish?

how.many-Q day 2-work.I

díníłkaad

3DO-2-start.to.herd.them.(animals).I

Gohwééh ’áłdó’ nahideeshnih nisinée beesénah lá.

coffee also 3-1-buy.F 1-want.NI-past 3-1-forget.P DISC

Ha’át’íísh neidiyoołnih nínízin?

who-Q 3-3-buy.F 2-think.NI

Hada’niłhosh le’!

up-pl-3-3-bubble.up.CI LE’
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

hadeiłgéésh

pl-3DO-3dpl-cut.it.out.I

haiilgéésh

3DO-1dpl-cut.it.out.I

haniilchaad

3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).P

hazhniłchaad

3DO-4-card.it.(as.in.wool).I

jíí’aal

3DO-4-chew.it.P

Mary ha’át’íí lá yinízin?

Mary what Q 3-3-want.NI

Na’nízhoozhígóó náádínídzáago háadish ’adeeshį́į́ł nínízin?

Gallup-toward again-2-go.R-GO where-Q 1-eat-F 2-want.NI

nanilé

3DO-2-carry.a.ropelike.thing.around.I

neidooleeł

3DO-3-carry.a.ropelike.thing.around.F

nideizlá

pl-3DO-3dpl-carry.a.ropelike.thing.around.P

nisoołkáá’

3DO-2dpl-investigate.it.P

Niłísh bééhosin doodaii’ biłísh bééhozin?

2-with-Q 3-know.CI or 3-with-Q 3-know.CI

Níyolgo t’áá ’áko niishch’ił.

wind-GO immediately 3-blink.U

Shá bíighah na’ashkǫ́ǫ́’go yiishjį́į́’ lá.

sun proportionate 1-swim.CI-GO 1-sun.burn.I DISC

Shitsilíké ’éiyáhá nda’ałkǫ́ǫ́’.

1-little.brother-pl TOP 3-pl-swim.IP

Shiye’, ín">t’áadoo nikídíltałí.

1-son NEG 2-stomp.IR-Í

T’áá hooshch’į’ déshnish.

suddenly 1-start.work.P

T’áá ká ’ooshháásh.

neg 1-go.to.sleep.O

Tł’óodi didíłjeeh.

outside 3-2-start.fire.I

woo’aal

3DO-2dpl-chew.it.P

woohdlą́ą́’

3DO-2dpl-drink.it.P

yik’íideezdiz

3DO-3-wrap.it.around.it.P

Yiską́ągo Na’nízhoozhígóó deet’áazhgo haa’í lá ’adiidį́į́ł?

tomorrow Gallup-to 1dpl-go.du.F-GO where Q 1pdl-eat.F

yiyííshóó’

3DO-3-brush/comb.it.P

yiłbéézh

3DO-3-boil.it.I

yíníyą́ą́’

3DO-2-eat.it.P

Łį́į́’ biyéél łį́į́’ bik’i dah sí’aah.

horse 3-saddle horse 3-on up SRO.CI