Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Ak’ah ła’ dishhį́įhgo baa naashá.

lard some 3-1-melt.I 3-to 1-go.CI

’Ahwééh doo dich’í’ígíí ła’ jóódlą́ą́’.

coffee NEG 3-bitter.NI-NOM some 3-4-drink.O

’Anishkeed, t’áá ká nóólk’oł.

2-3-photograph.I neg 2-blink.O

’Atsį’ísh ’éí doodaii’ łóó’ísh nínízin?

meat-Q or fish-Q 3-2-want.NI

’Atsį́’ísh ’éí doodaii’ łóó’ísh nínízin?

meat-Q or fish-Q 3-2-want.NI

’Áłchíní bíighahí Red Bullgi ’ádaat’éhígíí deidlą́ągo shi’diił’á.

children all.sorts Red Bull-at pl-be.NI-ÍGÍÍ pl-3-3-drink.I.GO 1-3-bother.DI

"Doildinę́ę’ daazts’ą́ą́ lá," didííniił.

3-be.outcast.NI-deceased 3-die.P DISC 3-2-tell.F

At’ééd na’abąąs yíhooł’ą́ą’go bimá yił ’oołbąs.

girl driving 3-3-learn.P-GO 3-mother 3-with 3-drive.Prog

Báda’ółta’í ’ałchíní dabidiniłbin.

teachers-NOM children-NOM 3-pl-3pl-sit.I
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

bik’ídidiidis

3DO-1dpl-wrap.it.around.it.F

bik’ízhdidoodis

3DO-4-wrap.it.around.it.F

Bįįh b da’doołdǫǫh.

deer 3-with pl-2dpl-shoot.I

Bįįh b da’doołdǫǫh.

deer 3-with pl-2dpl-shoot.I

Da’ k’ad daats’í ch’iyáán ’áníléehgo n ’adazh’niiyą́ą́’?

Q now perhaps food 2-make.I-GO 2-for feast.happen

daołhį́į́h

pl-3DO-2dpl-melt.it.(snow).I

dazhdooyį́į́ł

pl-3DO-4dpl-eat.it.F

dazhdoołbish

pl-3DO-4dpl-boil.it.F

deiidą́ą́’

pl-3DO-1dpl-eat.it.P

Dichin nínízin ya’?

hungry 2-want.NI Q

dideidiłjeeh

pl-3DO-3dpl-start.fire.I

dishhį́į́h

3DO-1-melt.it.F

Díkwíí jį́ shą’ nanilnish?

how.many Q days 2-work.I

Doo kingóó diit’ash da.

NEG town-to 1dpl-go.du.Prog NEG

Doo kingóó diit’ash da.

NEG town-to 1dpl-go.du.Prog NEG

Doo t’áá k’ad nich’i’ hasdzíí da.

do.not.want.to towards.you.pos 1-speak.P NEG

Dziłgóó ’o’ooldee’ yę́ę ná’ooldah.

mountain-to 3-go.pl.P past 3-return.pl.I

Haa’íyee’ shimáyázhí daats’í ałtso ch’iyáán ’áyiilaa.

lets.see my-maternal.aunt finished food 3-3-making.P

hadazhneeshchaad

pl-3DO-4dpl-card.it.(as.in.wool).P

hadeneeshchaad

pl-3DO-3dpl-card.it.(as.in.wool).P

hadééłbįįd

3DO-1-fill.something.up.with.it.P

haidínóołchał

3DO-3-card.it.(as.in.wool).F

haiigeed

3DO-1dpl-dig.it.out.P

Haʼdiinééh biniiyé hę́ę́ł bee naagéhé bits’aʼ ʼádinígíí nidoochʼąh.

parade 3-reason pack 3-means-of 3-haul.I 3-box 3-exist.NI-ÍGÍÍ 3-decorate.F

Háí lá b nanilnish?

who Q 3-with 2-work.I

Linda naaltsoos yółta’.

Linda book 3-3-read.I

Naaltsoos yiníłta’.

book 3-2-read.I

Neeznáadigóó ’oolkiłgo ’áłah ’aleeh daaní.

ten.at-toward time-GO meeting pl-4-say.NI

Nida’iishnishgo hooghangóó nídésdzáa lą́ą.

1-after.work.P-GO home-to 1-go.F EMP

nideilé

pl-3DO-3dpl-carry.a.ropelike.thing.around.I

N bééhózinísh ’éí doodaii’ nicheii daats’í b bééhózin?

2-with 3-know.CI-Q TOP or 2-grandfather perhaps 3-with 3-know.CI

Níká ’adeeshwoł biniiyé níyá.

2-for 1-run.F 3-purpose.of 1-came.P

Níwe, doo tł’ée’go ’ízdísooł da!

stop NEG outside-GO 4-whistle.I NEG

Shibéézh bik’í’óshch’iid le’ ’éé’ bitahgi yóó’ ’eelts’id.

1-knife 1-find.it.O clothes 3-among 3-move.P

Shí ’éí t’áá naanishdóó kingóó déyá.

I TOP just work-from town-to 1-go.I

Sohodizingo t’áá ká nídoó’nééh.

prayer-GO neg 2-get.up.O

T’ą́ą́tsoh táá’góó yoołkáłę́ędą́ą́’ ’ałdó’ Tóta’góó tádííyá.

May three-góó day-past also Farmington-góó 1-went.P

Tsinaabąąs bee nida’abąąs yę́ędą́ą́’ shi’dizhchį́.

wagon 3-with pl-3-drive.I past 1-pass-born.P

Tʼáadoo tʼóó yílnishí.

NEG just 2-work.Prog-í

yideeshjį́į́ł

Future Mode: 1-become.black.F

Łį́į́’ biyéél łį́į́’ bik’i dah sí’aah.

horse 3-saddle horse 3-on up SRO.CI