Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries
Jáan biʼdizhchínéejįʼ ʼanááyííłką́. Bá daʼdiidį́į́ł.
John 3-birth.past-up-to again-day.P 3-for 1pl-eat.F’Anishkeed, t’áá ká nóólk’oł.
2-3-photograph.I neg 2-blink.O’Awééh kweʼé ninishteeh, adaʼoogeeh.
baby here 3-carry.AnO.I 3-fall.O’Eii lá bóhólníih ni.
that FOC 3-lead.Prog EMPHBee nahaldzoohí yah ’adíítį́į́ł. Da’ yah ’ííńtą́?
broom in 3-2-bring.F.SSO Q in 3.2.bring.P.SSObik’ídadeediz
pl-3DO-1dpl-wrap.it.around.it.Pbik’ídadidiidis
pl-3DO-1dpl-wrap.it.around.it.FCh’óóshdą́ą́dą́ą́’ Diné Bizaad t’éiyá bee yádeilti’ nít’ę́ę́’.
formerly Navajo language only 3-with pl-3-speak.I pastChaha’oh biyaagi ni’dííłbąs.
shade.house 3-under-at 2-drive.FChidí nidabinóołtłáád.
car pl-3-2dpl-stop.Odadiidį́į́ł
pl-3DO-1dpl-eat.it.Fdajitł’ó
pl-3DO-4dpl-weave.it.Idayoodlą́ą́’
pl-3DO-3dpl-drink.it.Pdididííłjah
3DO-2-start.fire.Fdidíníilkał
3DO-1dpl-start.to.herd.them.(animals).FDíí chidí ’ayóo dilwo’ ha’ní ’áko ndi doo baa jííníshłíi da.
this car very 3-fast 3-say.P CONJ NEG 3-about 4-1-rely.P NEGDíkwíí jį́ nanilnish?
how.many-Q day 2-work.IDoo hanii ni ’ałdó’ nilį́į́’ bik’i dah ’íníił da.
NEG contrary 2 also 2-horse 3-on up saddle 3-2-put.PlO.I NEGdínółkaad
3DO-2dpl-start.to.herd.them.(animals).IGohwééh ła’ shaa níkaah.
coffee some 1-to 2-give.OC.IGólízhii dégo dasidoo’į́įgo da’oołzhish nỉ.
skunk up-GO pl-3-look.I-GO pl-3-dpl-dance.IHada’niłhosh le’!
up-pl-3-3-bubble.up.CI LE’hadadoołbįįd
pl-3DO-2dpl-fill.something.up.with.it.Phadeidínóołchał
pl-3DO-3dpl-card.it.(as.in.wool).Fhadéélbįįd
3DO-1dpl-fill.something.up.with.it.Phadííníłbįįd
3DO-2-fill.something.up.with.it.Phaiigeed
3DO-1dpl-dig.it.out.Phaniłgéésh
3DO-2-cut.it.out.Ihanííłchaad
3DO-1-card.it.(as.in.wool).PHái da shą’ tsinaa’eeł ’ájiilaa lá?
who DA Q boat 3-4-make.P DISCHáá’íshą’. ’Ákǫ́ǫ́ dílyeed!
what-Q there 2-run.Fháíníłgizh
3DO-2-cut.it.out.Pjííyą́ą́’
3DO-4-eat.it.PNichxǫ’ báhádzid.
stop 3-P-be.dangerousNichxǫ’ doo ájít’į́į da.
stop NEG 4-act.thus.I NEGNihee aho’niiłtą́nígíí baa shił hózhǫ́.
I.Pl-for start-3-rain.P-ÍGÍÍ 3-for 1-with 3-peaceful.NInisíníłkáá’
3DO-2-investigate.it.PNíwe, bíni’dii ’áyą́!
stop 3-let 3-3-eat.IShá bíighah na’ashkǫ́ǫ́’.
sun proportionate 1-swim.CIShiníbaal doo tó biníkáoogeeh le’ ’át’éégóó ’íishłaa.
1-tent NEG water 3-through-3-flow.I prepare.against 3-1-make.PT’ah ’abíínídą́ą́’ naanishgóó dah diiyá.
still morning-past work-to up start-1-step.IT’ah doo la’ ké ániidígíí ła’ biih náánást’ées da.
not.yet DISC shoe.new-IGII some 3-into 1-step.in.I NEGT’áá hooshch’į’ déshnish.
suddenly 1-start.work.PYas Niłt’ees bini góne’ yas dajiłhį́į́h.
January 3-in 3-into snow Pl.4-melt.Iyiishjį́į́h
Imperfective Mode: 1-become.black.Iyik’ídeididoodis
pl-3DO-3dpl-wrap.it.around.it.FYiską́ągo Na’nízhoozhídi, háádish ’adeeshį́į́ł ninízin?
tomorrow Gallup-at where-Q 2-eat.F 2-want.CI
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- yiską́ągo tomorrowsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- -di at’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- háá-P.ENCLITIC wherefind in Navajo Questions
- Náásgóó’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgi
- yíshą́ eat it’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgilook up conjugationhide conjugation ▾
- Continuative Imperfective (CI)’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgi
- nisin think, want’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgi




