Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Aghaa’ daołgááh.

wool pl-3-2dpl-make.white.I

’Ayóo deesk’aazgo beeldléí ditánígíí biih násh’nah.

very cold-GO blanket 3-thick.NI-ÍGÍÍ 3-into 1-crawl.R

’Ííshją́ą́ ’at’ééd yázhí hooghandę́ę́’ ch’idoogááł.

certainly girl little house-from out-3-walk.F

’Áłah ’aleehgo ch’iyáán ’ádadiilnííł ’áko shį́į́ ’índa diné ndahidookah.

meeting-Comp food 3-1-Pl-make.F CONJ people 3-Pl.will-arrive.F

"Binák’eeaad késhdę́ę́’į́">góó baa da’ashch’osh lá," didíínííł.

3-eye-between-around 3-to pl-3-infest.P DISC 3-2-tell.F

Beeldléí danołtsóós.

blanket pl-3-2dpl-bring.FFO.I

bik’ídazhdeezdiz

pl-3DO-4dpl-wrap.it.around.it.P

bik’ídédiz

3DO-1-wrap.it.around.it.P

bik’ízhdidoodis

3DO-4-wrap.it.around.it.F

bik’ízhdídis

3DO-4-wrap.it.around.it.I

Bįįh b da’doołdǫǫh.

deer 3-with pl-2dpl-shoot.I

Ch’ééh jiyáán náánááshdą́ą́’.

watermelon again-1-eat.R

Ch’iyáán ’íishłaa ’áádóó da’iidą́ą́’.

food 3-1-make.P CONJ 1Pl-eat.P

Ch’iyáán bá hooghandi béeso bideená naashnish.

food.store-at money 3-in-exchange.for 1-work.CI

Chidí sits’ą́ą́’ hashtł’ish yiih yilwodgo t’áá ch’į́į́góó ch’ééh ’ííł’įįd.

car 1-from mud 3-into 3-go.P-GO failure in.vain 1-act.P

deiit’aal

pl-3DO-1dpl-chew.it.P

didadołjeeh

pl-3DO-2dpl-start.fire.I

dideidiłjeeh

pl-3DO-3dpl-start.fire.I

dididííłjah

3DO-2-start.fire.F

Doo ’áłah dadiidleeł da.

NEG together pl-1dpl-meet.pl.F NEG

Doo ’áłah deiidleeh da.

NEG together pl-1dpl-meet.pl.I NEG

dooshą’ dó’ léi’ --- lá

dínółkaad

3DO-2dpl-start.to.herd.them.(animals).I

Ha’át’íísh neidiyoołnih nínízin?

who-Q 3-3-buy.F 2-think.NI

hadasiigeed

pl-3DO-1dpl-dig.it.out.P

hadíníilchał

3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).F

haníłchaad

3DO-2-card.it.(as.in.wool).I

Hastiin Nééz lą́ą hádadíníit’ı̨́ı̨́’.

Mister Neez emph pl-3-1dpl-search.I

Hastiin łį́į́’ yik’i dah neezdá.

man horse 3-on up 3-sit.P

hazhdínóołchał

3DO-4-card.it.(as.in.wool).F

hazhnííłchaad

3DO-4-card.it.(as.in.wool).P

Háísh ’ałhosh?

who-Q 3-sleep.I

Jáan naalnishísh?

John 3-work.I-Q

jishbéézh

3DO-4-boil.it.P

K’os hazlį́į́’ t’áá shǫǫ nahodoołtį́į́ł.

cloud 3-become.P EMP just good 3-rain.F

K’os hóle’!

cloud 3s-become.O
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Kintahgóó diit’ash.

town-to 1dpl-go.du.Prog

Kwii sínídáa dooleeł.

here 2-sit.SPN will.be.F

nidajiskáá’

pl-3DO-4dpl-investigate.it.P

Nilį́į́’ de’lóós.

2-horse here 3-2-lead.I

Nizhónígo saad ha’oodzíí’ ’áníléehgo bik’e’íłchí.

nicely word HO-speak.P 3-2-make.I-GO 3-2-write.I

Shíká ’anilyeed.

1-for 2-run.I

Shínaaí shíká ’adoolwoł nisin ńt’éé’ ’áłt’ąą t’áadoo níyáa da.

1-older.brother 1-for 3-run.F 1-want.NI but after.all NEG 3-come.sg.P NEG

T’óó tá’ádeesgizii’ ’ííyą́ą́’.

just 3-reflex-wash.P-CONJ 3-eat.P

Ts’éénídzííd, t’ah ’íinda ’iidííłhosh.

2-wake.up.I future only.then 2-sleep.F

wooshjį́į́h

Optative Mode: 1-become.black.O

yiigish

3DO-2-make.one.cut.in.it.I

yik’íididis

3DO-3-wrap.it.around.it.I

Ła’ damóo yę́ędą́ą́’ dah ’iyétł’ónée, k’ad ’ałníí’góó ’eeshtł’óół.

one Sunday past up 3-1-set.P-past now middle-toward 1-weave.Prog

Łį́į́’ bik’i na’ashnííł.

horse 3-on 3-1-unsaddle.I