Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Ach’íí’ ła’ deeshį́į́ł.

rolled.intestine some 1-eat.F

’Ashą́ą́ nít’ę́ę́’ t’áadoo hooyání shaa ’ílwod.

1-eat.Prog past suddenly 1-for 3-drive.P

’Ashkii t’áá shǫǫ ółta’ lá.

boy good.thing 3-learn.I DISC

’Ałk’idą́ą́’ ye’iitsoh lei’ jiní “łeeh nideeshbish.”

long.ago giant INDEF 4-say.P ground-into 2-1.roast.F
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

’Áádóó háajigo dah diníyá?

and.then which.way-GO start.off 2-go.I

’Áłtsé biba’ dooleeł ’áko shį́į́ ’índa nih dah adidoolwoł.

first 3.for will until then only 1.with start 3-drive.F

’Éí lą́ą baa nitséskees nít’ę́ę́’.

that EMP 3-about 1-think.I past

’Ádą́ą́dą́ą́’ásh nishínílnish?

yesterday-Q 2-work.P

Beeldléí danołtsóós.

blanket pl-3-2dpl-bring.FFO.I

bik’ídidoohdis

3DO-2dpl-wrap.it.around.it.F

Bįįh b da’doołdǫǫh.

deer 3-with pl-2dpl-shoot.I

Chaha’oh biyaagi ni’dííłbąs.

shade.house 3-under-at 2-drive.F

dayiigish

pl-3DO-3dpl-make.one.cut.in.it.I

Dá’ák’eh góyaa yishwoł.

cornfield down.that.way 1-run.Prog

deididínóołkał

pl-3DO-3dpl-start.to.herd.them.(animals).F

deiit’aal

pl-3DO-1dpl-chew.it.P

didadiiljeeh

pl-3DO-1dpl-start.fire.I

dideididoołjah

pl-3DO-3dpl-start.fire.F

dizhdiłjeeh

3DO-4-start.fire.I

Díí tł’éé’ t’áá ká dóola dá’ák’eólyeed.

this night NEG bull into.field-3-run.O

Doo at’ééké bizhdisóół da.

NEG girls 3-4-whistle.O NEG

Dooshą’ kót’éego áníléeh da lá.

ensure like.this 2-do.I DISC

doołbish

3DO-2dpl-boil.it.F

díníshkaad

3DO-1-start.to.herd.them.(animals).I

Haa’íyee’ shimáyázhí daats’í ałtso ch’iyáán ’áyiilaa.

lets.see my-maternal.aunt finished food 3-3-making.P

hadeishgizh

pl-3DO-3dpl-cut.it.out.P

hadeizgeed

pl-3DO-3dpl-dig.it.out.P

hadeiłgéésh

pl-3DO-3dpl-cut.it.out.I

hainííłchaad

3DO-3-card.it.(as.in.wool).P

hanoołchaad

3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).P

haoogeed

3DO-2dpl-dig.it.out.P

Haʼdiinééh biniiyé hę́ę́ł bee naagéhé bits’aʼ ʼádinígíí nidoochʼąh.

parade 3-reason pack 3-means-of 3-haul.I 3-box 3-exist.NI-ÍGÍÍ 3-decorate.F

háíníłgizh

3DO-2-cut.it.out.P

Jooł de’’aah.

ball here 3-2-bring.I

K’aa’ísh ’aní’á biyaa doodago daats’í báhátis ’ayiist’oh ?

arrow-Q bridge 3-under or perhaps 3-over 3-3-shot.P

Nahałtin ládą́ą́’ doo deesháał da.

3s-rain.I in.case NEG 1-go.F NEG

nideiskáá’

pl-3DO-3dpl-investigate.it.P

nidiilyeeł

3DO-1dpl-carry.a.ropelike.thing.around.F

Nimá sání bich’į́’ ch’iyáán ła’ dijááh.

2-grandmother 2-to food some start-3-2.take.PlO2.F

nizhdooleeł

3DO-4-carry.a.ropelike.thing.around.F

Níwo’jį’ nídiidááh.

move-to 2-get.up.I

Shínaaí shíká ’adoolwoł nisin ńt’éé’ ’áłt’ąą t’áadoo níyáa da.

1-older.brother 1-for 3-run.F 1-want.NI but after.all NEG 3-come.sg.P NEG

Sohodizingo t’áá ká nídoó’nééh.

prayer-GO neg 2-get.up.O

T’áadoo hadahooł’áhí.

neg pl-3s-2dpl-make.noise.NP-Í

T’áá ’aaí ’aníigo t’éiyá doo bikee’ saad si’ą́ą da.

truly 3-say.I-GO only NEG 3-behind word 3-sit.SPN NEG

yiilbéézh

3DO-1dpl-boil.it.I

yiilyį́į́’

3DO-1dpl-melt.it.(snow).P

yiishjį́į́ł

Progressive Mode: 1-become.black.Prog

Yiską́ągo Na’nízhoozhídi háadish ’adeeshį́į́ł ninízin?

tomorrow Gallup-at where-Q 2-eat.F 2-want.CI

yoodlą́ą́’

3DO-3-drink.it.P