An example search has returned 50 entries

Jáan biʼdizhchínéejįʼ ʼanááyííłką́. Bá daʼdiidį́į́ł.

John 3-birth.past-up-to again-day.P 3-for 1pl-eat.F
listenloadingplaying

It is Johnʼs birthday. Let’s have a dinner for him.

’Ahwééh ła’ wóshdlą́ą́’.

coffee some 3-1-drink.O

’Ajóółháásh laanaa.

4-sleep.O wish

Ííshją́ą́ shį́į́ díí ’atoo’ béésh bii’ kǫ’í bikáá’ dah séką́.

certainly perhaps this stew stove 3-on up 3-1-put.OC.P

bik’ídadiidis

pl-3DO-1dpl-wrap.it.around.it.I

Ch’é’étiingóó naanéhígíí shił bééhózin.

entrance-along 3-play.I-COMP 1-with 3-know.NI

Ch’iyáán ’íishłaa ’áádóó da’iidą́ą́’.

food 3-1-make.P CONJ 1Pl-eat.P

Ch’óóshdą́ą́dą́ą́’ Bilagáanaa Bizaad doo diists’a’ da. K’ad ’éí t’áá shxǫǫ t’áá bee yáshti’.

formerly English neg 1-understand.I neg. Now TOP good.thing barely 3.with 1.speak-I

dadínółkaad

pl-3DO-2dpl-start.to.herd.them.(animals).I

Dah díníilghaazh ’áshįįh bik’ídíínił.

fry.bread salt 3-on-3-2-sprinkle.PlO.F
listenloadingplaying

You will sprinkle salt on the fry bread. Sprinkle salt on the fry bread.

Damóo yę́ędą́ą́’ Yootóógóó niséyá.

Sunday past Santa.Fe-to 1-go.P

dashiilbéézh

pl-3DO-1dpl-boil.it.P

deishóóh

pl-3DO-3dpl-brush/comb.it.I

didiilyįh

3DO-1dpl-melt.it.F

didííłjéé’

3DO-1-start.fire.P

diididoołjah

3DO-3-start.fire.F

diilbish

3DO-1dpl-boil.it.F

Díí tł’éé’ t’áá ká dóola dá’ák’eólyeed lágo.

this night NEG bull into.field-3-run.O hope.not LÁGO

hadadoołbįįd

pl-3DO-2dpl-fill.something.up.with.it.P

haidééłbįįd

3DO-3-fill.something.up.with.it.P

hanííníłchaad

3DO-2-card.it.(as.in.wool).P

hazhnííłchaad

3DO-4-card.it.(as.in.wool).P

Háágóó lá Bíl doogááł nízin Jáan?

where-toward Q Bill 3-go.sg.F 3-want.CI John

jiigish

3DO-4-make.one.cut.in.it.I

K’ad Na’nízhoozhídi naasháa le’.

now Gallup-at around-1-walk.I hope

K’os hóle’!

cloud 3s-become.O
listenloadingplaying

I wish for clouds

Kwii sínídáa dooleeł.

here 2-sit.SPN will.be.F

naohłé

3DO-2dpl-carry.a.ropelike.thing.around.I

Naʼahóóhai baa nídiikai ʼakó ʼakʼidahiʼniłí bee shí ʼadíílwoł.

rodeo 3-about 1pl-do.pl.F so saddle.blanket 3-with 1-after 2-help.F

Neeznáadigóó ’oolkiłgo ’áłah ’aleeh daaní.

ten.at-toward time-GO meeting pl-4-say.NI

ni’sełkǫ́ǫ́’ léi’ yéigo bąąh ch’ééh déyá

1-swim.P because very 3-on in.vain 1-go.P

Nibéézh bee hane’ doo ndi naalnish da.

2-cellphone NEG but 3-work.P NEG

Nichxǫ’ doo ájíléeh da.

stop NEG 3-4-make.I NEG
listenloadingplaying

Stop, don’t do bad stuff!

nidajilé

pl-3DO-4dpl-carry.a.ropelike.thing.around.I

nidasiilyá

pl-3DO-1dpl-carry.a.ropelike.thing.around.P

nishóóh

3DO-2-brush/comb.it.I

nisiilyá

3DO-1dpl-carry.a.ropelike.thing.around.P

Níwe, doo ch’il bikáá’ nijigháa da!

stop NEG plant 3-on 3-4-walk.I NEG
listenloadingplaying

Stop it, one does not walk on plants!

Níwe, doo mósí nidziłtseed da!

stop NEG cat 3-4-kill.I NEG
listenloadingplaying

Stop, one should not kill cats!

Níwe, k’ídíítih!

stop 3-2-break.SSO.I
listenloadingplaying

Stop, you're going to break it!

Shiyáázh niʼíłtááh. Bá daʼdiidííł; ʼákohgo chʼiyáán ʼálʼį́įgi shiká ʼadoojah.

1-son 3-graduate.I 3-for 1pl-eat.F so-then food indef-make-at 1-after 3pl-help.F
listenloadingplaying

My son is graduating, let’s have a dinner, I need everyoneʼs help preparing the meal.

Shí ’éí t’áá naanishdóó kingóó déyá.

I TOP just work-from town-to 1-go.I

Shí hanii t’éiyá Naasht’ézhí bizaad sh bééhózin.

I contrary only English 3-language 1-with 3-know.P

T’ah doo kintahgóó diit’aash da.

not.yet store-to 1du-go.I NEG

T’áadoo naaltsoos dayínółta’í.

neg book pl-3-2dpl-read.I-Í

T’áá ká ’adinoólgháásh lágo.

neg 2-oversleep.O LÁGO

Tł’óo’di kǫ’ diltłi’ bikáa’gi chéch’il ła’ dináádísh’nííł.

outside-at fire 3-burn.NI 3-on-at oak some fire-again-3-1-move.PlO.I

yiishjį́į́’

Perfective Mode: 1-become.black.P

yínídlą́ą́’

3DO-2-drink.it.P

yíyą́ą́’

3DO-1-eat.it.P