Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries
’Anishkeed, t’áá ká nóólk’oł lágo.
2-3-photograph.I neg 2-blink.O LÁGO’Ashą́ą́ nít’ę́ę́’ t’áadoo hooyání shaa ’ílwod.
1-eat.Prog past suddenly 1-for 3-drive.P’Ayóo deesk’aazgo beeldléí ditánígíí biih násh’nah.
very cold-GO blanket 3-thick.NI-ÍGÍÍ 3-into 1-crawl.R’Áłahji’ tó dilchxoshí síníł’ą́.
always water popping-Í 3-2-keep.SPNBéésh bee hane’é bił nááshbał.
phone 3-with 1-whirl.Progbik’ídiidis
3DO-1dpl-wrap.it.around.it.IBįįh bił da’doołdǫǫh.
deer 3-with pl-2dpl-shoot.IBá ólta’í la’ t’áá shǫ́ǫ́ da nihaa joozba’.
3-teacher some at.least such.as 1du-about 3-care.PChahash’ohjí ch’ínááhoníshóó’.
brush arbor-JÍ out-again-area-sweep.RChidí nidabinołtłáád.
car pl-3-2dpl-stop.IDaané’é baa na’aldeehdi ’at’ééd jooł yídzoołtał.
game 3-to 3-happen.CI-at girl ball 3-3-kick.Progdadiilyį́į́’
pl-3DO-1dpl-melt.it.Pdadoołbish
pl-3DO-2dpl-boil.it.Fdaooyą́ą́’
pl-3DO-2dpl-eat.it.Pdeeshį́į́ł
3DO-1-eat.it.Fdidazhdííłjéé’
pl-3DO-4dpl-start.fire.Pdidoołhįh
3DO-2dpl-melt.it.FDíí tł’éé’ t’áá ká dóola dá’ák’eólyeed.
this night NEG bull into.field-3-run.ODíí yiską́ągo ’íídííłtah.
this tomorrow 3-2-read.Fdoohsį́į́ł
3DO-2dpl-eat.it.Fdíníshkaad
3DO-1-start.to.herd.them.(animals).Ihadaołgéésh
pl-3DO-2dpl-cut.it.out.Ihayíígeed
3DO-3-dig.it.out.PHáí shą’ ’ałhosh?
who Q 3-sleep.Ihááłgizh
3DO-1-cut.it.out.Pjííyą́ą́’
3DO-4-eat.it.PKóhoot’éédą́ą́’ dibé yázhí t’óó ’ahayóí hazlį́į́’. K’ad ’éí doo t’óó ’ahayói da.
last.year sheep baby a.lot 3-Pas-it.occured.P now this NEG a.lot NEGNaakiiskánídą́ą́’ dibé tó ła’ bá niníyį́.
two.days.ago sheep water INDEF 3-for 3-1-haul.Pnaashłé
3DO-1-carry.a.ropelike.thing.around.INahałtin ládą́ą́’ doo deesháał da.
3s-rain.I in.case NEG 1-go.F NEGnishóóh
3DO-2-brush/comb.it.Ishiilbéézh
3DO-1dpl-boil.it.PShilį́į́’ tł’aaká’ii dóó shilį́į́’ biyéél bił tsodizin ’íishłaa.
1-appaloosa and 1-horse 3-saddle 3-with prayer 3-1-make.PShitsilíké ’éiyáhá nda’ałkǫ́ǫ́’.
1-little.brother-pl TOP 3-pl-swim.IPShínaaí shíká ’adoolwoł nisin ńt’éé’ ’áłt’ąą t’áadoo níyáa da.
1-older.brother 1-for 3-run.F 1-want.NI but after.all NEG 3-come.sg.P NEG
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- -ká after, for’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- benefactive
- Náásgóó
- yishwoł run along
- Neuter Imperfective (NI)
- nisin think, want
- ńt’éé’ relates to past timesaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- ’áłt’ąą after allsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- t’áadoo notsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- doo --- da frame to negativize verbs and phrasessaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- ’Áhoodzaii
- nishááh come, arrive




