An example search has returned 50 entries

’Aadę́ę́’ yiłk’as daaní.

there-from cold.weather pl.3-say

’Ashkii yázhí éí bimá kingóó yił yi’ash.

boy little TOP 3-mother store-to 3-with 3-walk.du.Prog

’Ayóo deesk’aazgo beeldléí ditánígíí biih násh’nah.

very cold-GO blanket 3-thick.NI-ÍGÍÍ 3-into 1-crawl.R
listenloadingplaying

When it’s very cold, I get into a thick blanket.

’Áádóó haa hóót’įįd?

and.then how ho-happened.P

’Íídeeshwosh daats’í doodaii’ saad naalkaah bindeeshnish.

1-sleep.F maybe or word research 3-1-work.F

Asdzą́ą́ yázhí bichidí doondó’ naalnish da.

woman little 3-car not.even but 3-work.P NEG

Asdzą́ą́ yázhí bichidí doondó’ ndi naalnish da.

woman little 3-car not.even but 3-work.P NEG

Bich’ah haini’ą́, "díí bee yisdádíínááł," hał jiní.

hat 3-2-give.P with.this.PP pl-2-survive.F 3-to.say.I they.say
listenloadingplaying

He gave his hat to her and said "with this, you will survive."

Chaha’oh biyaagi ni’dííłbąs.

shade.house 3-under-at 2-drive.F

Chidí nidabinóołtłáád.

car pl-3-2dpl-stop.O

Damóogo nihaa náájídááh.

Sunday.GO us.return 4-again.visit.F
listenloadingplaying

Visit us again on Sunday.

deiłhį́į́h

pl-3DO-3dpl-melt.it.(snow).I

didadidoołjah

pl-3DO-2dpl-start.fire.F
listenloadingplaying

start fire, 2nd person plural

didiilyįh

3DO-1dpl-melt.it.F

dishhį́į́h

3DO-1-melt.it.F
listenloadingplaying

melt it, 1st person singular

Díí doo nighan ’át’ée da.

this NEG 2-home 3-be.NI NEG

Dlǫ́ǫ́’ hwiiłhashgo bik’e’ashch’íí’go baa ’ákonsin.

prairie.dog 3a-3-bite.I-GO 3-be.painful.P-GO 3-about 1-be.aware.NI
listenloadingplaying

I know that it is painful when prairie dogs bite.

Don ’ayóo łe’ nisin ní.

Don very jealousy 3-1-think.CI 3-say.NI
listenloadingplaying

Don says he is very jealous.

Doo hanii kintahgóó díníyáa da nisin.

NEG contrary town-toward 2-start.go.P NEG 1-think.CI

Dooládó’ shį́į́ ’adą́ą́dą́ą́’ shich’ohoos’ni’ da kintah góyaa yishááł ńt’éé’ béeso naadiinígíí ńdiiłtsooz.

wow probably yesterday 1-lucky.P town areal down 1-go.I Past money twenty-NOM 3-sit.FFO.P
listenloadingplaying

Boy oh boy, I was in luck yesterday --- I was walking down the street and found a twenty dollar bill.

Díí tsé t’óó la’ béésh át’é nahalin.

this rock contrary.to.appearances metal 3.be.NI 3-resemble.NI

hadadínóołchał

pl-3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).F
listenloadingplaying

card it (as in wool), 2nd person plural

hadaołgéésh

pl-3DO-2dpl-cut.it.out.I

hadííníłbįįd

3DO-2-fill.something.up.with.it.P

Hagod neezgaigo chʼééh ’ajiiłhxáazh łeh.

4-knee 3-hurt.P-GO in.vain 4-sleep.NI often

Hastiin ’éí tsídii ła’ ’adah ’ayídzíí’ą́.

man TOP bird INDEF down 3-3-knock.off.SRO.P

Háidíígíísh neidiyoołnih nínízin?

which.one-ÍGÍÍ-Q 3-3-buy.F 2-think.NI

Háí shą’ ’ałhosh?

who Q 3-sleep.I

Hííłch’į’go ’índa ta’iideeshnih.

evening.GO until 1-mix.dough.F

Hooghan binááshwoł ńt’éé shimá sání shich’ahóóshkeed.

hogan 3-encircling-1-run.Prog past 1-grandmother 1-3-scold.P

Hooghan bine’jígo łį́į́’ sizį́ dóó t’íís yiyaagi dahaastł’ǫ́.

home 3-behind-side-GO horse 3-stand.SPN AND cottonwood 3-under-at up-3-3-tie.P

Jacob ’éí ayóo naalnish

Jacob this.one very 3-work.CI

K’ad nahałtingo tó daanílį́

now 3-rain.I-GO water pl-3-flow.I
listenloadingplaying

It is raining now and streams are flowing.

Masí dó’ nee holǫ́ǫ́’ísh łí?

cat DÓ’ 2-with exist.NI-Q ŁÍ

Na’nízhoozhídę́ę́’ shíká b ’oolwoł.

Gallup-from 1-for 3-with 3-drive.I

Naaltsoos yíníshta’.

book 3-1-read.I

Nahóółtą́ągo ’atiin bidííłdááz jiní.

3-rain.SSO.P-GO road 3-fall.away.P 4-say.P

Ni daats’í nił bééhózin ’éí doodaii’ nicheii daats’í bił bééhózin?

2 perhaps 2-with 3-know.CI TOP or 2-grandfather perhaps 3-with 3-know.CI

Ni’éé’ náníłkad.

2-clothes 3-2-sew.I

nidajizlá

pl-3DO-4dpl-carry.a.ropelike.thing.around.P

nijizlá

3DO-4-carry.a.ropelike.thing.around.P

Nił hǫ́zhǫ́ǫ́sh doodaii’ doósh nił hózhǫ́ǫ da?

2-with-happy.NI-Q or neg-Q 2-with happy.NI neg

NTUdi yee’ da’íídóółtah yéeni’ háajį́’goshį́į́ da daįįnóołta’.

NTU-at really pl-2dpl-attend.school.R contrary.to.assumption somewhere such.as pl-2dpl-study.P

Shilééchąą’í bikéé’ yishááł.

my.dog 3-following 1-go.Prog
listenloadingplaying

I’m walking along behind (following) my dog.

T’ah doo béeso ’ałtso ’ádįįhdą́ą́’ chidí bitoo’ nahíłniih.

still NEG money all 3-not.exist.NI-past vehicle 3-fuel 3-2-buy.I

T’áá hooshch’į’ déshnish.

suddenly 1-start.work.P

T’áá ’íiyisíí dootł’izhii ’át’é.

really turquoise 3-be.NI

Ted t’áá bí bichidí yóhósáahgo yishniih.

Ted just his 3-car 3-3-miss.I-GO 3-1-hear.I

Tóshjeeh yah ’adíí’ááł nidishnínéesh yah’ííní’ą́?

water.jug into 3-2-take.in.F 1-say-PP-Q.P PP-3-2-take.in.P.SRO
listenloadingplaying

I told you to bring in the water jug, did you bring it in?

Yiską́ągo Na’nízhoozhídi háadish ’adeeshį́į́ł ninízin?

tomorrow Gallup-at where-Q 2-eat.F 2-want.CI