An example search has returned 50 entries

’Ahbínídą́ą́’ hashbį’go baa nídiisdzá ’ákondi t’áadoo ’áłtso da.

morning-past 1-clear.I-GO 3-for 1-start.P however NEG complete NEG

’Ahbínídą́ą́’ t’áadoo ’ííyą́ą́’góó biniinaa wónáásdóó sitsiits’iin diniih.

morning-past neg 1-eat.P-GO.NEG because soon 1-head 3-ache.CI

’Atʼééd naʼniłkaad.

girl 3-herd.CI
listenloadingplaying

The girl is herding.

’Ííłta’ dóó ’iiłghaazh.

1-read.P CONJ 1-sleep.P

’Ólta’góó daats’í deeshááł doodaii’ jooł bee nideeshneeł.

school-toward maybe 1-walk.F or ball 3-with 1-play.F

’Óshą́ą́’ laanaa’ dichin shi’niiłxį́.

1-eat.O wish hunger 1-3-kill.I

listenloadingplayingSpeaker: Devon DennylistenloadingplayingSpeaker: Lorene B Legah

I wish I could eat, I am very hungry.

Beeldléí danołtsóós.

blanket pl-3-2dpl-bring.FFO.I

bik’ídadeediz

pl-3DO-1dpl-wrap.it.around.it.P

bik’ídazhdeezdiz

pl-3DO-4dpl-wrap.it.around.it.P

Bini’ íídeeshtah doodago ’éiyá yóó’ ’adeeshwoł.

let will-1-school or only away 1-off-run.P

Bįįh b da’doółdǫǫh.

deer 3-with pl-2dpl-shoot.O

Ch’į́į́góó ch’ééh tádííyá.

fail in.vain 1-go.P

Da’ ’ałní’ní’ą́ąjį’ tł’óo’di nishínílnish?

Q noon-until outside-at 2-work.P

Da’ shééhonísin?

Q 1-2-know.NI

Da’diidį́į́ł.

pl-1dpl-eat-pl.F

dadoołbish

pl-3DO-2dpl-boil.it.F
listenloadingplaying

boil it, 2nd person plural

Damǫ́ǫgo tódilchxoshí yishdlį́į́h.

Sunday-GO soda 3-1-drink.U
listenloadingplaying

On Sundays I drink soda.

daoołhį́į́’

pl-3DO-2dpl-melt.it.(snow).P

dazhdooyį́į́ł

pl-3DO-4dpl-eat.it.F
listenloadingplaying

eat it, 4th person plural

deidiłhį́į́h

pl-3DO-3dpl-melt.it.I

deiidą́ą́’

pl-3DO-1dpl-eat.it.P

Dichinísh doodaii’ dibáá’ísh jinízin?

hunger-Q or thirst-Q 3-4-want.NI

didadołjeeh

pl-3DO-2dpl-start.fire.I

dideidiłjeeh

pl-3DO-3dpl-start.fire.I

Diné bikédaayahgi ʼooljééʼ hanábąsgo ʼashiiké nidahachíí jíní.

navajo-people 3-pl-land-at moon up.out-3-full.moon.R-GO boy-pl pl-3-birth.R 4-say.I

díłhį́į́h

3DO-2-melt.it.I

Grace dibé yółta’.

Grace sheep 3-count I
listenloadingplaying

Grace is counting sheep.

hadazhdoołtééł

pl-3DO-4dpl-carry.him/her.up.out.of.something.F
listenloadingplaying

carry him/her up out of something, 4th person plural

hadeeshtééł

3DO-1-carry.him/her.up.out.of.something.F
listenloadingplaying

carry him/her up out of something, 1st person singular

haidééłbįįd

3DO-3-fill.something.up.with.it.P

haiłgéésh

3DO-3-cut.it.out.I

hanííníłchaad

3DO-2-card.it.(as.in.wool).P

Hatáaldi ’iikááh ’atah ’ajóle’.

ceremony-at sandpainting among 4-make.O
listenloadingplaying

One wants to take part in the sandpainting at the ceremony.

Kóhoot’éédą́ą́’ dibé yázhí t’óó ’ahayóí hazlį́į́’. K’ad ’éí doo t’óó ’ahayói da.

last.year sheep baby a.lot 3-Pas-it.occured.P now this NEG a.lot NEG

naashłé

3DO-1-carry.a.ropelike.thing.around.I

Nichxǫ’ t’áadoo baa nánít’íní.

stop NEG 3-about 2-bother.I-Í

Nimá sání bich’į́’ ch’iyáán ła’ dijááh.

2-grandmother 2-to food some start-3-2.take.PlO2.F

Shidá’í éí t’óó chaha’oh ła’ nijó’aah laanaa ní.

my.uncle TOP just arbor one 4-build.O hope 2-say.P
listenloadingplaying

My uncle said, “he wishes he could build a shade house.”

Shínaaí shíká ’adoolwoł nisin ńt’éé’ ’áłt’ąą t’áadoo níyáa da.

1-older.brother 1-for 3-run.F 1-want.NI but after.all NEG 3-come.sg.P NEG

Sitsóóké da’ółta’go t’óó bik’iisdził.

1-grandchildren pl-school-GO just 3-1-support.Prog

T’ah doo béeso ’ałtso ’ádįįhdą́ą́’ chidí bitoo’ nahíłniih.

still NEG money all 3-not.exist.NI-past vehicle 3-fuel 3-2-buy.I

T’ah doo ła’ nihee ninááháłtin da.

not.yet some 1pl-on 3-rain.CI NEG

T’áá kwe’é shiba’ sínídáa doleeł.

just right.here 1-waiting.for 2-sit.SPN FUT

wohtł’ó

3DO-2dpl-weave.it.I

Yadiizíní bigháníshgéésh.

can 3-through-1-cut.open.I

Yiską́ągo nighandi naadeeshááł.

tomorrow 2-home-at 2-to-1-go.F

yiyiigish

3DO-3-make.one.cut.in.it.I

Ła’ damóo yę́ędą́ą́’ dah ’iyétł’ónée, k’ad ’ałníí’góó ’eeshtł’óół.

one Sunday past up 3-1-set.P-past now middle-toward 1-weave.Prog