Your search for the imperative Command, affirmative
has returned 50 entries

ʼAdaʼniigeh, nihíká ʼadoohjah.

3pl-marry.F 1dpl-after 2dpl-run.pl.F
listenloadingplaying

We are having a wedding, we need everyone’s help.

’Ahbínígo gohwééh dííłbish.

morning-GO coffee 3-2-boil.F

’Ałk’idą́ą́’ ye’iitsoh lei’ jiní “łeeh nideeshbish.”

long.ago giant INDEF 4-say.P ground-into 2-1.roast.F
listenloadingplaying

Long ago, a giant said, “I will roast you in the pit”.

’Ólta’góó dayínóhkááh.

school-toward pl-2dpl-go.pl.I

’Ólta’góó deínóhkááh.

school-toward pl-2dpl-go.pl.PROG

"Binák’eegóó baa da’ashch’osh lá," didíínííł.

3-eye-between-around 3-to pl-3-infest.P DISC 3-2-tell.F

"Doildinę́ę’ daazts’ą́ą́ lá," didííniił.

3-be.outcast.NI-deceased 3-die.P DISC 3-2-tell.F

Beeldléí danołtsóós.

blanket pl-3-2dpl-bring.FFO.I

Bíni’dii ’awáalyaa sitį́.

3-let-stay jail 3-lay.SPN
listenloadingplaying

Let him stay in jail!

Bįįh b da’doołdǫǫh.

deer 3-with pl-2dpl-shoot.I

Chaha’oh biyaagi ni’dííłbąs.

shade.house 3-under-at 2-drive.F

Dibé yah ánádanołkaad!

sheep inside semelit-pl-2pl-gather.R

Díí yiską́ągo ’íídííłtah.

this tomorrow 3-2-read.F

Gólízhii dégo dasidoo’į́įgo da’oołzhish nỉ.

skunk up-GO pl-3-look.I-GO pl-3-dpl-dance.I
listenloadingplaying

Skunk said, all of you,look up and dance.

Hazhóʼí síní. Tʼáadoo naaní’dííldisí.

careful 2-sit.I NEG again-2-wander.Prog-í

Háát’i’ le’!

up-3-extend.P LE’
listenloadingplaying

(Let my ears) stick up.

Hózhó’ógo baa nitsínkeesgo níni’ bá na’iłt’oh.

3-harmonious.I-GO 3-toward 2-think.I-GO 2-mind 3-for 2-smoke.I
listenloadingplaying

Have positive thoughts while you are smoking.

K’os hóle’!

cloud 3s-become.O
listenloadingplaying

I wish for clouds

Kwii sínídáa dooleeł.

here 2-sit.SPN will.be.F

Naaltsoos yiníshta’go shíni’ shaa ’áyiilaa.

book 3-1-read.I-GO 1-mind 1-for 3-3-make.P
listenloadingplaying

The book I was reading established my thoughts.

Naʼahóóhai baa nídiikai ʼakó ʼakʼidahiʼniłí bee shí ʼadíílwoł.

rodeo 3-about 1pl-do.F so saddle.blanket 3-with 1-after 2-help.F

Naʼahóóhai nitsaaígóó dóola dííyééł.

rodeo 3-big-to bull 2-haul.F

Neel’ą́ą le’.

term-3-reach.up.to.NI LE’

listenloadingplayingSpeaker: Irene SilentmanlistenloadingplayingSpeaker: Conan Gene

I wish water to reach (my stomach).

Ni’dózhoł.

term-3-sprinkle.O
listenloadingplaying

I wish for it to sprinkle.

Nimá sání bich’į́’ ch’iyáán ła’ dijááh.

2-grandmother 2-to food some start-3-2.take.PlO2.F

Nizhónígo saad ha’oodzíí’ ’áníléehgo bik’e’íłchí.

nicely word HO-speak.P 3-2-make.I-GO 3-2-write.I

Nizhéʼé nilą́ąjįʼ yigáałgo bikééʼ yilwoł.

2-father 2-in.front-to 3-walk.Prog-GO 3-behind 2-run.Prog

Nídiiłne’.

3-2-hit.I

Níwe, bíni’dii ’ałwosh!

stop 3-let 3-sleep.I

Níwe, k’ídíítih!

stop 3-2-break.SSO.I
listenloadingplaying

Stop, you're going to break it!

Níwe, t’óó bee nídinine’!

stop just 3-with 3-2-play.P
listenloadingplaying

Stop, you are just starting to play with it!

Níwo’jį’ nídiidááh.

move-to 2-get.up.I

Náhíínááłgo yadiizíní niłjizh.

around-2-go.I-GO can 3-2-crush.Prog

Shichídí sh hooghangóó dídzį́į́s.

1-car 1-for hogan-GÓÓ start-3-2-tow.I

T’iis bąąh nidaohna’.

cottonwood 3-on pl-2dpl-climb.I

Tį’ ninádeiilnish.

let’s.go again-pl-1dpl-work.R

Tó tsíídkáá’ dididííkááł.

water charcoal-on start-3-2-put.OC.F

Tsxį́įłgo ni’éé’ biih ni’nééh.

hurry 2-clothes 3-into 2-crawl.I

Tł’óodi didíłjeeh.

outside 3-2-start.fire.I

Tʼáadoo baa nitsinikeesí, tʼóó ’íízoh.

NEG 3-about 2-think.I just 2-write.Prog

Yishdlosh le’.

peg-1-trot.Prog LE’
listenloadingplaying

I wish to trot (in water).

Yiską́ągo díí doo ’íídííłtah da. (K’ad tsxíiłgo ’ííníłta’.)

tomorrow this NEG 3-2-read.F NEG (now quickly 3-2-read.I)

ʼAwéé chʼídeeldloʼ; chʼiyáán bá ʼádaʼdoołííł dóó bá niʼdaʼdoonih.

baby 3-laugh.P food 3-for pl-3-2dpl-prepare.F and 3-for pl-3-2dpl-distribute.F

“Níléí dził binaagóó ’ahééh hi’díníilchééł”, ní jiní ma’ii.

yonder.there mountain 3-around-GÓÓ around 2-du-run.F 3-say.P 4-say.P coyote