Your search for the hoolzhishgi Imperfective (I) (∅, ni, si, yi-∅)
biihidzóhí 50 entries
’Azhą́ níchíil ndi dibé ch’ínínil.
even 3-snow.I but sheep 3-1-release.P’Áłchíní bíighahí Red Bullgi ’ádaat’éhígíí deidlą́ągo shi’diił’á.
children all.sorts Red Bull-at pl-be.NI-ÍGÍÍ pl-3-3-drink.I.GO 1-3-bother.DI’Éí lą́ą baa nitséskees nít’ę́ę́’.
that EMP 3-about 1-think.I past’Ólta’góó deínóhkááh.
school-toward pl-2dpl-go.pl.PROGbik’ídadiidis
pl-3DO-1dpl-wrap.it.around.it.Ibik’ídadohdis
pl-3DO-2dpl-wrap.it.around.it.Ibik’ídazhdidis
pl-3DO-4dpl-wrap.it.around.it.ICh’ééh la’ baa ntséskees.
in.vain puzzlement 3-about 1-think.IChidí nidabinołtłáád.
car pl-3-2dpl-stop.Idadołhį́į́h
pl-3DO-2dpl-melt.it.Idajitł’ó
pl-3DO-4dpl-weave.it.Idaoohgish
pl-3DO-2dpl-make.one.cut.in.it.Ideiitł’ó
pl-3DO-1dpl-weave.it.Ideiłbéézh
pl-3DO-3dpl-boil.it.Ididishjeeh
3DO-1-start.fire.Idiidiłjeeh
3DO-3-start.fire.Idizhdiłjeeh
3DO-4-start.fire.IDíí tł’éé’ t’áá ká dóola dá’ák’eólyeed; dádi’nítįįh.
this night NEG bull into.field-3-run.O hope.not 3-2-close.gate.Idíníshkaad
3DO-1-start.to.herd.them.(animals).IHaaláyéé diitlʼééʼ ʼajiłhwosh.
caution this-night 4-sleep.Ihaashgéésh
3DO-1-cut.it.out.Ihadajiłgéésh
pl-3DO-4dpl-cut.it.out.Ihadaołgéésh
pl-3DO-2dpl-cut.it.out.Ihaiilgéésh
3DO-1dpl-cut.it.out.Ihaniłgéésh
3DO-2-cut.it.out.Ihaníłchaad
3DO-2-card.it.(as.in.wool).IHastiin Nééz lą́ą hádadíníit’ı̨́ı̨́’.
Mister Neez emph pl-3-1dpl-search.IHaʼoodzíí’ binanilnish.
sentence 3-2-work.CIJáanísh naalnish?
John-Q 3-work.Ijidiłhį́į́h
3DO-4-melt.it.Ijidíníłkaad
3DO-4-start.to.herd.them.(animals).IKin Łánídi naashnish háálá ’áadi shaghan.
Flagstaff 1-work.I because there 1-live.NINaa hashne’.
2-for 1-tell.INaat’áaniinéézdi da’neest’ą́nígíí yishniih.
Shiprock-at pl-3-be.ripe.SP-ÍGÍÍ 3-1-hear.Inideiilyé
pl-3DO-1dpl-carry.a.ropelike.thing.around.IShá bíighah ’azee’ál’į́įdi sédá.
sun proportionate medicine 3-make.I 1-sit.SPNShimásaní hooghan namzí góne’ ch’iyaan íílééh.
1-grandmother hogan round inside food 3-3-make.IPShizhé’e’́ hooghan nímazí góne’ sédá..
1-father home round-Í inside.sitting.IShił bééhózin.
1-with 3-of-3-conceive.ISitsóí ’ólta’góó dah diigháahgo ła’ béeso baa yish’ááh.
1-grandchild school-toward up 3-start.to.go.I-GO some money 3-to 3-1-give.SRO.U
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- T’ahdii ’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgi
- dishááh start to go’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgi
- ’Áhoot’įįh’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgi
- yish’aah move it, handle it (SRO)’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgi
- -góó to, toward, along, on, with a numeral it indicates a date’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
T’ah doo ashą́ą da.
not.yet 1-eat.I NEGT’ah doo béeso ’ałtso ’ádįįhdą́ą́’ chidí bitoo’ nahíłniih.
still NEG money all 3-not.exist.NI-past vehicle 3-fuel 3-2-buy.IT’ah doo la’ nimá bich’į’ dínáah da.
still NEG surprise 2-mother 3-toward 2-go.I NEGTó lą’ígo nidlą́ ’áko bee nitah yá’áhoot’ééh dooleeł.
water many 3-2-drink.DI so 3-with 2-among pl-3-good.NI future
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- T’ahdii ’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgi
- ’áko so, so that, so thenfind in Navajo Conjunction Lexicon
- -ee by means of’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- -tah, -taa-, -ta- among, mixing’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- Neuter Imperfective (NI)’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgi
- dooleeł futuresaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi




