Your search for the mode Neuter Imperfective (NI)
has returned 50 entries

’At’ééd ’éí ch’iyáán ’ál’į́įgi łá’í nidi doo bił bééhózin da.

girl TOP food 3-make.NI-at one but 3-with 3-know.CI NEG

’Aadę́ę́’ yiłk’as daaní.

there-from cold.weather pl.3-say.NI

They say that the cold (weather) is coming.

’Ak’ah kǫ’ dishtłi’go sédá.

candle 3-1-cause.burn.NI-GO 1-sit.SPN

’Asdzą́ą́ Báhóózhóní yinishyée dooleeł.

woman happy 1-called.NI FUT

’Atsį́’ísh ’éí doodaii’ łóó’ísh nínízin?

meat-Q or fish-Q 3-2-want.NI

’Ayóo’ósh nidlóóh? ’Áyaańda dah dinítsiz.

very-Q 2-cold.I no.wonder up 2-shiver.NI

’Ałní’ní’ą́ą́dą́ą́’ t’ah doo da’adánígóó dishááhgóó ch’iyáán ’ásdįįd.

noon-past still NEG cafeteria-to 1-go.I-NEG food 3-dwindle.NI

'Ashxosh.

1-sleep.NI

Ashkii bił hóyéé’.

boy 3-with ho-lazy.NI

Bááhísh ła’ hólǫ́?

bread-Q some 3s-be.NI

Béeso doo hólǫ́ da.

money NEG 3s-be.NI NEG

Bíla’ashdla’ii nishlį́.

3-hand-five-NOM 1-be.NI
listenloadingplaying

I am a five-fingered being (= a person).

Da’ dichinísh nínízin?

Q hunger-Q 2-feel.NI

Da’ołhosh.

2pl-sleep.NI
listenloadingplaying

You all go to sleep. 

Dibé bitsį’ doodago béégashii bitsį’ daats’í nínízin?

sheep 3-meat or cow 3-meat possibly 3-2-want.NI

Dichin nínízin ya’?

hungry 2-want.NI Q

Dichinísh doodaii’ dibáá’ísh dzinízin?

hunger-Q or thirst-Q 3-4-want.NI

Dichinísh doodaii’ dibáá’ísh jinízin?

hunger-Q or thirst-Q 3-4-want.NI

Díí doo nighan ’át’ée da.

this NEG 2-home 3-be.NI NEG

Dlǫ́ǫ́’ ’atiin bąąhgóó ndaazį́įgo shił nizhóní.

prairie.dog road 3-on-GÓÓ about-pl-3-stand.NP-GO 1-with 3-be.nice.NI

Doondó’ daatsaah da noolin.

not.even 3-sick.I NEG 3-resemble.NI

Dziłghą́’ą́ bizaad diists’a’ laanaa.

White.Mountain.Apache 3-language 1-understand.NI wish

Díí tsé t’óó la’ béésh át’é nahalin.

this rock contrary.to.appearances metal 3.be.NI 3-resemble.NI

Éí doo nihich’iyąąn ’át’ée da.

that NEG 1pl-food 3-be.NI NEG

Éí łį́į́’ shilį́į́’ ’át’é.

that horse 1-horse 3-be.NI

Gohwééh ’áłdó’ nahideeshnih nisinée beesénah lá.

coffee also 3-1-buy.F 1-want.NI-past 3-1-forget.P DISC

Gohwééh t’áá bizhání ’éí doodaii’ ’abe’ biłgo daats’í nínízin?

coffee only TOP or milk perhaps 3-with 3-2-want.NI

Ha’át’íísh doone’é nílį́?

what-Q clan 2-be.NI

Haalá tʼáá ʼéiyá yinílyée ni’?

how-Q just TOP 2-name.NI remember

Haná’ąądę́ę́’ łeezh bił hááyol.

over.hill-from sand 3-with 3-blow.P
listenloadingplaying

The wind blew sand from over the hill.

Háidíígíísh neidiyoołnih nínízin?

which.one-ÍGÍÍ-Q 3-3-buy.F 2-think.NI

Irene dibé bee holǫ́nígíí yishniih.

Irene sheep 3-with 3s-exist.NI-ÍGÍÍ 3-1-hear.I

Irene dibé bee holǫ́ǫgo yishniih.

Irene sheep 3-with 3s-exist.NI-GO 3-1-hear.I

Jáan bimá łóó’ t’áá yiyánígíí bił bééhózin.

John 3-mother fish just 3-3-eat.I-ÍGÍÍ 3-with 3-about-3-know.NI

Jáan bimá łóó’ t’áá yiyánígíí daats’í bił bééhózin.

John 3-mother fish just 3-3-eat.I-ÍGÍÍ maybe 3-with 3-about-3-know.NI

Jooł yee ndaanéhé Jóhonaa’éí daashin daolyée ni’.

ball 3-by.means.of pl-3-player.CI-NMLZ Sun(s) wasn’t.it pl-3-name.NI remember

Naaki yiskánídą́ą́’ da’iiníílta’go hahoolzhiizh.

two day-past pl-1dpl-school.NI-GO start-time.passing.P
listenloadingplaying

We started school a couple of days ago. 

Neeznáadigóó ’oolkiłgo ’áłah ’aleeh daaní.

ten.at-toward time-GO meeting pl-4-say.NI

Nináhaltį́į́hígíí shił yá’át’ééh.

3s-rain.SSO.I-ÍGÍÍ 1-with 3-be.good.NI

Shichidí t’ahdii yá’át’ééh, ’át’ah ’índa ła’ ninááhideeshnih.

1-car still 3-good.N later one again-3-1-buy.F

Shimá dóó shizhé’é Yootóodi ’ółta’ ńt’éé’.

1-mother and 1-father Santa.Fe-at 3-go.to.school.NI past

Shoo, nahachagii t’óó ’ahayóí nihaa nínáá lá; ’áko shį́į́ baa ’ákodanosin dooleeł.

hey.look grasshopper merely many 1pl-to 3-migrate.P mirative then maybe 3-of 2pl-be.aware.NI FUT

Ts’aa’ t’áá nitsaaígíí bídin nishłį́.

basket just 3-large.NI-nom 3-lack 1-be.NI

Tsézéí lą’í joyéełgo nidaaz dooleeł.

gravel a.lot 3-4-haul.I-GO 3-heavy.NI 3-become.F

Tł’ízí tł’oh deiiłchózhgo shił bééhózin.

goat grass pl-3-3-eat.leafy-GO 1-with 3-about-3-know.NI

Tł’ízí tł’oh deiiłchózhígíí shił bééhózin.

goat grass pl-3-3-eat.leafy-ÍGÍÍ 1-with 3-about-3-know.NI

Tł’ízí tł’óo’di tł’oh deiiłchózhígíí shił bééhózin.

goat outside-at grass pl-3-3-eat.leafy-ÍGÍÍ 1-with 3-about-3-know.NI

Yéego ’ííníłta’, she’awéé’, ’áko nizhónígo ni’dííłtah.

really 2-study.NI 1-baby so well 2-graduate.F

Yiską́ągoósh ’adeestsił nínízingo bee na’anishí hasht’enilééh?

tomorrow-Q 1-make.F 2-want.NI-GO tool 3-2-prepare.I

ʼAwéé chʼídeeldloʼ. ʼA’áshįįh daatsʼí nihee dahólǫ́.

baby 3-laugh.P Navajo.salt perhaps 2dpl-with pl-HO-exist.NI