Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Adáádą́ą́’, hééł sinil góne’ hasht’ehooshłaa.

Day.last belongings storage inside 3-1-clean.P

Béeso bá hooghan góne’ saad hazlį́į́’.

bank inside words 3-pas-it.occured.P
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

ch’aa nisíníyáágóó haalá t’áá ’éiyá ’oolyée ni’?

travel 2-walk.around.SP-goo now let’s see 3-call.NI remember
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Ch’iiyáán la’ doo łikan da.

food LA’ NEG 3-sweet.NI NEG

Dibé ch’ínínil, ’azhą́ níchíil ndi.

sheep 3-1-release.P even 3-snow.I but
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Dibé t’áadoo ch’íínínilgóó dichin danilį́į dooleeł.

sheep NEG 3-2-let.out.P-NEG-GOO hunger 3pl-be.P future

Dibé t’áá daaztsą́ą́ lágo bik’íníyá.

sheep just pl-3-die.P DISC-GO 3-onto-1-come.P

Diné léi’ shichidí bikee’ doo baa diilts’ííd le’ ’át’éégóó yąąh niini’ą́.

man some 1-poss-car 3-tire NEG 3-about 3-start.fall.I allow unbelievably-to-NEG 3-on 3-3-put.SRO.P

Doo ndi bił ílíí da.

not.even 3-with-grateful.NI NEG

Doo ndi dichin nizin da.

not.even 3.hunger-I.am.NI NEG

Doo ndi nálzid da.

not.even 3-scared.NI NEG

Dooládó’ shį́į́ shich’ohoos’ni’ da; ’adą́ą́dą́ą́’ kintah góyaa yishááł ńt’éé’ béeso naadiinígíí ńdiiłtsooz.

wow probably 1-lucky.P yesterday town areal down 1-go.I Past money twenty-NOM 3-sit.FFO.P

Doodó’ T’iists’ózí nízaad da lá.

DOOLÁDÓ Crownpoint 3-far.NI DA DISC

Doozhǫǫgo bééso shee hólǫ́ǫgo chidí nahideeshnih.

half.decent money 1-with 3-3-have.I-GO car 1-buy.F

Doozáagi Diné bíbee hazʼaanii bi nanilnish?

PTL.NEG navajo.people 3-government ? 3-2-to.work-I

Díí ’éí télli ’ayóo ’ayą́.

this TOP donkey very 3-eat.P
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Ha’a’aahdę́ę́’ t’áá ’ííyisíí niyolgo t’áá bá hádzidgo ’át’é.

east-from real wind-GO dangerous 3-be.NI

Haalá tʼáá ʼéiyá yiníle ni’?

how-Q just TOP 2-name.NI remember

Hastiin Nééz lą́ą hádadíníit’ı̨́ı̨́’.

Mister Neez emph pl-3-1dpl-search.I

Haóódziih lágo.

2-speak.O don’t

Hágóoneeʼ, nimá sání bíká ’anilyeed

well then 2-mother old 3-after 2-run.I

Iiná jidinidzingo, tsididįįjį’ hanaanish hólǫ́ǫ łeh.

life 3.want-GO overwhelm 3.indef.poss-work 3.EXIST.NI often

Johnny daashin nił naalnish ni’ t’áá ’ííd̨áą́

Johnny wasn’.it 2-with 3-work.I recall just then
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Jooł yee ndaanéhé Jóhonaa’éí daashin daolyée ni’.

ball 3-by.means.of pl-3-player.CI-NMLZ Sun(s) wasn’t.it pl-3-name.NI remember

Jó Diné bizaad naalkaah bídaneedlį́įgo baa neiikai

because Navajo 3-word 3-study.CI 3-1pl-interest.I-GO 3-for 1pl-do.I
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

K’ad Na’nízhoozhídi naasháa le’.

now Gallup-at around-1-walk.I hope

Kin góne’ siié jiní.

house in 1dpl-sit.I DISC 4-say.I

Kóhoot’éédą́ą́’ dibé yázhí t’óó ’ahayóí hazlį́į́’. K’ad ’éí doo t’óó ’ahayói da.

last.year sheep baby a.lot 3-Pas-it.occured.P now this NEG a.lot NEG

Lééchąą’í t’áá shǫǫ ’akéé’ nálwod lá.

dog good.thing INDEF-behind 3-return.P DISC

Ma’ii yee’ aní jiní aaji ła’ jooldloosh.

coyote extremely someone it.is.said over.there surprise 4-creep.I
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Mexico hoolhédi hoostse’ laanaa.

Mexico areal-3-call.NI-NMLZ-at areal-1-see.O wish

Naadą́ą́’ t’ah doo dadiigááhdą́ą́’ deiiti’.

corn before pl-3-leaves.turn.white.I-past pl-3-1dpl-harvest.P

Nahałtin lá ’áyaańda ’éé’tsoh yee nidaakai.

3.rain.I DISC wonder jacket 3-with 3pl-walk.I

Náneeskaadi t’áádoo naa’ółí bił yíyą́ą’da. ’Alóós t’éiyá yíyą́ą́’.

Tortilla-N (t’áá)doo-NEG Bean-N bił-3-with yíyą́ą’da-3o-1s-eat.P NEG Rice-N t’éiyá-only yíyą́ą’-3o-1s-eat.P.

Nétł’ah ládą́ą́’ doo ’aadi shił ’adoolwoł da.

3-difficult.P if NEG there.at 1-with 3-drive.F NEG
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Níléi dził góde chidí yoołbąs.

there mountain areal.up car 3-drive.CI
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Níwe, doo tsésǫ’ góne’ ch’ééjí’nah da!

stop NEG window 3-into 4-crawl.R NEG

Nízhánee’ saabiihi’níłí bóhwiinił’ą́ą́’.

2-good.thing-NEE’ computer 3-2-learn.P

Shilééchąą’í ts’in yi’aał łeh.

1-dog bone 3-3-chew.I often

Shízhe’é yéeni’ ’ayóó ’iiná bee nanihizhneeztą́ą́’.

1-father past-deceased very life 3-with 1pl-4-teach.P

Show Lowdi łóó’ haóshłe’ laanaa.

Show Low-at fish 3-1-pull.up.by.line.O hope

Sitsii’ ndeeshshoh léi’ tó ’anideizgiz lá.

1-hair 3-1-moist.F because water 3-turn.off.R DISC

T’ah doo la’ ké ániidígíí ła’ biih náánást’ées da.

not.yet DISC shoe.new-IGII some 3-into 1-step.in.I NEG

T’ah doo la’ nimá bich’į’náah da.

still NEG surprise 2-mother 3-toward 2-go.I NEG

T’ah doo la’ tł’oh ła’ baa náánágeeh da.

not.yet DISC hay some 3-for 3-haul.I NEG

T’áá ’aaí ’aníigo t’éiyá doo bikee’ saad si’ą́ą da.

truly 3-say.I-GO only NEG 3-behind word 3-sit.SPN NEG

T’óó k’asdidą́ą́ dóola bizgoh.

merely nearly-past bull 3-3-gore.P

Tó dasiyę́ę ’ałtso naaltséi .

water pl-3-sit.LPB.SPN-deceased completely 3-dried.up.P DISC

Tʼáá shǫǫ tʼah naashjaah lá.

Whew! still 3-1-have.PlO.I discovery

Łeechąą’í gah ’a’áán góne’ ’iinííłcháá’á.

dog rabbit hole-ground inside 3-2-chase.P