An example search has returned 50 entries

’Áádę́ę́’ nánísdzáago łį́į́’ bá nida’deeshjoł.

from.there 1-return.P-GO horse 3-for pl-1-set.out.NCM.F

’Áłah ’aleehdi hastiin léi’ t’óó yááłtih yiits’a’.

meeting-at man INDEF just 3-talk.Prog 3-be.heard.I

’Eii łééchą̨ą’í t’áá ’áko taah yilwo’.

that dog immediately water.into 3-run.U
listenloadingplaying

The dog immediately runs into the water.

’Oółháásh lágo.

2-sleep.O don’t

Ałk’idą́ą́’ ’éiyá naadą́ą́’ ’ayóo k’éédadiilyééh ńt’éé’. K’ad ’éiyá naadą́ą́’ naalyéhé bá hooghan góne’ nidahaniih.

long.ago TOP corn very pl-3-1dpl-plant.R past | now TOP corn trading.post inside pl-3-pass-buy.CI

bik’ízhdídis

3DO-4-wrap.it.around.it.I

Ch’óóshdą́ą́dą́ą́’ Diné Bizaad naalkaah doo baa ’áhonissin da. K’ad ’éí t’áá shxǫǫd bik’i’diitą́.

formerly Navajo language research NEG 3-about 1-aware.CI NEG | now TOP at.least 3-of-1-understand.P

Chizh ła’ yah ’aníjááh.

firewood some in 2-bring.I

dajííshóó’

pl-3DO-4dpl-brush/comb.it.P

deeshbish

3DO-1-boil.it.F

deiilyį́į́h

pl-3DO-1dpl-melt.it.(snow).I

deishóóh

pl-3DO-3dpl-brush/comb.it.I

deiyííyą́ą́’

pl-3DO-3dpl-eat.it.P

Diné bikédaayahgi ʼooljééʼ hanábąsgo ʼashiiké nidahachíí jíní.

navajo-people 3-pl-land-at moon up.out-3-full.moon.R-GO boy-pl pl-3-birth.R 4-say.I

Díí yihahígíí biyi’, háísh tówónaanígóó ch’aa deeyá?

this year.IGII within who overseas.GOO travel 3-going.F-Q

Díí yiską́ągo ’íídííłtah.

this tomorrow 3-2-read.F

Doo ’áłah diidleeł da.

NEG together pl-1dpl-meet.pl.F NEG

Dooládó’ shį́į́ ’adą́ą́dą́ą́’ shich’ohoos’ni’ da kintah góyaa yishááł ńt’éé’ béeso naadiinígíí ńdiiłtsooz.

wow probably yesterday 1-lucky.P town areal down 1-go.I Past money twenty-NOM 3-sit.FFO.P

dooshą’ léi’ --- lá

díníshkaad

3DO-1-start.to.herd.them.(animals).I

Haashíyee’ díí azee’dich’ii’ bíniitááh hait’éego dich’íí’.

try.and.find.out this chile-burnsr 3-2-try.IP how-GO spicy

hadasiigeed

pl-3DO-1dpl-dig.it.out.P

hainiłchaad

3DO-3-card.it.(as.in.wool).I

hajiłgéésh

3DO-4-cut.it.out.I

Halah doo bíighah jiztį́į da.

opposite.sibling NEG 3-beside 4-lay.O NEG
listenloadingplaying

Do not lie down beside your brother or sister.

haniłgéésh

3DO-2-cut.it.out.I

Háidígíí ááhdi?

which.one-ÍGÍÍ 3-2-to say

jishóóh

3DO-4-brush/comb.it.I

Kin Łánídi naashnish háálá ’áadi shaghan.

Flagstaff 1-work.I because there 1-live.NI

Na’nishkaadgo nídíshchííyaagi hanáshyį́į́h ńt’éé’ ’iiłhaazh lá, t’ah nít’éé’ shilééchąą’í ch’ééshinísid.

1-herd.I-GO pinetree-under-at 1-rest.I past 1-slept.P DISC all.of.sudden 1-dog 1-woke.up.P

Ná’oolkiłí sits’ą́ą́’ tanáóó’nił lágo!

watch 1-away 3-1-take.apart.O don’t

Nibéézh bee hane’é doo ndi naalnish da.

2-cellphone NEG but 3-work.P NEG

Nichxǫ’ doo ájít’į́į da.

stop NEG 4-act.thus.I NEG
listenloadingplaying

Stop, don’t do it!

nideilé

pl-3DO-3dpl-carry.a.ropelike.thing.around.I

nisoołkáá’

3DO-2dpl-investigate.it.P

nisélá

3DO-1-carry.a.ropelike.thing.around.P

Nizhónígo saad ha’oodzíí’ ’áníléehgo bik’e’íłchí.

nicely word HO-speak.P 3-2-make.I-GO 3-2-write.I

NTUdi hooghannimází góne’ Diné bizaad baa ’iinishta’

NTU-at hogan inside Diné 3-language 3-for 1-read.I

Níwe, tʼáádoo łééchąąʼí nánítałʼí.

stop NEG dog 3-2-kicking.R.NEG

Shicheii bighangóó yishááł.

1-grandfather house-toward 1-go.Prog

Shideezhí tsʼah baa nishjooł.

1-younger-sister sage 3-to.PP3-1-give.NCM
listenloadingplaying

I am giving sage to my younger sister.

Shimá ná’áłkadgo b yá’át’ééh.

1-mother 3-sew.I-GO 3-with 3-be.good.NI

Shį́įgo ch’ééh jiyáán yishį́į́h ’áádóó tó lą’í yishdlį́į́h.

summer-GO watermelon 3-1-eat.U and.then water lots 3-1-drink.U

Yadiizíníshą’ haa néelt’e’go nínízin?

can-Q how 3.many.N-GO 2-want.NI

Yah ’oh’aash.

into 2du-enter.I
listenloadingplaying

You two come in.

yidíníłkaad

3DO-3-start.to.herd.them.(animals).I

Yiską́ągo níléí hódahdi ’ółta’di ni’dí’néeshtįįł nissin.

tomorrow that up.at school-at 1-teach.F 1-want.CI

yíshóó’

3DO-1-brush/comb.it.P

yíyą́ą́’

3DO-1-eat.it.P

Ła’ damóo yę́ędą́ą́’ dah ’iyétł’ónée, k’ad ’ałníí’góó ’eeshtł’óół.

one Sunday past up 3-1-set.P-past now middle-toward 1-weave.Prog