Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries
’Áłahji’ tó dilchxoshí síníł’ą́.
always water popping-Í 3-2-keep.SPN’Ólta’góó deínóhkááh.
school-toward pl-2dpl-go.pl.PROG’Óshą́ą́’ laanaa’ dichin shi’niiłxį́.
1-eat.O wish hunger 1-3-kill.I’Ániid ’iiyą́ą́ ’áko ndi t’ah dichin nisin.
Recently 1-eat.P even then still 3-hungry 1-want.NIBáda’ółta’í ’ałchíní deidiniłbin.
teachers-NOM children-NOM 3-pl-3pl-sit.Ibik’ídadidiidis
pl-3DO-1dpl-wrap.it.around.it.Fbik’ídadidoohdis
pl-3DO-2dpl-wrap.it.around.it.Fbik’ídideesdis
3DO-1-wrap.it.around.it.Fbik’ídidiidis
3DO-1dpl-wrap.it.around.it.FCh’ééh jidighaahgo, ajółhosh laanaa jinizin łeh.
in.vain 4-walk.I-GO, 4-sleep.O hope 4-want.CI usuallydashiilbéézh
pl-3DO-1dpl-boil.it.Pdeidííłhį́į́’
pl-3DO-3dpl-melt.it.Pdeiit’aal
pl-3DO-1dpl-chew.it.Pdidínííłkał
3DO-2-start.to.herd.them.(animals).Fdizhdiłjeeh
3DO-4-start.fire.IDoondó’ daatsaah da noolin.
not.even 3-sick.I NEG 3-resemble.NIhadadéélbįįd
pl-3DO-1dpl-fill.something.up.with.it.Phadaoołgizh
pl-3DO-2dpl-cut.it.out.Phadeiilgéésh
pl-3DO-1dpl-cut.it.out.Ihaiigeed
3DO-1dpl-dig.it.out.Phaiłgéésh
3DO-3-cut.it.out.IHalah doo bííghah jiztį́į da.
opposite.sibling NEG 3-beside 4-lay.O NEGhanishchaad
3DO-1-card.it.(as.in.wool).Ihayííłgizh
3DO-3-cut.it.out.Phazhdééłbįįd
3DO-4-fill.something.up.with.it.PHáidíígíísh neidiyoołnih nínízin?
which.one-ÍGÍÍ-Q 3-3-buy.F 2-think.NI
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- háidí which onefind in Navajo Questions
- -sh enclitic for content questionsfind in Navajo Questions
- Náásgóó’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgi
- nahashniih buy, sell’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgi
- Neuter Imperfective (NI)’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgi
- nisin think, want’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgi
háíníłgizh
3DO-2-cut.it.out.PJoe dóó Louise hataał.
Joe and Louise 3-sing.CIKintah góyaa yishááł ńt’éé’ béeso ńdiiłtsooz
areal-down 1-go.Prog past money 3-1-pick.FFO.PKodóó dah nohkeeh.
from.here up 2du-sit.IMósí ch’óółt’e’ lágo.
cat out-3-2-carry.O LÁGONa’níle’dii tó háníyáá nít’éé’ tóyę́ę ’ásdįįd lá.
dismay water 1-go.P past water-former 3-disappear.P DISCnidadiilyeeł
pl-3DO-1dpl-carry.a.ropelike.thing.around.FShilį́į́’ tł’aaká’ii dóó shilį́į́’ biyéél bił tsodizin ’íishłaa.
1-appaloosa and 1-horse 3-saddle 3-with prayer 3-1-make.PShíká ’anilyeed.
1-for 2-run.ISitsii’ ndeeshshoh léi’ tó ’anideizgiz lá.
1-hair 3-1-moist.F because water 3-turn.off.R DISCT’áadoo yaa nidanoht’áhí.
NEG down pl-3-2dpl-put.SRO.I-ÍT’áá ká tó tsíídkáá’ dididííkááł.
NEG water charcoal-on start-3-2-put.OC.FTį’ ninádeiilnish.
let’s.go again-pl-1dpl-work.RTį’ ninádeiilnish.
let’s.go again-pl-1dpl-work.RTó dílchxoshí sits’ą́ą́’ wóódlą́ą́’ lágo.
soda 1-from 3-1-drink.O don’tTs’éénídzííd, t’ah ’íinda ’iidííłhosh.
2-wake.up.I future only.then 2-sleep.FTł’éédą́ą́ łééchąą’í léi’ nihił ’yaííyá’ii’ neeztį́.
last.night dog strange 1dpl-with 3-come.inside.P-and lie.down.SNP
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- tł’éédą́ą́’ last nightsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- -ił with’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- ’Áhoodzaii’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgi
- yishááł walk’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgi
- -ii’ and, and thereuponfind in Navajo Conjunction Lexicon
- Si-Perfective Neuter (SPN)’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgi
- sétį́ lie down’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgi
Tł’ízí da’ałchozhgo shił bééhózin.
goat ’a-3-graze-GO 1-with 3-of-3-conceiveYiską́ągo Na’nízhoozhídi háadish ’adeeshį́į́ł ninízin?
tomorrow Gallup-at where-Q 2-eat.F 2-want.CI
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- yiską́ągo tomorrowsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- háá-P.ENCLITIC wherefind in Navajo Questions
- -sh enclitic for content questionsfind in Navajo Questions
- -di at’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- Náásgóó’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgi
- yíshą́ eat it’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgilook up conjugationhide conjugation ▾
- Continuative Imperfective (CI)’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgi
- nisin think, want’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgi




