Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Ahbínídą́ą́’ t’áadoo ’ííyą́ą́’góó biniinaa wónáásdóó sitsiits’iin diniih.

morning-past neg 1-eat.P-GO.NEG because soon 1-head 3-ache.CI

’Ashkii chidímazí yoo'į́.

boy car-3-round.NI-NOM 3-3-see.Prog
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

’Áłchíní hazhóʼí bik’i yíldził.

children careful 3-for 2-support.Prog

’Eii łééchą̨ą’í t’áá ’áko taah yilwo’.

that dog immediately water.into 3-run.U

Bee’eldííldahsinil kintahdi sh ’oolwoł ńt’éé’ tsístł’ahazt’i’ léi’ góne’ sh ’o’oolwod.

Albuquerque town-at 1-with 3-run.Prog past deadend a areal-in 1-with 3-drive.P

Béésh hataałí t’áádoo de nídíłki’í.

radio NEG up 2-volume.turn.I-Í

bik’ídadisoodiz

pl-3DO-2dpl-wrap.it.around.it.P

bik’ídideesdis

3DO-1-wrap.it.around.it.F

Ch’il t’áadoo yishnizhí t’óó ’ahayóí hanáánáájéé’.

plant NEG 3-1-rip.P-NEG just many 3-again.return.P

Ch’iyáán bá hooghandi béeso bideená naashnish.

food.store-at money 3-in-exchange.for 1-work.CI

Ch’óóshdą́ą́dą́ą́’ Bilagáanaa Bizaad doo diists’a’ da. K’ad ’éí t’áá shxǫǫ t’áá bee yáshti’.

formerly English neg 1-understand.I neg. Now TOP good.thing barely 3.with 1.speak-I

Chaha’oh biyaagi ni’dííłbąs.

shade.house 3-under-at 2-drive.F

dajiłbéézh

pl-3DO-4dpl-boil.it.I

daooyą́ą́’

pl-3DO-2dpl-eat.it.P

dazhdidoołhįh

pl-3DO-4dpl-melt.it.F

deiidą́ą́’

pl-3DO-1dpl-eat.it.P

deiilbéézh

pl-3DO-1dpl-boil.it.I

deiilyį́į́’

pl-3DO-1dpl-melt.it.(snow).P

Devon glottal start bi’diił’áhigíí ’ayóo shi’diił’á.

Devon glottal start 3-3-bother.DI very 1-3-bother.DI

Dibé halgaigi da'ałchozh.

sheep meadow 3-pl.grazing.I

Dichinísh doodaii’ dibáá’ísh dzinízin?

hunger-Q or thirst-Q 3-4-want.NI

didadiiljeeh

pl-3DO-1dpl-start.fire.I

Díí yihahígíí biyi’, háísh tówónaanígóó ch’aa deeyá?

this year.IGII within who overseas.GOO travel 3-going.F-Q

Dlǫ́ǫ́’ hwiiłhashaalání">go bik’e’ashch’íí’ígíí baa ’ákonsin.

prairie.dog 3a-3-bite.I-GO 3-be.painful.P-ÍGÍÍ 3-about 1-be.aware.NI

Doo kingóó diit’ash da.

NEG town-to 1dpl-go.du.Prog NEG

dooshą’ léi’ --- lá

Gohwééh ’áłdó’ nahideeshnih nisinée beesénah lá.

coffee also 3-1-buy.F 1-want.NI-past 3-1-forget.P DISC

Ha’át’íísh nizhé’é nahideeshnih nízin.

what-Q 2-father 3-1-buy.F 3-want.NI

hadasiigeed

pl-3DO-1dpl-dig.it.out.P

hadiiltééł

3DO-1dpl-carry.him/her.up.out.of.something.F

Halah doo bíighah jiztį́į da.

opposite.sibling NEG 3-beside 4-lay.O NEG

hanishchaad

3DO-1-card.it.(as.in.wool).I

hazhniłchaad

3DO-4-card.it.(as.in.wool).I

K’ad éí níléí náhookǫsjí dadeezhchííl.

now TOP. over.there north.at pl 3 began snow.P

Kii bizhé’é Na’nízhoozhídi naalnish.

Kee 3-father Gallup-at 3-work.I

nidaohłé

pl-3DO-2dpl-carry.a.ropelike.thing.around.I

Shimá ná’áłkadgo b yá’át’ééh.

1-mother 3-sew.I-GO 3-with 3-be.good.NI

Shí hanásdziih.

1 1-exhale.I

T’ah doo naat’áanii naaltsoos ná heidiléeh da.

not.yet leader paper 2-for 3-fill.out.I NEG

T’áadoo béeso baa nishníłí bił ’aná’oolwod.

NEG money 3-for 3-1-lend.I 3-with 3-run.off.P

T’áá hooshch’į’ déshnish.

suddenly 1-start.work.P

italic highlight particle_0" aria-label="zaashchíín">T’áadoo tá’dishgéshí nizaagóó dah ’adii’ą́.

before 1-sheer.(I)NEG far-GOO up 3-sun.rise(P).

Tį’ ninádeiilnish.

let’s.go again-pl-1dpl-work.R

Tsxį́įłgo łees’áán ádíílííł; nimásání nihaa yíghááh!

quickly tortilla 2-make.F 2.poss-mat.grandma-NOM 1.pl-to 3-come.F

Tł’éédą́ą́, yá’át’ééhgo iiłhaaz. Night.last good.GO 1-sleep.P

Night.last good.GO 1-sleep.P

Tł’ízí ’ałchozh.

goat 3-eat.I

Yah ’aninááh.

into 2-enter.I

yiishjį́į́ł

Progressive Mode: 1-become.black.Prog

yiitł’ó

3DO-1dpl-weave.it.I

Łáháda ’ach’íí’ náshdį́į́h.

now.and.then rolled.intestine 1-eat.R