Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Acheii bitsói ’aghááł yeinítą́.

grandfather grandchild gourd 3-3-give.SSO.P
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

 

’Anishkeed, t’áá ká nóólk’oł lágo.

2-3-photograph.I neg 2-blink.O LÁGO

’Ashkii t’áá shǫǫ ółta’ lá.

boy good.thing 3-learn.I DISC

’Ííshją́ą́ shį́į́ díí ’atoo’ béésh bii’ kǫ’í bikáá’ dah séką́.

certainly perhaps this stew stove 3-on up 3-1-put.OC.P

’Óshą́ą́’ laanaa’ dichin shi’niiłxį́.

1-eat.O wish hunger 1-3-kill.I

Át’ah ’índa shaa náádíídááł.

later 1-to again-2-come.F

Bee’eldííldahsinil kintahdi shił ’oolwoł ńt’éé’ tsístł’ahazt’i’ léi’ góne’ shił ’o’oolwod.

Albuquerque town-at 1-with 3-run.Prog past deadend a areal-in 1-with 3-drive.P

Béégashii yáázh ła’ shibee’í’diidłííd bik’i niní’ą́.

calf one 1-cattle.brand 3-on 3-1-put.NP

Bįįh bił da’doółdǫǫh.

deer 3-with pl-2dpl-shoot.O

Chaha’oh biyaagi ni’dííłbąs.

shade.house 3-under-at 2-drive.F

Chidí nahideeshnih ndi shibéeso ’ádin.

car 3-1-buy.F but 1-money 3-none.NI

deididínóołkał

pl-3DO-3dpl-start.to.herd.them.(animals).F

deiilzhóóh

pl-3DO-1dpl-brush/comb.it.I

deitł’ó

pl-3DO-3dpl-weave.it.I

Dichin nínízin ya’?

hungry 2-want.NI Q

didoołjéé’

3DO-2dpl-start.fire.P

Díí tł’éé’ ’iidííłhosh.

this night 2-sleep.F

Dlǫ́ǫ́’ da’diłhashaalání">go baa ’ákonsin.

prairie.dog 3i-3-bite.I-GO 3-about 1-be.aware.NI

Doo bił bééhózin da ya’?

neg 3-with 3-know.CI neg Q

Ha’át’íísh neidiyoołnih nínízin?

who-Q 3-3-buy.F 2-think.NI

hadeiniłchaad

pl-3DO-3dpl-card.it.(as.in.wool).I

hadeneeshchaad

pl-3DO-3dpl-card.it.(as.in.wool).P

hadéélbįįd

3DO-1dpl-fill.something.up.with.it.P

haidoołtééł

3DO-3-carry.him/her.up.out.of.something.F

haołgéésh

3DO-2dpl-cut.it.out.I

Háí lá kintahgóó shił adoołbąs?

who-Q town-to 1-me 3-drive.F

Hosh doo jiyą́ą da.

cactus NEG 3-4-eat.DI NEG
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

 

Hózhó’ógo baa nitsínkeesgo níni’ bá na’iłt’oh.

3-harmonious.I-GO 3-toward 2-think.I-GO 2-mind 3-for 2-smoke.I

jidíníłkaad

3DO-4-start.to.herd.them.(animals).I

Kodóó dah nídaah.

from.here up 2-sit.I

Naaltsoos yíníshta’.

book 3-1-read.I

Naat’áaniinéézdi da’neest’ą́nígíí yishniih.

Shiprock-at pl-3-be.ripe.SP-ÍGÍÍ 3-1-hear.I

Ni’dózhoł.

term-3-sprinkle.O
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

nidajizlá

pl-3DO-4dpl-carry.a.ropelike.thing.around.P

niłhį́į́h

3DO-2-melt.it.(snow).I

Shiye’, íín">t’áadoo nikídíltałí.

1-son NEG 2-stomp.IR-Í

T’ah doo kintahgóó diit’aash da.

not.yet store-to 1du-go.I NEG

T’áadoo béeso baa nishníłí bił ’aná’oolwod.

NEG money 3-for 3-1-lend.I 3-with 3-run.off.P

T’áadoo hosh niyą́ní.

T’ÁADOO cactus 3-2-eat.I-Í

T’áá ’ákwíízhíní tó dah siyínígóó ’ałnánáshdááh.

every summer lake-toward again-1-go.R

T’áádoo shich’į’ béésh nídiiłts’į́hí

NEG 1-to phone 2-call.R-Í

Tóshjeeh yah ’adíí’ááł nidishnínéesh yah’ííní’ą́?

water.jug into 3-2-take.in.F 1-say-PP-Q.P PP-3-2-take.in.P.SRO

Tsxį́įłgo naalkidígíí neeznáá yidziihgo Jóhonaa’éí daolyéii ch’ééh ’iih da’ałne’ nít’éé’ ’áłt’ąą ’ałtso ’o’oolkidgo ’índa ’iih da’asne’.

fast-GO 3-tick-ÍGÍÍ ten 3-remain.I-GO Suns pl-3-call.NI-NMLZ in.vain 3-into pl-3-3-throw.I past until.after all clock-go finally 3-into pl-3-3.throw.P

wooshjį́į́h

Optative Mode: 1-become.black.O

wooshóó’

3DO-2dpl-brush/comb.it.P

Yadiizíní bigháníshgéésh.

can 3-through-1-cut.open.I

yik’íididoodis

3DO-3-wrap.it.around.it.F

Yootóodi níyáago shik’éí daostse’ laanaa nisin.

Santa.Fe-at 1-arrive.P-GO 1-relatives 3-1-see.O wish 1-want.CI

yínídlą́ą́’

3DO-2-drink.it.P

Łééchąą’í tsxį́įłgo ’atsį’ yiyą́.

dog quick-GO meat 3-3-eat.I