Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Anishkeed, t’áá ká nóólk’oł.

2-3-photograph.I neg 2-blink.O

’Aoo’, ’ashdladigóó ’oolkiłgo ’áádę́ę́’ sh ná’ílwod.

yes five-at-toward clock-GO there-from 1-with 3-return.P

’Ałk’idą́ą́’ shimá b na’nishkaadgo ’aghaa’ yisdizígíí dibé yázhí yichíihgo yizénéíłt’ih.

long ago 1-mother 3-with SUP-1-herd.I-GO wool 3-spin.P-ígíí lamb 3-birth.P-GO 3-neck-around-3-tie.P

’Eii łį́į́’ ga’ yinízin.

that horse EMPH 3-2-want.CI

’Ííyą́ą́dóó bik’ijį’ tsinyaagi nétį́į́ dóó ’iiłhaazh.

1-eat.P and 3-after tree-under-at.spec 1-lie.down.P and 1-sleep.P

’Óshą́ą́’ laanaa’ dichin shi’niiłxį́.

1-eat.O wish hunger 1-3-kill.I

Báda’ółta’í ’ałchíní deidiniłbin.

teachers-NOM children-NOM 3-pl-3pl-sit.I
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

bik’ídazhdidis

pl-3DO-4dpl-wrap.it.around.it.I

bik’ídédiz

3DO-1-wrap.it.around.it.P

Ch’iyáán bá hooghandi béeso bideená naashnish.

food.store-at money 3-in-exchange.for 1-work.CI

Ch’óóshdą́ą́dą́ą́’ Bilagáanaa Bizaad doo diists’a’ da. K’ad ’éí t’áá shxǫǫ t’áá bee yáshti’.

formerly English neg 1-understand.I neg. Now TOP good.thing barely 3.with 1.speak-I

Dah níljííd!

up 2-jump.I

daoohdlą́ą́’

pl-3DO-2dpl-drink.it.P

dayííshóó’

pl-3DO-3dpl-brush/comb.it.P

Dá’ák’eh góyaa yishwoł.

cornfield down.that.way 1-run.Prog

deiidą́

pl-3DO-1dpl-eat.it.I

deiilzhóó’

pl-3DO-1dpl-brush/comb.it.P

dididííłjah

3DO-2-start.fire.F

didínóołkał

3DO-2dpl-start.to.herd.them.(animals).F

dishhį́į́h

3DO-1-melt.it.I

Doo t’áá k’ad nimasii yiyą́ą́ da.

do.not.want.to potatoes 1-eat.P NEG

Gohwééh ’áłdó’ nahideeshnih nisinée beesénah lá.

coffee also 3-1-buy.F 1-want.NI-past 3-1-forget.P DISC

Gohwééh nayiisnii’diísh b bééhózin?

coffee 3-3-buy.P-at-Q 3-with 3-know.NI

Ha’a’áahgo shilį́į́’ bá niná’áshjoł.

east-GO 1-horse 3-for again-1-feed.NCM.R

hadadínóołchał

pl-3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).F

hazhniłchaad

3DO-4-card.it.(as.in.wool).I

Háadi lá lį́į́’ naakai?

where-at Q horse 3-walk.pl.I

Háí lá ’ałhosh?

who Q 3-sleep.I

jidooyį́į́ł

3DO-4-eat.it.F

K’aa’ísh ’aní’á biyaa doodago daats’í báhátis ’ayiist’oh?

arrow-Q bridge 3-under or perhaps 3-over 3-3-shot.P

Kintah góyaa yishááł ńt’éé’ béeso ńdiiłtsooz

areal-down 1-go.Prog past money 3-1-pick.FFO.P

Na’azhǫǫshgi díkwíí shį́į́ shaa woobįįh?

hoop.and.pole.game-at how.much 1-to pass-win.I

nanilé

3DO-2-carry.a.ropelike.thing.around.I

nidasiilyá

pl-3DO-1dpl-carry.a.ropelike.thing.around.P

nideiskáá’

pl-3DO-3dpl-investigate.it.P

nijizlá

3DO-4-carry.a.ropelike.thing.around.P

nisiilyá

3DO-1dpl-carry.a.ropelike.thing.around.P

Níwe, doo hastóí baa níjít’į́į da!

stop NEG men 3-with 3-4-bother.I NEG
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Níwe, naaltsoosgo yee’ baa nitsíníkees!

stop paper-GO really 3-with 3-2-think.I
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Níwe, ni’éé’ t’óó bik’i na’ínil

stop 2-clothes just 3-on 3-2-dribble.I
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Shicheii béeso bideená naalnish.

1-grandfather money 3-exchange.for 3-work.I

Sh naa’aash shį́į́! T’áá shǫǫdí shaná’níłtsóód!

1-with 3-go.dl.CI maybe please 1-to-back-3-2-feed.I

shoołbéézh

3DO-2dpl-boil.it.P

T’ah doo kintahgóó diit’aash da.

not.yet store-to 1du-go.I NEG

ín">T’áadoo ná’iilwoshí.

NEG 2-sleep.R

T’áá ká ’adinoólgháásh.

neg 2-oversleep.O

Tó tsíídkáá’ didíkaah.

water charcoal-on start-3-2-put.I.OC

woshóóh

3DO-2dpl-brush/comb.it.I

Yas Niłt’ees bini góne’ yas dajiłhį́į́h.

January 3-in 3-into snow Pl.4-melt.I

yididoołhįh

3DO-3-melt.it.F