Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

Shichʼéʼé kinaasdaʼgo bitsiiʼ shá beʼdíítłʼóół. Tʼáásh ʼáko?

1-daughter 3-reach.puberty.P-GO 3-hair 1-for 3-2-tie.F just-Q okay

’Aoo’, ’ashdladigóó ’oolkiłgo ’áádę́ę́’ sh ná’ílwod.

yes five-at-toward clock-GO there-from 1-with 3-return.P

’Ashkii bi’éé’ hazhó’ó ’ayíyiishchid dóó ’ólta’ góne’ yah ’ííyá.

boy 3-shirt nicely 3-3-tuck.in.P and school into into 3-go.P

’Íhoo’aah ’ayóo bidziil.

education very 3-strong.I

Bee nahaldzoohí yah ’adíítį́į́ł. Da’ yah ’ííńtą́?

broom in 3-2-bring.F.SSO Q in 3.2.bring.P.SSO

bik’ídazhdeezdiz

pl-3DO-4dpl-wrap.it.around.it.P

Ch’į́į́góó ch’ééh tádííyá.

fail in.vain 1-go.P

Da’ ’áájí ’ałdó’ ’áłah ’azlį́į́’?

Q that-side also meeting 1-happen.P

dajíí’aal

pl-3DO-4dpl-chew.it.P

daohtł’ó

pl-3DO-2dpl-weave.it.I

deidííłhį́į́’

pl-3DO-3dpl-melt.it.P

Dééh yaassííd léi’ ’ayóo sido lá.

tea 3-1-pour.I because very 3-hot.SPN disc

Dichinísh doodaii’ dibáá’ísh jinízin?

hunger-Q or thirst-Q 3-4-want.NI

didazhdiłjeeh

pl-3DO-4dpl-start.fire.I

Dzghą́ą́’í bizaad doo shił bééhózin da.

White.Mountain.Apache-NOM 3-language NEG 1-with 3-ho-know.CI NEG

Díí tł’óół yílééł.

this rope 3-2-carry.SFO.Prog

dííníłhį́į́’

3DO-2-melt.it.P

díłhį́į́h

3DO-2-melt.it.I

Gah bikéé’ yishwoł.

rabbit 3-following 1-run.Prog

hadeidééłbįįd

pl-3DO-3dpl-fill.something.up.with.it.P

Hazhó’ó nidahísóotą́.

still pl-2dpl-sit.pl.P

Háí lá ’ałhosh?

who Q 3-sleep.I

Jáanísh naalnish?

John-Q 3-work.I

K’os hóle’!

cloud 3s-become.O
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Kintahgóó diit’ash.

town-to 1dpl-go.du.Prog

Kénídánííljeehgo, sin łah beehódíítał.

shoe.game-GO song some 2-sing.F

Naʼahóóhai nitsaaígóó dóola dííyééł.

rodeo 3-big-to bull 2-haul.F

nijiskáá’

3DO-4-investigate.it.P

Nilį́į́’ de’lóós.

2-horse here 3-2-lead.I

Níwe, ni’éé’ t’óó bik’i na’ínil

stop 2-clothes just 3-on 3-2-dribble.I
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Shá bíighah ’azee’ál’į́įdi sédá.

sun proportionate medicine 3-make.I 1-sit.SPN

Shibéézh bik’í’óshch’iid le’ ’éé’ bitahgi yóó’ ’eelts’id.

1-knife 1-find.it.O clothes 3-among 3-move.P

Shiye’, ín">t’áadoo nikídíltałí.

1-son NEG 2-stomp.IR-Í

Shį́į́dą́ą́’ na’niiłkaadgo t’áá ’áháníjį’ ’adeeshch’iłgo bik’ee deelyiz.

T’áá ká ’ooshháásh.

neg 1-go.to.sleep.O

italic highlight particle_0" aria-label="zaashchíín">T’áadoo naanishgóó dah diisháhí Shicheii kojį’ bił ni’ilwod.

before 1-work.(I)GOO start-out 1-walk.NEG grandpa here with 3-2-drive.(I)

T’áá sáhí ʼííníyą́ą́ʼ. Tʼáá shǫǫ da ʼíyą́ shididííniił.

only.you 2-eat.P T’ÁÁ SHǪǪ DA 2-eat.I 1-2-tell.F

wooyą́ą́’

3DO-2dpl-eat.it.P

wołbéézh

3DO-2dpl-boil.it.I

wołhį́į́h

3DO-2dpl-melt.it.(snow).I

Yas Niłt’ees bini góne’ yas dajiłhį́į́h.

January 3-in 3-into snow Pl.4-melt.I

yideeshjį́į́ł

Future Mode: 1-become.black.F

yiilyį́į́’

3DO-1dpl-melt.it.(snow).P

yik’ídéididis

pl-3DO-3dpl-wrap.it.around.it.I

yishhį́į́h

3DO-1-melt.it.(snow).I

Yiską́ągo nighanaad késhdę́ę́’į́">di naadeeshááł.

tomorrow 2-home-at 2-to-1-go.F

yiyíí’aal

3DO-3-chew.it.P

yiyííyą́ą́’

3DO-3-eat.it.P

Ła’ nídeezid yę́ędą́ą́’ ’áajigo niséyá.

one month past that-way-GO 1.go.P

ʼÉí hastiin naanish bichʼįʼ ’ádoolʼaad lá.

that man work 3-to 3-3-give.F DISC