Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

Ch’ééníshį́įgo náá’deeshtł’óół nissin.

return.summer.GO 1-again.weave.F 1-desire

Abínídą́ą́’ kintahgóó dah didoohkah.

morning-past town-GÓÓ up start-3pl.go.F

’Ahwééh bee yishdlį́hígíí bikáá’ ’adání bikáá’ dah yish’ááh.

coffee 3-with 3-1-drink.P-NOM table 3-on up 3-1-put.SRO.U

’At’ééd t’áá ’áhánídi ’ółta’ ’éí biniinaa doo hah dah nídiidáah da.

girl just far-at school TOP 3-cause NEG quickly up start-3-go.I NEG

’Eii mósí tsásk’eh bik’i dah síłteeh.

that cat bed 3-on up 3-2-AO.CI

Asdzą́ą́ yázhí bichidí doondó’ ndi naalnish da.

woman little 3-car not.even but 3-work.P NEG

bik’ídidiidis

3DO-1dpl-wrap.it.around.it.F

Bíni’dii ’awáalyaa sitį́.

3-let-stay jail 3-lay.SPN

Bįįh b da’doółdǫǫh.

deer 3-with pl-2dpl-shoot.O

Ch’il t’áadoo yishnizhí t’óó ’ahayóí hanáánáájéé’.

plant NEG 3-1-rip.P-NEG just many 3-again.return.P

Ch’iyáán bá hooghandi béeso bideená naashnish.

food.store-at money 3-in-exchange.for 1-work.CI

Chidí léi’ la’ ch’ééh dah diilyeed.

car because surprise in.vain up 3-go.I

Chidí nidabinołtłáád.

car pl-3-2dpl-stop.I
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Chidí nidabinóołtłáád.

car pl-3-2dpl-stop.O

dadiilyį́į́h

pl-3DO-1dpl-melt.it.I

dadínółkaad

pl-3DO-2dpl-start.to.herd.them.(animals).I

Dah díníilghaazh ’áshįįh bik’ídíínił.

fry.bread salt 3-on-3-2-sprinkle.PlO.F

dajííyą́ą́’

pl-3DO-4dpl-eat.it.P

deidíníłkaad

pl-3DO-3dpl-start.to.herd.them.(animals).I

deiidą́ą́’

pl-3DO-1dpl-eat.it.P

deiłhį́į́h

pl-3DO-3dpl-melt.it.(snow).I

Dichin nínízin ya’?

hungry 2-want.NI Q

diididoołjah

3DO-3-start.fire.F

Díí chidí ’ayóo dilwo’ ha’ní ’áko ndi doo baa jííníshłíi da.

this car very 3-fast 3-say.P CONJ NEG 3-about 4-1-rely.P NEG

dííłbish

3DO-2-boil.it.F

Gohwééh ’áłdó’ nahideeshnih nisinée beesénah lá.

coffee also 3-1-buy.F 1-want.NI-past 3-1-forget.P DISC

Gohwééh ła’ shaa níkaah.

coffee some 1-to 2-give.OC.I

Ha’a’aahgo doo jiztįį da, johonaa’ai hwił ołtáh jíní.

sunrise-GO NEG 4-lay.O NEG, sun 4-with count 4-say.I

hanołchaad

3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).I

Hastiin łį́į́’ yik’i dah neezdá.

man horse 3-on up 3-sit.P

hayíígeed

3DO-3-dig.it.out.P

Hosh doo jiyą́ą da.

cactus NEG 3-4-eat.DI NEG
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

jiłhį́į́h

3DO-4-melt.it.(snow).I

joodlą́ą́’

3DO-4-drink.it.P

Kintahgóó diit’ash.

town-to 1dpl-go.du.Prog

Ni’dózhoł.

term-3-sprinkle.O
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Nida’iilyéego ’áłt’ąą yiską́ągo ’índanááł doo.

pass.pay.I-go after.all tomorrow only.then 2-come.Prog future

nidadoohłeeł

pl-3DO-2dpl-carry.a.ropelike.thing.around.F

nidasoołkáá’

pl-3DO-2dpl-investigate.it.P

nidííleeł

3DO-2-carry.a.ropelike.thing.around.F

nijilé

3DO-4-carry.a.ropelike.thing.around.I

Níwe, bíni’dii ’ałwosh!

stop 3-let 3-sleep.I

Níwe, doo mósí nidziłtseed da!

stop NEG cat 3-4-kill.I NEG

Shichidí t’ahdii yá’át’ééh, ’át’ah ’índa ła’ ninááhideeshnih.

1-car still 3-good.NI later one again-3-1-buy.F

Shimá bighangóó náshdáahgo łééchąą’í baná’ástso’.

1-mother 3-house-toward again-1-go-GO dog 3-again-1-feed.R

Shínaaí shíká ’adoolwoł nisin ńt’éé’ ’áłt’ąą t’áadoo níyáa da.

1-older.brother 1-for 3-run.F 1-want.NI but after.all NEG 3-come.sg.P NEG

woo’aal

3DO-2dpl-chew.it.P

Yílk’idę́ę́’ télii ła’ ’adah náádáałgo yiiltsą́.

hill-from donkey INDEF down 3-return.Prog 3-1du-see.P

Ła’ nídeezid yę́ędą́ą́’ ’áajigo niséyá.

one month past that-way-GO 1.go.P

“Níléí dził binaagóó ’ahééh hi’díníilchééł”, ní jiní ma’ii.

yonder.there mountain 3-around-GÓÓ around 2-du-run.F 3-say.P 4-say.P coyote