Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Ak’ah ła’ dishhį́įhgo baa naashá.

lard some 3-1-melt.I 3-to 1-go.CI

’Ayóo deesk’aazgo beeldléí ditánígíí biih násh’nah.

very cold-GO blanket 3-thick.NI-ÍGÍÍ 3-into 1-crawl.R

’Éí lą́ą baa nitséskees nít’ę́ę́’.

that EMP 3-about 1-think.I past

Chidí sits’ą́ą́’ hashtł’ish yiih yilwodgo t’áá ch’į́į́góó ch’ééh ’ííł’įįd.

car 1-from mud 3-into 3-go.P-GO failure in.vain 1-act.P

Da’diidį́į́ł.

pl-1dpl-eat-pl.F

Daango k’ééda’dilyééh nt’éé’ t’áádoo k’ééda’diilyáa da.

spring-GO 3-plant.R past NEG 3-3-plant.P NEG

dadiidį́į́ł

pl-3DO-1dpl-eat.it.F

dajiłhį́į́h

pl-3DO-4dpl-melt.it.(snow).I

daohtł’ó

pl-3DO-2dpl-weave.it.I

daooshóó’

pl-3DO-2dpl-brush/comb.it.P

deeshbish

3DO-1-boil.it.F

deiitł’ó

pl-3DO-1dpl-weave.it.I

didínéeshkał

3DO-1-start.to.herd.them.(animals).F

didííłhįh

3DO-2-melt.it.F

Díí chidí ’ayóo dilwo’ ha’ní ’áko ndi doo baa jííníshłíi da.

this car very 3-fast 3-say.P CONJ NEG 3-about 4-1-rely.P NEG

Díkwíí jį́ lá nanilnish?

how.many Q days 2-work.I

Díí ’áʼkáán háidíígíísh nahiidiilnih?

TOPIC flour which.one-ÍGÍÍ-Q 3-2du-buy.F

Ha’át’íísh neidiyoołnih nínízin?

who-Q 3-3-buy.F 2-think.NI

Haa léí’ yit’éehgo nichidí yichxǫ’ígíí doo baa níni’ da?

why-Q since 3-be.NI 2-car 3-ruin.P-NOM NEG 3-of 2-mind NEG

hadajishgizh

pl-3DO-4dpl-cut.it.out.P

hadazhdoołtééł

pl-3DO-4dpl-carry.him/her.up.out.of.something.F

Haidą́ą́’ ’a’áán góne’ naashnish ńt’éé’ --- doo sh yá’áhoot’éeh da.

winter-past mine.shaft 1-work.I past NEG 1-with area-good.N NEG

haidínóołchał

3DO-3-card.it.(as.in.wool).F

Hazhóʼí síní. Tʼáadoo naaní’dííldisí.

careful 2-sit.I NEG again-2-wander.Prog-í

Háadi lá lį́į́’ naakai?

where-at Q horse 3-walk.pl.I

Háidígíísh ʼałkʼésdisí deeshį́į́ł?

which.one-ÍGÍÍ-Q candy 3-1-eat.F

jitł’ó

3DO-4-weave.it.I

K’ad shicheii bíká ’iishyeed.

now 1-grandfather 3-for 1-run.I

Mexicogóó daashinyáa ni’.

Mexico-to was.it 2-go.I NI’

nidoohłeeł

3DO-2dpl-carry.a.ropelike.thing.around.F

nijiskáá’

3DO-4-investigate.it.P

Saad biihi’níłí bee neilnish.

word computer 3-with pl-2-du.work.I

Sha’ałchíní ayóó niłch’í naalkídi deineł’į́ ’áko ndi shí éí shináá bąą adin.

1-children very air 3-move.I 3-3.look.I however I 1-eyes 3-on doesn’t exist.

shiilbéézh

3DO-1dpl-boil.it.P

Shilį́į́’ doo dah didíłdąsh da.

1-horse NEG up start-3-2.jerk.F NEG

Shimá bighangóó shíni’ ńt’éé’ ch’ééhago shhoogéé’.

1-mother 3-home-to 1-desire.to.go past in.vain 1-go.P-GO 1-with ho-become.lazy.X

Shitah honeezgaigo, doo naashnish da dooleeł.

1-body 3-pain.P-GO NEG 1-work.I NEG 3-become.F

T’ah doo la’ nimá bich’į’náah da.

still NEG surprise 2-mother 3-toward 2-go.I NEG

T’áadoo ’anit’íní!

neg 2-do.NI-Í

T’áadoo hooyání łį́į́’ shidáagi ch’éltáál.

suddenly horse 1-front-at 3-bolt.P

Tó tsíídkáá’ didíkaah.

water charcoal-on start-3-2-put.I.OC

Tsxį́įłgo łees’áán ’ánílééh; nimásání nihaa níyá!

quickly tortilla 2-make.I 2-mat.grandma 1.pl-to 3-came.P

Tł’éédą́ą́’ ni’shéłhaazh.

night-past 1-rest.P

Tʼáadoo tʼóó yílnishí.

NEG just 2-work.Prog-í

wohtł’ó

3DO-2dpl-weave.it.I

yidooyį́į́ł

3DO-3-eat.it.F

yí’aal

3DO-1-chew.it.P

yíníshóó’

3DO-2-brush/comb.it.P

Ła’ nídeezid yę́ędą́ą́’ ’áajigo niséyá.

one month past that-way-GO 1.go.P

Łahgóó t’ah biláhígi ’át’éego ch’iyáán naas’nii’ lá.

elsewhere even.more 3-be.NI-GO food 3-distribute.P DISC