Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries
’Adą́ą́dą́ą́’ ch’iyáán ’áshłaago dajííyą́ą́’.
yesterday food 1-make.P-GO pl-4-eat.P"Doildinę́ę’ daazts’ą́ą́ lá," didííniił.
3-be.outcast.NI-deceased 3-die.P DISC 3-2-tell.Fbik’ídadohdis
pl-3DO-2dpl-wrap.it.around.it.IBįįh bił da’doółdǫǫh.
deer 3-with pl-2dpl-shoot.OCh’iyáán bá hooghandi béeso bideená naashnish.
food.store-at money 3-in-exchange.for 1-work.CIChaha’oh biyaagi ni’dííłbąs.
shade.house 3-under-at 2-drive.FDa’adánídi ’áts’ą́ą́’ deeshghał.
restaurant-at ribs 3-1-eat.Fdajishóóh
pl-3DO-4dpl-brush/comb.it.Idazhdíníłkaad
pl-3DO-4dpl-start.to.herd.them.(animals).Ideiilyį́į́’
pl-3DO-1dpl-melt.it.(snow).Pdeitł’ó
pl-3DO-3dpl-weave.it.IDibé tóógóó neeshkał.
sheep water-toward 3-1-herd.ProgDibé yah ánáádanołkaad!
sheep inside semelit-pl-2pl-gather.Idididiiljah
3DO-1dpl-start.fire.Fdidołjeeh
3DO-2dpl-start.fire.Idiilbish
3DO-1dpl-boil.it.Fdiilyį́į́h
3DO-1dpl-melt.it.IDíí dibé yázhí yíłtééł.
TOP sheep little 3-2-carry.AnO.Progdíłhį́į́h
3DO-2-melt.it.Ihadaniilchaad
pl-3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).IHaidą́ą́’ ’a’áán góne’ naashnish ńt’ę́ę́’ --- doo shił yá’áhoot’éeh da.
winter-past mine.shaft inside 1-work.I past NEG 1-with 3-good.N NEG
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- -dą́ą́’ past time’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- time
- T’ahdii ’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgi
- naashnish work’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgi
- -ił with’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- cognitive experiencer
- ńt’éé’ relates to past timesaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- doo --- da frame to negativize verbs and phrasessaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
hanishchaad
3DO-1-card.it.(as.in.wool).IHosh doo jiyą́ą da.
cactus NEG 3-4-eat.DI NEGháágeed
3DO-1-dig.it.out.PJooł de’ ní’aah.
ball here 3-2-bring.IKʼadí! Tʼáadoo tʼóó ’ííyį́į̨́łí.
stop NEG just 2-eat.Prog-íNa’nízhoozhídę́ę́’ shíká bił ’oolwoł.
Gallup-from 1-for 3-with 3-drive.I
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- -dę́ę́’ from a general location or point in space or time, also out of, off of’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- -ká after, for’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- benefactive
- -ił with’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- T’ahdii ’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgi
- ’oolwoł drive’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgi




