Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

Shilééchąą’í ín">t’áadoo ’ayání dibé yikéé’ ’eelwod.

1-dog NEG 3-eat.I-NEG sheep 3-after 3-run.P

’Adą́ą́dą́ą́’ísh tł’óo’di nishínílnish?

yesterday-Q outside-at 2-work.P

’Ákǫ́ǫ́ shił díí’ash.

there 1-with 2sg-go.du.F

Béésh hataałí t’áádoo de nídíłki’í.

radio NEG up 2-volume.turn.I-Í

bik’ídadiidis

pl-3DO-1dpl-wrap.it.around.it.I

bik’ídazhdidis

pl-3DO-4dpl-wrap.it.around.it.I

Chidí sits’ą́ą́’ hashtł’ish yiih yilwodgo t’áá ch’į́į́góó ch’ééh ’ííł’įįd.

car 1-from mud 3-into 3-go.P-GO failure in.vain 1-act.P

Chidí łizhinígíí doodago łigaaígíí daats’í nahideeshnih?

car black-nom or white-nom perhaps 3-2-buy.F

Daango k’ééda’dilyééh nt’éé’ t’áádoo k’ééda’diilyáa da.

spring-GO 3-plant.R past NEG 3-3-plant.P NEG

daohtł’ó

pl-3DO-2dpl-weave.it.I

dazhdoołbish

pl-3DO-4dpl-boil.it.F

Dá’ák’ehdi nídahodoohgoł.

cornfield-at pl-3-2-hoe.F

Dibé yah ánádanołkaad!

sheep inside semelit-pl-2pl-gather.R

didadoołjéé’

pl-3DO-2dpl-start.fire.P

didoołhįh

3DO-2dpl-melt.it.F

Díí yihahígíí biyi’, háísh tówónaanígóó ch’aa deeyá?

this year.IGII within who overseas.GOO travel 3-going.F-Q

Díkwíí jį́ shą’ nanilnish?

how.many Q days 2-work.I

Doo ńdeeshdááł da, háálá kwii doo shił yá’áhoot’éeh da.

NEG 1-return.F NEG because here NEG 1-with 3-good.NI NEG

Gohwééh t’áá bizhání ’éí doodaii’ ’abe’ bgo daats’í nínízin?

coffee only TOP or milk 3-with-GO perhaps 3-2-want.NI

Gohwééh ła’ shaa níkaah.

coffee some 1-to 2-give.OC.I

Ha’a’áahgo shilį́į́’ bá niná’áshjoł.

east-GO 1-horse 3-for again-1-feed.NCM.R

hadajizgeed

pl-3DO-4dpl-dig.it.out.P

hadiiltééł

3DO-1dpl-carry.him/her.up.out.of.something.F

hanishchaad

3DO-1-card.it.(as.in.wool).I

hayíígeed

3DO-3-dig.it.out.P

Kwii sínídáa dooleeł.

here 2-sit.SPN will.be.F

Mary ha’át’íí lá yinízin?

Mary what Q 3-3-want.NI

Mósí ch’óółt’e’ lágo.

cat out-3-2-carry.O LÁGO

Na’nízhoozhígóó nihił ’adeeswod ’áko shį́į́ ’adiidį́į́ł chidí nihá ’ánálnéehgo.

Gallup-to 1-with INDEF-drive.P then maybe 1-dual-eat.F car 1-for 3-fix.I-GO

neiilyé

3DO-1dpl-carry.a.ropelike.thing.around.I

Ni’dózhoł.

term-3-sprinkle.O
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Nichxǫ’ doo ájíléeh da.

stop NEG 3-4-make.I NEG
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Nidahastą́ągo k’izh’dóle’ígi ’áhoot’é.

rain.P 4-plant.O.NOM areal-be.N

Nighéí na’ashch’ąą’ígíí níil’į́.

over.there painting-ÍGÍÍ 3-2-du.look.I

Níwe, doo mósí nidziłtseed da!

stop NEG cat 3-4-kill.I NEG

Saad biihi’níłí bee neilnish.

word computer 3-with pl-2-du.work.I

Shichidí t’ahdii yá’át’ééh, ’át’ah ’índa ła’ ninááhideeshnih.

1-car still 3-good.NI later one again-3-1-buy.F

Shichidí t’ahdii yá’át’ééh, ’át’ah ’índa ła’ ninááhideeshnih.

1-car still 3-good.N later one again-3-1-buy.F

Shitsilíké ’éiyáhá nda’ałkǫ́ǫ́’.

1-little.brother-pl TOP 3-pl-swim.IP

Shiye’, t’áadoo nikdíltałí.

1-son NEG 2-stomp.IR-Í

Shí hanii t’éiyá Naasht’ézhí bizaad sh bééhózin.

I contrary only English 3-language 1-with 3-know.P

Sitsiitł’óól tsásk’eh bikáá’ dah yishłééh.

Navajo.hair.tie bed 3-on up 3-1-put.SFO.U

T’áá ká ’adinoólgháásh.

neg 2-oversleep.O

T’iis bąąh nidaohna’.

cottonwood 3-on pl-2dpl-climb.I

T’áá binaa naasháa dooleeł

just 3-nearby 1-walk.I FUTURE

Yas Niłt’ees bini góne’ yas dajiłhį́į́h.

January 3-in 3-into snow Pl.4-melt.I

yiigish

3DO-2-make.one.cut.in.it.I

yíníshóó’

3DO-2-brush/comb.it.P

Łį́į́’ bik’i na’ashnííł.

horse 3-on 3-1-unsaddle.I

“Sh naa’aash ’ałgháádidiit’ash”, ní ma’ii jiní.

1-with cousin 1du-race.F 3-say.P coyote 4-say.P