Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Ashkii chidímazí yoo'į́.

boy car-3-round.NI-NOM 3-3-see.Prog
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

’Atiingó ’ayóo séitah hazlįį..

roadway-GÓ a lot sand on it.I

’Ałah ’aleehgóó deesháál nínízinísh doodago béésh nitsíkeesí daats’í bee nidoonááł ’éí doodago t’áá hooghanídi daats’í KTNN yídíiłts’iił?

meeting-to 1-go-F 3-2 want.NI-Q or computer possibly 2-watch.F or just home-at possibly KTNN 3-2-listen.F

’Ałk’ésdisí naháłnii’go sitsilí dóó shideezhí ’aheełt’éego bá ’ahá níjaa’.

candy 3-1-buy.CI-GO 1-little.brother and 1-little.sister 3-1 split-GO.I 3-for 3-1 gave.I

’Oółháásh lágo.

2-sleep.O don’t

Báda’ółta’í ’ałchíní dabidiniłbin.

teachers-NOM children-NOM 3-pl-3pl-sit.I
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

bik’ídédiz

3DO-1-wrap.it.around.it.P

bik’ídídis

3DO-2-wrap.it.around.it.I

Ch’ééh jiyáán hastiin baa nahashniihgo ch’ééh ’ííł’įįd ’ahbínídą́ą́’.

watermelon man 3-from 3-1-buy.CI-GO tried in.vain 1-act.P morning-past

dadiidį́į́ł

pl-3DO-1dpl-eat.it.F

dajííyą́ą́’

pl-3DO-4dpl-eat.it.P

Damóo yę́ędą́ą́’ dziłghą́ą́’dę́ę́’ shádí dóó ba’áłchíní bił ’adaashkai.

sunday past-time mountain top.of-from 1-elder.sister and 3-children 3-with downward-1-go.Pl.P

dididoołjah

3DO-2dpl-start.fire.F

didííłjéé’

3DO-1-start.fire.P

Dooládóʼ Diné Bizaad nanitł’ah da lá.

certainly Navajo language 3-difficult.CI as.such discover

hadaniilchaad

pl-3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).I

haiilgizh

3DO-1dpl-cut.it.out.P

hajiłgéésh

3DO-4-cut.it.out.I

haniilchaad

3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).I

Hazhó’ó nidahísóotą́.

still pl-2dpl-sit.pl.P

Hazhóʼí síní. Tʼáadoo naaní’dííldisí.

careful 2-sit.I NEG again-2-wander.Prog-í

Háidíígíísh neidiyoołnih nínízin?

which.one-ÍGÍÍ-Q 3-3-buy.F 2-think.NI

Háí lá ’ałhosh?

who Q 3-sleep.I

hááłgizh

3DO-1-cut.it.out.P

jidíníłkaad

3DO-4-start.to.herd.them.(animals).I

Kintah góyaa yishááł ńt’éé’ béeso ńdiiłtsooz

areal-down 1-go.Prog past money 3-1-pick.FFO.P

Na’ná’á biyaa góne’ dóó báhátis ’adiłt’oh.

bridge 3-under below and 3-across 3-3-shoot.P

Ne’eshłééh. T’áá ká nóólk’oł.

2-1-copy.I 2-blink.O

Nichxǫ’ báhádzid.

stop 3-P-be.dangerous
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

nidiilyeeł

3DO-1dpl-carry.a.ropelike.thing.around.F

nijilé

3DO-4-carry.a.ropelike.thing.around.I

nisiilkáá’

3DO-1dpl-investigate.it.P

niséłkáá’

3DO-1-investigate.it.P

nisínílá

3DO-2-carry.a.ropelike.thing.around.P

Shá bíighah na’ashkǫ́ǫ́’.

sun proportionate 1-swim.CI

Shidá’í, nilį́į́’ sha’níłteeh.

1-maternal.uncle 2-horse 1-to-3-2-lend.AnO.I
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Shilééchąą’í b na’nishkaadgo jooł b ’abíńjíshhałgo yikéé’ náádiilwo’.

1-dog 3-with 1-herd.CI ball 3-for 3-1-bat.R-GO 3-after 3-run.R

Shilį́į́’ tł’aaká’ii dóó shilį́į́’ biyéél bił tsodizin ’íishłaa.

1-appaloosa and 1-horse 3-saddle 3-with prayer 3-1-make.P

Shiníbaal doo tó biníkáoogeeh le’ ’át’éégóó ’íishłaa.

1-tent NEG water 3-through-3-flow.I prepare.against 3-1-make.P

Shił dó’eeł!

1-with 3-float.O
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Shí ’éí t’áá naanishdóó kingóó déyá.

I TOP just work-from town-to 1-go.I

Shí hanáshyįįh.

1 1-rest.I

T’áadoo hosh niyą́ní.

T’ÁADOO cactus 3-2-eat.I-Í

T’áá ká chidí ba’óó’ááł lágo.

NEG car 3-3-borrow.O LÁGO

T’áá sáhí ʼííníyą́ą́ʼ. Tʼáá shǫǫ da ʼíyą́ shididííniił.

only.you 2-eat.P T’ÁÁ SHǪǪ DA 2-eat.I 1-2-tell.F

Tó tsíídkáá’ dididííkááł.

water charcoal-on start-3-2-put.OC.F

Tsé’áándę́ę́’ dóó tsédáajį’ ninish’na’.

cave-from and cliff-to 1-crawl.P

yiilzhóóh

3DO-1dpl-brush/comb.it.I

yik’íideezdiz

3DO-3-wrap.it.around.it.P

Łį́į́’ bik’i na’ashnííł.

horse 3-on 3-1-unsaddle.I