Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Ayóo deesk’aazgo beeldléí ditánígíí biih násh’nah.

very cold-GO blanket 3-thick.NI-ÍGÍÍ 3-into 1-crawl.R

’Áádóó “shiba’ yílwoł”, ní ma’ii, jiní.

and.then 1-ahead 2-run.F 3-say.P coyote 4-say.P
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Ííshją́ą́ shį́į́ díí ’atoo’ béésh bii’ kǫ’í bikáá’ dah séką́.

certainly perhaps this stew stove 3-on up 3-1-put.OC.P

"Doildinę́ę’ daazts’ą́ą́ lá," didííniił.

3-be.outcast.NI-deceased 3-die.P DISC 3-2-tell.F

Baa tįįh náádiikah.

3-for achieve 1dpl-walk.pl.I

bik’ídazhdidoodis

pl-3DO-4dpl-wrap.it.around.it.F

bik’ídideesdis

3DO-1-wrap.it.around.it.F

Bíni’dii si’ą́ t’áádoo baa nánít’íní.

3-let-stay 3-sit.SRO.SPN just.NEG 3-about 2-bother.NI

Chidí sits’ą́ą́’ hashtł’ish yiih yilwodgo t’áá ch’į́į́góó ch’ééh ’ííł’įįd.

car 1-from mud 3-into 3-go.P-GO failure in.vain 1-act.P

dajishóóh

pl-3DO-4dpl-brush/comb.it.I

dayoodlą́ą́’

pl-3DO-3dpl-drink.it.P

deidíníłkaad

pl-3DO-3dpl-start.to.herd.them.(animals).I

deitł’ó

pl-3DO-3dpl-weave.it.I

Dibé halgaidí da'ałchozh

sheep meadow 3-pl.grazing.I

Dichin nínízin ya’?

hungry 2-want.NI Q

dididiiljah

3DO-1dpl-start.fire.F

didínéeshkał

3DO-1-start.to.herd.them.(animals).F

Díí tł’óół tsin bik’ídísdis.

this rope stick 3-on-3-1-wrap.I

Díkwíí jį́ nanilnish?

how.many-Q day 2-work.I

Doo b bééhózin da ya’?

neg 3-with 3-know.CI neg Q

Haa léí’ yit’éehgo nichidí yichxǫ’ígíí doo baa níni’ da?

why-Q since 3-be.NI 2-car 3-ruin.P-NOM NEG 3-of 2-mind NEG

hadeidoołtééł

pl-3DO-3dpl-carry.him/her.up.out.of.something.F

hadínííłchał

3DO-2-card.it.(as.in.wool).F

Haidą́ą́’ ’a’áán góne’ naashnish ńt’éé’ --- doo sh yá’át’éeh da.

winter-past mine.shaft 1-work.I past NEG 1-with 3-good.N NEG

Háidígíísh ʼałkʼésdisí deeshį́į́ł?

which.one-ÍGÍÍ-Q candy 3-1-eat.F

jiigish

3DO-4-make.one.cut.in.it.I

jííłhį́į́’

3DO-4-melt.it.(snow).P

K’ad łahgóó níyoltsoh tádadikááh.

now other.place-GÓÓ 3-be.wind.I-big-3-about pl aspect move.Prog

Na’níle’dii tó háníyáá nít’éé’ tóyę́ę ’ásdįįd .

dismay water 1-go.P past water-former 3-disappear.P DISC

Naa hashne’.

2-for 1-tell.I

neilé

3DO-3-carry.a.ropelike.thing.around.I

Ni’dózhoł.

term-3-sprinkle.O
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Nidahastą́ągo k’izh’dóle’ígi ’áhoot’é.

rain.P 4-plant.O.NOM areal-be.N

nidajiskáá’

pl-3DO-4dpl-investigate.it.P

Níwe, doo ch’il bikáá’ nijigháa da!

stop NEG plant 3-on 3-4-walk.I NEG

shiilbéézh

3DO-1dpl-boil.it.P

Shilééchąą’í sitsijį’ yilwoł.

1-dog 1-ahead-to 3-run.I

Shiye’, ín">t’áadoo nikídíltałí.

1-son NEG 2-stomp.IR-Í

Shizhé’e’́ hooghan nímazí góne’ sédá..

1-father home round-Í inside.sitting.I

Sh naa’aash shį́į́! T’áá shǫǫdí shaná’níłtsóód!

1-with 3-go.dl.CI maybe please 1-to-back-3-2-feed.I

Sisłigaií ’ayóo bik’i ni’dzidlaad.

concho.belt very 3-on 4-3-shiny.I

T’áá ká ’adinoólgháásh.

neg 2-oversleep.O

T’áá shǫǫ da la’ da’adą́ądi diné bich’iiyą’ hólǫ́ǫ́ .

at.least such.as some restaurant-at Navajo 3-food 3-exist.NI DISC

Tsxį́įłgo ni’éé’ biih ni’nééh.

hurry 2-clothes 3-into 2-crawl.I

Tł’ízí ni’éé’ yiłchozh.

goat 2-clothes 3-3-chew.I

Tł’ízí tł’oh deichózhígíí shił bééhózin.

goat grass pl-3-3-eat.leafy-ÍGÍÍ 1-with 3-about-3-know.NI

woołhį́į́’

3DO-2dpl-melt.it.(snow).P

Yah ’aninááh.

into 2-enter.I

yididínóołkał

3DO-3-start.to.herd.them.(animals).F

“Chizh ła’ nahílááh”, hałní jíní.

firewood some 2-gather.I 4-say.P 4-say.P
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying