Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Ak’ah ła’ dishhį́įhgo baa naashá.

lard some 3-1-melt.I 3-to 1-go.CI

Shideezhí n">t’áadoo ’ałtso ’íiłta’t’óó nádzá.

1-sister NEG finish 3-read-NMLZ.NEG just 3-return.P

’Ahwééh doo dich’í’ígíí ła’ jóódlą́ą́’.

coffee NEG 3-bitter.NI-NOM some 3-4-drink.O

’Ahwééh yishdlį́į́h ’áádóó naanishgóó yishááh.

coffee 3-1-drink.U and.then work-toward 3-1-go.U

’Áádóó háajigo dah diníyá?

and.then which.way-GO start.off 2-go.I

’Ákǫ́ǫ́ shił díí’ash.

there 1-with 2sg-go.du.F

Ashkii tó nílinígíi yiih dzółhaał.

Boy flowing.water-ÍGÍÍ 3-in 3-3-fall.O

bik’ídadidoohdis

pl-3DO-2dpl-wrap.it.around.it.F

Ch’į́į́góó ch’ééh tádííyá.

fail in.vain 1-go.P

Chidí sits’ą́ą́’ hashtł’ish yiih yilwodgo t’áá ch’į́į́góó ch’ééh ’ííł’įįd.

car 1-from mud 3-into 3-go.P-GO failure in.vain 1-act.P

Da’ dichinísh nínízin?

Q hunger-Q 2-feel.NI

dajoodlą́ą́’

pl-3DO-4dpl-drink.it.P

dajííshóó’

pl-3DO-4dpl-brush/comb.it.P

daooyą́ą́’

pl-3DO-2dpl-eat.it.P

dayoodlą́ą́’

pl-3DO-3dpl-drink.it.P

deididínóołkał

pl-3DO-3dpl-start.to.herd.them.(animals).F

Dibé tóógóó dínóshkaad.

sheep water-toward 3-1-start.herd.O

didishjeeh

3DO-1-start.fire.I

Díí ’abíní dibé tóógóó neeshkał.

this morning sheep water-to 3-1-herd.Prog

Doo ’áłah deiidleeh da.

NEG together pl-1dpl-meet.pl.I NEG

Doo dibé ch’íi’niił da.

NEG sheep pl-3-2-du-take.out.I NEG

Doo t’áá k’ad nich’i’ hasdzíí da.

do.not.want.to towards.you.pos 1-speak.P NEG

dooshą’ --- lá

doołbish

3DO-2dpl-boil.it.F

doołhį́į́’

3DO-2dpl-melt.it.P

hadanoołchaad

pl-3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).P

hadeneeshchaad

pl-3DO-3dpl-card.it.(as.in.wool).P

Haidą́ą́’ ’a’áán góne’ naashnish ńt’éé’ --- doo sh yá’áhoot’éeh da.

winter-past mine.shaft 1-work.I past NEG 1-with area-good.N NEG

hainííłchaad

3DO-3-card.it.(as.in.wool).P

Háísh b nanilnish?

who-Q 3-with 2-work.I

háíníłgizh

3DO-2-cut.it.out.P

Joe dóó Louise hataał.

Joe and Louise 3-sing.CI

Na’ná’á biyaa góne’ dóó báhátis ’adiłt’oh.

bridge 3-under below and 3-across 3-3-shoot.P

Naʼahóóhai baa nídiikai ʼakó ʼakʼidahiʼniłí bee shí ʼadíílwoł.

rodeo 3-about 1pl-do.pl.F so saddle.blanket 3-with 1-after 2-help.F

nidajizlá

pl-3DO-4dpl-carry.a.ropelike.thing.around.P

nideilé

pl-3DO-3dpl-carry.a.ropelike.thing.around.I

niséłkáá’

3DO-1-investigate.it.P

Shicheii bighangóó yishááł.

1-grandfather house-toward 1-go.Prog

Shichidí t’ahdii yá’át’ééh, ’át’ah ’índa ła’ ninááhideeshnih.

1-car still 3-good.N later one again-3-1-buy.F

Shiyáázh bighandi níyáá nít’ę́ę́’ t’áá ’íídą́ą́’ ’eelnish lá.

1-poss-little 3-home-at 1-go.P past just then 3-off.to.work.P DISC

T’ahádą́ą́’ dah ’ayítł’óh.

before.thus up 3-2-loom.set.I

T’áá ká ’ooshháásh lágo.

neg 1-go.to.sleep.O LÁGO

T’áádoo shich’į’ béésh nídiiłts’į́hí

NEG 1-to phone 2-call.R-Í

italic highlight particle_0" aria-label="zaashchíín">T’áadoo ’ashą́ní Dibé bikee’ dah diiyá.

before 1-eat.(I)Neg sheep follow start-out 1-walk.(I)

italic highlight particle_0" aria-label="zaashchíín">T’áadoo yéego ’aho’niiłtįįhí chizh lą’ígo yah ’ahideeshjih.before very start-rain.(F)NEG wood many-GO up

before very rain-hard-(F)NEG wood many.GO up ser-1-bring.in(F)

Tł’éédą́ą́ łééchąą’í léi’ nihił ’yaííyá’ii’ neeztį́.

last.night dog strange 1dpl-with 3-come.inside.P-and lie.down.SNP

wooshjį́į́h

Optative Mode: 1-become.black.O

wooshóó’

3DO-2dpl-brush/comb.it.P

yíníyą́ą́’

3DO-2-eat.it.P

ʼAwéé chʼídeeldloʼ; chʼiyáán bá ʼádaʼdoołííł dóó bá niʼdaʼdoonih.

baby 3-laugh.P food 3-for pl-3-2dpl-prepare.F and 3-for pl-3-2dpl-distribute.F