An example search has returned 50 entries

’Ak’ah ła’ dishhį́įhgo baa naashá.

lard some 3-1-melt.I 3-to 1-go.CI

ʼAdaʼniigeh, nihíká ʼadoohjah.

3pl-marry.F 1dpl-after 2dpl-run.pl.F
listenloadingplaying

We are having a wedding, we need everyone’s help.

’Adą́ą́dą́ą́’ shá bíighah kintahdi tádísháahgo shee ’i’íí’ą́.

yesterday sun proportionate town-at 1-go.about.Prog-GO 1-on 3-sun.went.down.P

’Ayóo łį́į́’ shił naalgeed diní, ’ííshją́ą́shį́į́ díí łį́į́’ bik’i dah ńdaah!

very horse 1-with 3-buck.CI 3-2-say.NI lets.see this horse 3-on up 2-sit.I

’Áłahji’ tó dilchxoshí síníł’ą́.

always water popping-Í 3-2-keep.SPN

’Eii łééchą̨ą’í t’áá ’áko taah yilwo’.

that dog immediately water.into 3-run.U
listenloadingplaying

The dog immediately runs into the water. 

’Éí lą́ą baa nitséskees nít’ę́ę́’.

that EMP 3-about 1-think.I past

bik’ídadiidis

pl-3DO-1dpl-wrap.it.around.it.I

bik’ídazhdidoodis

pl-3DO-4dpl-wrap.it.around.it.F

Bini’ íídeeshtah doodago ’éiyá yóó’ ’adeeshwoł.

let will-1-school or only away 1-off-run.P

Béeso ła’ nich’į’ nidoolyééł t’ahádą́ą́’ ’ałtso nanilnish.

money some 2-toward 2-3-pay.F before.thus all 2-work.I

Ch’óóshdą́ą́dą́ą́’ Bilagáanaa Bizaad doo diists’a’ da. K’ad ’éí t’áá shxǫǫ t’áá bee yáshti’.

formerly English neg 1-understand.I neg. Now TOP good.thing barely 3.with 1.speak-I

Chidí na’na’í łęęzh yíyooyił.

tractor dirt 3-3-push.Prog
listenloadingplaying

The tractor is pushing the dirt along.

Dah díníilghaazh ’áshįįh bik’ídíínił.

fry.bread salt 3-on-3-2-sprinkle.PlO.F
listenloadingplaying

You will sprinkle salt on the fry bread. Sprinkle salt on the fry bread.

daoo’aal

pl-3DO-2dpl-chew.it.P

deeshį́į́ł

3DO-1-eat.it.F

deiidą́ą́’

pl-3DO-1dpl-eat.it.P

diididoołjah

3DO-3-start.fire.F

Díí tł’éé’ ’índa hazhó’óó ’iideeshwosh.

this night only.then uninterrupted 1-sleep.F

Dlǫ́ǫ́’ ’ayóo da’diłhashígíí baa ’ákonsin.

prairie.dog very 3i-3-bite.I-ÍGÍÍ 3-about 1-be.aware.NI

Doo ’atiin bąąhgóó ch’il ’ahwééh ’áłah ’ájíléeh da.

NEG road 3-beside-along plant coffee together 3-4-gather.SFO.I NEG

Doo shí ’ásht’į́į da.

NEG I 1-do.I NEG

hadeeshtééł

3DO-1-carry.him/her.up.out.of.something.F

hazhdínóołchał

3DO-4-card.it.(as.in.wool).F

Háadi lá łį́į́’ naakai?

where-at Q horse 3dpl-walk.I

Hosh doo jiyą́ą da.

cactus NEG 3-4-eat.DI NEG

listenloadingplayingSpeaker: Leslie ChavezlistenloadingplayingSpeaker: Jacob Largo

One doesn’t eat cactus. 

jitł’ó

3DO-4-weave.it.I

jiłbéézh

3DO-4-boil.it.I

jííyą́ą́’

3DO-4-eat.it.P

jííłhį́į́’

3DO-4-melt.it.(snow).P

Naʼazhǫǫshgóó dooʼáazhgo nihikééʼ ʼiih deeshwoł.

casino-GÓÓ 2du-go.F-GO 2pl-behind 3-into 1-run.F

Ni’dózhoł.

term-3-sprinkle.O
listenloadingplaying

I wish for it to sprinkle.

Nichxǫ’ t’áadoo baa nánít’íní.

stop NEG 3-about 2-bother.I-Í
listenloadingplaying

Stop, don’t bother it! 

nijiskáá’

3DO-4-investigate.it.P

Nimá yázhí bighangóó díílwoł dóó ’áájí ’awéé’ baa ’áhólyą́ą dooleeł.

your aunt 3-house-to 2-run-and that-side baby 3-for 2-care.CI FUT

Ńléí dziłtsį́į́góó diit’ash.

there mountain-base-toward start-1du-go.du.I

T’áadoo béeso baa nishníłí bił ’aná’oolwod.

NEG money 3-for 3-1-lend.I 3-with 3-run.off.P
listenloadingplaying

He left before I could give him the money.

T’áadoo yaa nidanoht’áhí.

NEG down pl-3-2dpl-put.SRO.I-Í

T’áá binaa naasháa dooleeł

just 3-nearby 1-walk.I FUTURE

Tóshjeeh yah ’adíí’ááł nidishnínéesh yah’ííní’ą́?

water.jug into 3-2-take.in.F 1-say-PP-Q.P PP-3-2-take.in.P.SRO

Tł’ízi biłchozh.

goat 3-3-graze.I
listenloadingplaying

’A goat is chewing on him (the man who is walking/sleeping).’

Tʼáadoo baa nitsinikeesí, tʼóó ’íízoh.

NEG 3-about 2-think.I just 2-write.Prog
listenloadingplaying

Don´t think about it, just write.

wohtł’ó

3DO-2dpl-weave.it.I

Yah ’ohkááh.

into 2pl-enter.I
listenloadingplaying

You all come in. 

yidooyį́į́ł

3DO-3-eat.it.F

yiidą́ą́’

3DO-1dpl-eat.it.P

yik’íideezdiz

3DO-3-wrap.it.around.it.P

Yiską́ągo díí doo ’íídííłtah da. (K’ad tsxíiłgo ’ííníłta’.)

tomorrow this NEG 3-2-read.F NEG (now quickly 3-2-read.I)

yiyííłhį́į́’

3DO-3-melt.it.(snow).P