An example search has returned 50 entries
’Ajóółháásh laanaa.
4-sleep.O wish’Ayóo deesk’aazgo beeldléí ditánígíí biih násh’nah.
very cold-GO blanket 3-thick.NI-ÍGÍÍ 3-into 1-crawl.R’Áłahji’ tó dilchxoshí síníł’ą́.
always water popping-Í 3-2-keep.SPN’Oółháásh lágo.
2-sleep.O don’t’Ániid ’iiyą́ą́ ’áko ndi t’ah dichin nisin.
Recently 1-eat.P even then still 3-hungry 1-want.NIChidí léi’ la’ ch’ééh dah diilyeed.
car because surprise in.vain up 3-go.IChidí łizhinígíí doodago łigaaígíí daats’í nahideeshnih?
car black-nom or white-nom perhaps 3-2-buy.Fdadidíníilkał
pl-3DO-1dpl-start.to.herd.them.(animals).Fdadoołhį́į́’
pl-3DO-2dpl-melt.it.Pdaohsą́
pl-3DO-2dpl-eat.it.Idaołbéézh
pl-3DO-2dpl-boil.it.Idayííshóó’
pl-3DO-3dpl-brush/comb.it.Pdeishbéézh
pl-3DO-3dpl-boil.it.Pdiilbish
3DO-1dpl-boil.it.Fdizhdííłjéé’
3DO-4-start.fire.PDíí ’abíní dibé tóógóó neeshkał.
this morning sheep water-to 3-1-herd.ProgDooládó’ shį́į́ shich’ohoos’ni’ da; ’adą́ą́dą́ą́’ kintah góyaa yishááł ńt’éé’ béeso naadiinígíí ńdiiłtsooz.
wow probably 1-lucky.P yesterday town areal down 1-go.I Past money twenty-NOM 3-sit.FFO.P
listen
Boy oh boy, I was in luck; yesterday I was walking down the street and found a twenty dollar bill.
bookmark- dooládó’ --- da lá (it) certainly isfind in Navajo Particle Lexicon
- shį́į́ perhaps, probably, possiblyfind in Navajo Particle Lexicon
- ’adą́ą́dą́ą́’ yesterdayfind in Navajo Adverb Lexicon
- góyaa downfind in Navajo Adverb Lexicon
- nit’ee’ pastfind in Navajo Particle Lexicon
- Perfective (P) (yi, ni, si, yi-∅)find in Navajo Verb Modes
- Imperfective (I) (∅, ni, si, yi-∅)find in Navajo Verb Modes
díníshkaad
3DO-1-start.to.herd.them.(animals).IHa’a’áahgo shilį́į́’ bá niná’áshjoł.
east-GO 1-horse 3-for again-1-feed.NCM.RHa’át’íísh náádaadi’ní?
what-Q again-pl-3dpl-say.Ihadadoołtééł
pl-3DO-2dpl-carry.him/her.up.out.of.something.Fhadazhdínóołchał
pl-3DO-4dpl-card.it.(as.in.wool).Fhadeidoołtééł
pl-3DO-3dpl-carry.him/her.up.out.of.something.Fhadeidínóołchał
pl-3DO-3dpl-card.it.(as.in.wool).Fhadeiniłchaad
pl-3DO-3dpl-card.it.(as.in.wool).Ihadééłbįįd
3DO-1-fill.something.up.with.it.Phaniilchaad
3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).PHáí shą’ ’ałhosh?
who Q 3-sleep.IKinŁánídi ’ííníshta’ ńt’éé’ ’áádóó t’áá ’ániidígo ’áadi náánísdzáá ńtéé’ ’ééhosisya’ lá.
Flagstaff-in 1-study.P past and.then just recently there-at 1-return.P past 1-get.hazy.P discNa’azhǫǫshgi díkwíí shį́į́ shaa woobįįh?
hoop.and.pole.game-at how.much 1-to pass-win.INa’nízhoozhígóó deeyá, ya’?
Gallup-toward 2-go.sg.F Qneilé
3DO-3-carry.a.ropelike.thing.around.Inideidooleeł
pl-3DO-3dpl-carry.a.ropelike.thing.around.Fnisoołkáá’
3DO-2dpl-investigate.it.PNíwe, bíni’dii ’áyą́!
stop 3-let 3-3-eat.INíwe, doo tł’ée’go ’ízdísooł da!
stop NEG outside-GO 4-whistle.I NEGNíwe, tʼáádoo ʼałkʼésdisí niyą́ní.
stop NEG candy 3-2-eat.DI.NEGSaad biihi’níłí doo bee neilnish da.
word computer NEG 3-with pl-2-du.work.I NEGShą́ą́’ ’ałk’idą́ą́’ baa hwiinít’į́į ni’.
remember long.ago 3-for 3-discuss.I recallShi’éé’ kin bikáá’dóó hadah (or bidah, ’adah) ’ahé’ah.
1-clothes house 3-on-from areal-downward 3-1-toss.FFO.P
listen
I dropped my clothes down one after another from the top of the house.
bookmark- ’adah downward from a heightfind in Navajo Adverb Lexicon
- -káá’ on, on top offind in Navajo Postposition Lexicon
- location
- -dóó from a specific location or point in space or timefind in Navajo Postposition Lexicon
- Perfective (P) (yi, ni, si, yi-∅)find in Navajo Verb Modes
- ’ahish’áád toss awayfind in Navajo Verb Modes
Shitsilíké ’éiyáhá nda’ałkǫ́ǫ́’.
1-little.brother-pl TOP 3-pl-swim.IPT’ah nagháíí yę́ędą́ą́’ ’áłchíní nízaadi da’ółta’ nít’ę́ę́’.
still there past children far-at pl-3-read.I past
listen
Not too long ago children went to school far away.
bookmark- t’ah nagháíí yę́ędą́ą́’ not long agofind in Navajo Particle Lexicon
- yę́ędą́ą́’ (-ę́ędą́ą́’, -’ą́ądą́ą́’) when (in the past)find in Navajo Particle Lexicon
- -di atfind in Navajo Postposition Lexicon
- Imperfective (I) (∅, ni, si, yi-∅)find in Navajo Verb Modes
- nit’ee’ pastfind in Navajo Particle Lexicon




