An example search has returned 50 entries

’Acheii bitsói ’aghááł yeinítą́.

grandfather grandchild gourd 3-3-give.SSO.P
listenloadingplaying

The grandfather gave a gourd to the grandchild.

’Adą́ą́dą́ą́’ísh tł’óo’di nanilnishgo nee ’ałní’ní’ą́?

yesterday-Q outside-at 2-work.CI-GO 2-with noon

’Ahbínígo ch’éshááh ’áádóó sodiszįįh.

morning-GO 1-go.out.U and.then 1-pray.U

’Ak’ah ła’ dishhį́įhgo baa naashá.

lard some 3-1-melt.I 3-to 1-go.CI

’Anishkeed, t’áá ká nóólk’oł.

2-3-photograph.I neg 2-blink.O

’Áádóó háajigo dah diníyá?

and.then which.way-GO start.off 2-go.I

’Ííyą́ą́dóó bik’ijį’ tsinyaagi nétį́į́ dóó ’iiłhaazh.

1-eat.P and 3-after tree-under-at.spec 1-lie.down.P and 1-sleep.P

Béégashii báháchxį’go bik’ee neeshchééł.

cattle 3-become.angry.I-GO 3-on.account.of 1-flee.Prog

bik’ídadeediz

pl-3DO-1dpl-wrap.it.around.it.P

bik’ídazhdeezdiz

pl-3DO-4dpl-wrap.it.around.it.P

Ch’é’étiingóó naanéhígíí shił bééhózin.

entrance-along 3-play.I-COMP 1-with 3-know.NI

Ch’iyáán nináhíłnihgo haa nízahjį’ ’ánádįįh?

food 3-2-buy.R how 3-long.N-up.to 3-become.none.R

Ch’óóshdą́ą́dą́ą́’ Bilagáanaa Bizaad doo diists’a’ da. K’ad ’éí t’áá shxǫǫ t’áá bee yáshti’.

formerly English neg 1-understand.I neg. Now TOP good.thing barely 3.with 1.speak-I

Ch’óóshdą́ą́dą́ą́’ Diné Bizaad naalkaah doo sh bééhózin da. K’ad éí t’áá shxǫǫd sh báá hózin.

formerly Navajo language research NEG 1-with 3-of ho-know.CI NEG | now TOP luckily 1-with 3-about-ho-know.CI

Da’ ’ałní’ní’ą́ąjį’ tł’óo’di nishínílnish?

Q noon-until outside-at 2-work.P

dajitł’ó

pl-3DO-4dpl-weave.it.I

Damǫ́ǫgo tódilchxoshí yishdlį́į́h.

Sunday-GO soda 3-1-drink.U
listenloadingplaying

On Sundays I drink soda.

dayiigish

pl-3DO-3dpl-make.one.cut.in.it.I

didadidiiljah

pl-3DO-1dpl-start.fire.F

didadiiljeeh

pl-3DO-1dpl-start.fire.I

dizhdiłjeeh

3DO-4-start.fire.I

Dooshą’ kót’éego áníléeh da lá.

ensure like.this 2-do.I DISC

doołbish

3DO-2dpl-boil.it.F

dołhį́į́h

3DO-2dpl-melt.it.I

Hada’niłhosh le’!

up-pl-3-3-bubble.up.CI LE’

listenloadingplayingSpeaker: Irene SilentmanlistenloadingplayingSpeaker: Conan Gene

Let water bubble forth!

hadadoołtééł

pl-3DO-2dpl-carry.him/her.up.out.of.something.F

hadazhneeshchaad

pl-3DO-4dpl-card.it.(as.in.wool).P

hajííłgizh

3DO-4-cut.it.out.P

hanishchaad

3DO-1-card.it.(as.in.wool).I

haniłgéésh

3DO-2-cut.it.out.I

haníłchaad

3DO-2-card.it.(as.in.wool).I

Háát’i’ le’!

up-3-extend.P LE’
listenloadingplaying

(Let my ears) stick up.

Jáanísh naalnish?

John-Q 3-work.I

Náá’íídéeshtah nisin doodago t’óó siláogóó deeshááł.

again-1-go.school.F 1-want or merely military-to 1-go.F

nideidooleeł

pl-3DO-3dpl-carry.a.ropelike.thing.around.F

Nihimásání ha’át’íí lá yinízin?

1dpl-grandmother what LÁ 3-3-want.NI

Nilį́į́’ de’lóós.

2-horse here 3-2-lead.I

Níyolgo t’áá ’áko niishch’ił.

wind-GO immediately 3-blink.U
listenloadingplaying

When it’s windy, I usually blink.

Shitsilíké ’éiyáhá nda’ałkǫ́ǫ́’.

1-little.brother-pl TOP 3-pl-swim.IP

T’ah ’abíínídą́ą́’ naanishgóó dah dii.

still morning-past work-to up start-1-step.I

T’áadoo hosh biih dadoołtaałí.

neg cactus 3-in pl-2dpl-step.O-Í

italic highlight particle_0" aria-label="particle">T’áadoo yéego ’aho’niiłtįįhí chizh lą’ígo yah ’ahideeshjih.before very start-rain.(F)NEG wood many-GO up

before very rain-hard-(F)NEG wood many.GO up ser-1-bring.in(F)
listenloadingplaying

Before we get a down pour, I want to bring in plenty of wood.

Tsxį́įłgo ni’éé’ biih ni’nééh.

hurry 2-clothes 3-into 2-crawl.I

wooshóó’

3DO-2dpl-brush/comb.it.P

Yah ’ohkááh.

into 2pl-enter.I
listenloadingplaying

You all come in.

yishą́

3DO-1-eat.it.I

Yiską́ągo Na’nízhoozhídi, háádish ’adeeshį́į́ł ninízin?

tomorrow Gallup-at where-Q 2-eat.F 2-want.CI

yíyą́ą́’

3DO-1-eat.it.P

Łeechaʼí ʼóyą́ą́, éí nabídishgizh.

Dog 3-eat.O TOPIC 3-surgery.P