An example search has returned 50 entries
’Ániid ’iiyą́ą́ ’áko ndi t’ah dichin nisin.
Recently 1-eat.P even then still 3-hungry 1-want.NIAsdzání ní’jookąąhgo kintahdi nijighá.
woman-NOM Rep-3a-beg.I-GO town-at about-3a-walk.Ibik’ídadisoodiz
pl-3DO-2dpl-wrap.it.around.it.Pbik’ízhdídis
3DO-4-wrap.it.around.it.ICh’óóshdą́ą́dą́ą́’ Diné Bizaad naalkaah doo baa ’áhonissin da. K’ad ’éí t’áá shxǫǫd bik’i’diitą́.
formerly Navajo language research NEG 3-about 1-aware.CI NEG | now TOP at.least 3-of-1-understand.P
listen
From the beginning, I didn’t know about Navajo linguistics. Now I’m finally able to understand it.
bookmark- ch’óóshdą́ą́dą́ą́’ formerly, originallyfind in Navajo Adverb Lexicon
- Continuative Imperfective (CI)find in Navajo Verb Modes
- ’áhonissin be awarefind in Navajo Verb Modes
- t’áá justfind in Navajo Adverb Lexicon
- Perfective (P) (yi, ni, si, yi-∅)find in Navajo Verb Modes
- diists’a hear, understandfind in Navajo Verb Modes
Da’ dichinísh nínízin?
Q hunger-Q 2-feel.NIdadoohsį́į́ł
pl-3DO-2dpl-eat.it.Fdajitł’ó
pl-3DO-4dpl-weave.it.Idajííshóó’
pl-3DO-4dpl-brush/comb.it.Pdaoo’aal
pl-3DO-2dpl-chew.it.Pdeishbéézh
pl-3DO-3dpl-boil.it.PDoo nídahiyoołnaah da.
neg pl-3-2dpl-resuscitate.I negdííyį́į́ł
3DO-2-eat.it.FHa’át’íísh nizhé’é nahideeshnih nízin.
what-Q 2-father 3-1-buy.F 3-want.NIHaa’íyee’ shimáyázhí daats’í ałtso ch’iyáán ’áyiilaa.
lets.see my-maternal.aunt finished food 3-3-making.Phadaniilchaad
pl-3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).Phadasoogeed
pl-3DO-2dpl-dig.it.out.Phadeiniłchaad
pl-3DO-3dpl-card.it.(as.in.wool).Ihadeneeshchaad
pl-3DO-3dpl-card.it.(as.in.wool).Phaoogeed
3DO-2dpl-dig.it.out.Phaołgéésh
3DO-2dpl-cut.it.out.Ihayíígeed
3DO-3-dig.it.out.PHodíínáá’ágo bááh dootł’izhí ła’ deeshį́į́ł.
after.a.while-GO bread blue some 1-eat.FHodíina’go, oltá´di shideezhí naaltsoos woltáʼígíí baa nish’aah.
3-minute-GO school-at 1-younger.sister paper 3-reading-íGíí 3-for 1-give.SRO.IHooghan binááshwoł ńt’éé shimá sání shich’ahóóshkeed.
hogan 3-encircling-1-run.Prog past 1-grandmother 1-3-scold.P
listen
I was running around the hooghan when my grandmother got after me.
bookmark- Progressive (Prog)find in Navajo Verb Modes
- binááshwoł run aroundfind in Navajo Verb Modes
- ńt’éé’ relates to past timefind in Navajo Adverb Lexicon
- Perfective (P) (yi, ni, si, yi-∅)find in Navajo Verb Modes
- hoshishkeeh scoldfind in Navajo Verb Modes
- -ch’a scoldfind in Navajo Postposition Lexicon
Jáanísh naalnish?
John-Q 3-work.IJohnny Diné ’áłchíní Dinék’ehjí yádaałti’go yaa náyiizyeel.
Johnny Navajo children Navajo-way pl.3.speak.I 3-about 3-3-dream.SPJooł de’ ní’aah.
ball here 3-2-bring.IJáan biʼdizhchínéejįʼ ʼanááhoolzhiizh. Tįʼ bá daʼdiidįį́ł.
John 2-birth-up-to again-area-arrive.P let's.go 3-for pl-2-eat.FKintahgóó diit’ash.
town-to 1dpl-go.du.ProgMary ha’át’íí yinízin?
Mary what 3-3-want.NINaalyéhé bá hooghandi t’ah doo dá’deelkaałdą́ą́’ nisingo na’ńle’dii tsį́į́ł shiisxį́ (siisxį́).
trading.post-at just NEG 3-PASS-close.I-past 1-think.N-GO dismay speed 1-3-kill.P
listen
Thinking that the trading post would not be closed I rushed (to get there), but I was out of luck.
bookmark- -di atfind in Navajo Postposition Lexicon
- location
- time
- -dą́ą́’ past timefind in Navajo Postposition Lexicon
- Neuter Imperfective (NI)find in Navajo Verb Modes
- nisin think, wantfind in Navajo Verb Modes
- na’ńle’dii to my dismay, out of luckfind in Navajo Adverb Lexicon
- Perfective (P) (yi, ni, si, yi-∅)find in Navajo Verb Modes
- sisxé killfind in Navajo Verb Modes




