An example search has returned 50 entries

’Óshą́ą́’ laanaa’ dichin shi’niiłxį́.

1-eat.O wish hunger 1-3-kill.I

Ashkii tł’óodi naashné ni. Nit’éé’ bimá aní k’adee’ ’aadéé’ chiíłtsxóoí yilwoł.

boy outside-at 1-play.IP 3-say. past 3-mother 3-say.IP now there-from vehicle-yellow-NMZ 3-moving.fast.F

Baa dahwiinít’ínígíí sh bééhodoozįįł nissin.

agenda 1-with 3-about-ho-find.out.F 3-1-want.NI

bik’ídadisoodiz

pl-3DO-2dpl-wrap.it.around.it.P

bik’ídadohdis

pl-3DO-2dpl-wrap.it.around.it.I

Ch’ééh jiyáán náánááshdą́ą́’.

watermelon again-1-eat.R
listenloadingplaying

I ate watermelon again.

Ch’óóshdą́ą́dą́ą́’ Bilagáanaa Bizaad doo diists’a’ da. K’ad ’éí t’áá shxǫǫ t’áá bee yáshti’.

formerly English neg 1-understand.I neg. Now TOP good.thing barely 3.with 1.speak-I

Chidí nidabinóołtłáád.

car pl-3-2dpl-stop.O
listenloadingplaying

Don’t stop the cars!/I hope you (pl) ...

daohshóóh

pl-3DO-2dpl-brush/comb.it.I

dazhdoołbish

pl-3DO-4dpl-boil.it.F

deiidą́ą́’

pl-3DO-1dpl-eat.it.P

didazhdííłjéé’

pl-3DO-4dpl-start.fire.P

didoołhįh

3DO-2dpl-melt.it.F

didííłjéé’

3DO-1-start.fire.P

Doo ’áłah diidleeł da.

NEG together pl-1dpl-meet.pl.F NEG

Doo kingóó diit’ash da.

NEG town-to 1dpl-go.du.Prog NEG

Doondó’ ’awéé’ yicha da.

not.even baby 3-cry.I NEG

doołhį́į́’

3DO-2dpl-melt.it.P

Díí diichiłí ’át’é ni.

this DISC abalone 3-be.I EMPH

díłhį́į́h

3DO-2-melt.it.I

Hada’niłhosh le’!

up-pl-3-3-bubble.up.CI LE’
listenloadingplaying

Let water bubble forth!

hadanołchaad

pl-3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).I

Háí shą’ b nanilnish?

who Q 3-with 2-work.I

jííyą́ą́’

3DO-4-eat.it.P

K’ad dibé ch’íi’nííł.

now sheep 3-2-du-take.out.I
listenloadingplaying

We (us two) are taking out the sheep.

Kintah góyaa yishááł ńt’éé’ béeso ńdiiłtsooz

areal-down 1-go.Prog past money 3-1-pick.FFO.P

Na’nííshee’ dóó k’ad éí dah ’iishtł’ó.

3-1-warp.P and now TOP up 3-1-tie.DI
listenloadingplaying

I prepared the warp and now I’m putting it up.

Náá’íídéeshtah nisin doodago t’óó siláogóó deeshááł.

again-1-go.school.F 1-want or merely military-to 1-go.F

Nichxǫ’ doo ájíléeh da.

stop NEG 3-4-make.I NEG
listenloadingplaying

Stop, don’t do bad stuff!

Nichxǫ’ doo ájít’į́į da.

stop NEG 4-act.thus.I NEG
listenloadingplaying

Stop, don’t do it!

nidajilé

pl-3DO-4dpl-carry.a.ropelike.thing.around.I

nideidooleeł

pl-3DO-3dpl-carry.a.ropelike.thing.around.F

Níwe, ni’éé’ t’óó bik’i na’ínil

stop 2-clothes just 3-on 3-2-dribble.I
listenloadingplaying

Stop, you are just messing up your clothes!

NTUdi hooghannimází góne’ Diné bizaad baa ’iinishta’

NTU-at hogan inside Diné 3-language 3-for 1-read.I

Saad biihi’níłí bee neilnish.

word computer 3-with pl-2-du.work.I
listenloadingplaying

We (us two) work with computers.

Sha’ałchíní ayóó niłch’í naalkídi deineł’į́ ’áko ndi shí éí shináá bąą adin.

1-children very air 3-move.I 3-3.look.I however I 1-eyes 3-on doesn’t exist.

Shá bíighah ’azee’ál’į́įdi sédá.

sun proportionate medicine 3-make.I 1-sit.SPN

Shi’éé’ kin bikáá’dóó hadah (or bidah, ’adah) ’ahé’ah.

1-clothes house 3-on-from areal-downward 3-1-toss.FFO.P

Shilį́į́’ tł’aaká’ii dóó shilį́į́’ biyéél bił tsodizin ’íishłaa.

1-appaloosa and 1-horse 3-saddle 3-with prayer 3-1-make.P

Shilį́į́’ doo dah didíłdąsh da.

1-horse NEG up start-3-2.jerk.F NEG

Shiníbaal doo tó biníkáoogeeh le’ ’át’éégóó ’íishłaa.

1-tent NEG water 3-through-3-flow.I prepare.against 3-1-make.P

Sitsiitł’óól tsásk’eh bikáá’ dah yishłééh.

Navajo.hair.tie bed 3-on up 3-1-put.SFO.U

T’ah doo la’ ké ániidígíí ła’ biih náánást’ées da.

not.yet DISC shoe.new-IGII some 3-into 1-step.in.I NEG

T’áadoo hoshíníkéhé.

T’ÁADOO 2-scold.NI-Í
listenloadingplaying

Don’t scold. (Don’t yell.)

italic highlight particle_0" aria-label="particle">T’áadoo ’iishxáshí łį́į́’ tł’oh bá niníłjool.

before 1-sleep.(I)NEG horse for 2-1-give.(P)NCM
listenloadingplaying

I feed hay to the horse before I went to sleep.

yishdlą́ą́’

3DO-1-drink.it.P

yiyííyą́ą́’

3DO-3-eat.it.P

Łééchąą’í kin bitł’ááh góyaa ’ałhosh.

dog house 3-under down 3-sleep.NI

Łį́į́’ biyéél łį́į́’ bik’i dah sí’aah.

horse 3-saddle horse 3-on up SRO.CI

“Níléí dził binaagóó ’ahééh hi’díníilchééł”, ní jiní ma’ii.

yonder.there mountain 3-around-GÓÓ around 2-du-run.F 3-say.P 4-say.P coyote