An example search has returned 50 entries

Naaltsoos aseezį́ yíníshtaʼ.

paper gossip 3-1-read.I

’Ak’ah ła’ dishhį́įhgo baa naashá.

lard some 3-1-melt.I 3-to 1-go.CI

’Amásání léi’ dibé yázhí yootééł.

grandmother INDEF sheep little 3-3-carry.AnO.Prog

’At’ééd ’awéé’ yiyiisįįh.

girl baby 3-3-stand.up.I
listenloadingplaying

The girl’s standing up the baby.

Ííshją́ą́ shį́į́ díí ’atoo’ béésh bii’ kǫ’í bikáá’ dah séką́.

certainly perhaps this stew stove 3-on up 3-1-put.OC.P

Béégashii báháchxį’go bik’ee neeshchééł.

cattle 3-become.angry.I-GO 3-on.account.of 1-flee.Prog

bik’ídeediz

3DO-1dpl-wrap.it.around.it.P

bik’ídideesdis

3DO-1-wrap.it.around.it.F

bíhoosh’aah

1-learn.it.I

Ch’ééh jidighaahgo, ajółhosh laanaa jinizin łeh.

in.vain 4-walk.I-GO, 4-sleep.O hope 4-want.CI usually

Chidí ’ániidígíí naháłnii’ nít’éé’ bee lą́ą́ shąąh háájil.

car new-ÍGÍÍ One 3-1-buy.P-GO 3-with many 1-on 3-charge.P

Dah níljííd!

up 2-jump.I

dajishbéézh

pl-3DO-4dpl-boil.it.P

daohtł’ó

pl-3DO-2dpl-weave.it.I

deidooyį́į́ł

pl-3DO-3dpl-eat.it.F

deiit’aal

pl-3DO-1dpl-chew.it.P

Dichin nínízin ya’?

hungry 2-want.NI Q

Díí łééchąą’í dah doosłóós laanaa.

this dog 1-lead.O.ADV-laanaa optative particle for a positive wish, hope or desire.

dooshą’ léi’ --- lá

Ha’át’íí biniiyé ’ákǫ́ǫ́ díníyá?

what 3-for.purpose there 2-start.go.P

hadaołgéésh

pl-3DO-2dpl-cut.it.out.I

hadeeshtééł

3DO-1-carry.him/her.up.out.of.something.F

hadínóołchał

3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).F

haidééłbįįd

3DO-3-fill.something.up.with.it.P

hajiłgéésh

3DO-4-cut.it.out.I

haníłchaad

3DO-2-card.it.(as.in.wool).I

Hastiin łééchąą’í hainitá.

man dog 3-3.search.I
listenloadingplaying

The man is looking for the dog.

hazhnííłchaad

3DO-4-card.it.(as.in.wool).P

Hosh doo jiyą́ą da.

cactus NEG 3-4-eat.DI NEG
listenloadingplaying

One doesn’t eat cactus.

jishóóh

3DO-4-brush/comb.it.I

Nisneez sélį́į’go shicheii nahałáhági ’át’éego nahashłáa doo nisin.

1-tall.NI 1-become.P-GO 1-grandfather 3-perform.ceremony.CI-similar.to 1-perform.ceremony.CI future 3-want.NI
listenloadingplaying

When I get big I want to conduct ceremonies just like my grandfather.

nisoolá

3DO-2dpl-carry.a.ropelike.thing.around.P

Shá bíighah na’ashkǫ́ǫ́’.

sun proportionate 1-swim.CI

Shichá si’ą́ągo ’iiłhaazh.

1-huddle 3-put-SPN-GO 1-sleep.P

Shicheii béeso bideená naalnish.

1-grandfather money 3-exchange.for 3-work.I

Shicheii naalyehe bahooghandi chʼiiyaan nayiiłniih.

maternal.grandfather grocery 3-house-at food 3-3-buy.I
listenloadingplaying

My maternal grandfather is buying food at the grocery store.

Shichídí sh hooghangóó dídzį́į́s.

1-car 1-for hogan-GÓÓ start-3-2-tow.I

Shį́į́dą́ą́’ na’niiłkaadgo t’áá ’áháníjį’ ’adeeshch’iłgo bik’ee deelyiz.

listenloadingplaying

Last summer when we were out herding sheep a bolt of lightning struck nearby and gave us a startle.

Ted t’áá bí bichidí yóhósáahgo yishniih.

Ted just his 3-car 3-3-miss.I-GO 3-1-hear.I

Tóbąąhgóó yishtł’ééł.

river-toward 1-run.Prog

Tsxį́įłgo ni’éé’ biih ni’nééh.

hurry 2-clothes 3-into 2-crawl.I

yishą́

3DO-1-eat.it.I

Yiską́ągo níléí hódahdi ’ółta’di ni’dí’néeshtįįł nissin.

tomorrow that up.at school-at 1-teach.F 1-want.CI

Yiską́ągo Na’nízhoozhídi háadish ’adeeshį́į́ł ninízin?

tomorrow Gallup-at where-Q 2-eat.F 2-want.CI

yoodlą́ą́’

3DO-3-drink.it.P

yíníłhį́į́’

3DO-2-melt.it.(snow).P

yíyą́ą́’

3DO-1-eat.it.P

Łahgóó t’ah biláhági ’át’éego ch’iyáán naas’nii’ lá.

elsewhere even.more 3-be.NI-GO food 3-distribute.P DISC

Łeechaʼí ʼóyą́ą́, éí nabídishgizh.

Dog 3-eat.O TOPIC 3-surgery.P

“Sh naa’aash ’ałgháádidiit’ash”, ní ma’ii jiní.

1-with cousin 1du-race.F 3-say.P coyote 4-say.P
listenloadingplaying

“My cousin, letʼs have a race”, Coyote said to the skunk, they said.