Your search for the mode Imperfective (I) (∅, ni, si, yi-∅)
has returned 50 entries

’Ahwééh ła’ yishdlą́.

coffee some 3-1-drink.I

’At’ééd t’áá ’áhánídi ’ółta’ ’éí biniinaa doo hah dah nídiidáah da.

girl just far-at school TOP 3-cause NEG quickly up start-3-go.I NEG

’Ałk’idą́ą́’ shimá b na’nishkaadgo ’aghaa’ yisdizígíí dibé yázhí yichíihgo yizénéíłt’ih.

long ago 1-mother 3-with SUP-1-herd.I-GO wool 3-spin.P-ígíí lamb 3-birth.P-GO 3-neck-around-3-tie.P

bik’ídiidis

3DO-1dpl-wrap.it.around.it.I

Ch’óóshdą́ą́dą́ą́’ Bilagáanaa Bizaad doo diists’a’ da. K’ad éí t’ááshxǫǫd t’áá bee yáshti’.

formerly English NEG 1-understand.I NEG | now TOP at.least just 3-with 1-speak.I

Ch’óóshdą́ą́dą́ą́’ Diné Bizaad t’éiyá bee yádeilti’ nít’ę́ę́’.

formerly Navajo language only 3-with pl-3-speak.I past

Ch’ééh la’ baa ntséskees.

in.vain puzzlement 3-about 1-think.I
listenloadingplaying

I’m having difficulty thinking about it. I can’t wrap my head around it.

dajiyą́

pl-3DO-4dpl-eat.it.I

deiigish

pl-3DO-1dpl-make.one.cut.in.it.I

deiilyį́į́h

pl-3DO-1dpl-melt.it.(snow).I

deiitł’ó

pl-3DO-1dpl-weave.it.I

didadiiljeeh

pl-3DO-1dpl-start.fire.I

didishjeeh

3DO-1-start.fire.I

Diné nishłį́ndi Bilaagana bizaad t’éí bee yáshti’.

Navajo 1-be.NI but English language only 3-with 1-speak.I

Díí tł’éé’ t’áá ká dóola dá’ák’eólyeed; dádi’nítįįh.

this night NEG bull into.field-3-run.O hope.not 3-2-close.gate.I
listenloadingplaying

Don’t let the bull get into the field tonight, so close the gate.

Díkwíí jį́ lá nanilnish?

how.many Q days 2-work.I

Díkwíí jį́ nanilnish?

how.many-Q day 2-work.I

Doondó’ daatsaah da noolin.

not.even 3-sick.I NEG 3-resemble.NI

Ha’át’íísh náádaadi’ní?

what-Q again-pl-3dpl-say.I

hadaniilchaad

pl-3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).I

hadeiilgéésh

pl-3DO-1dpl-cut.it.out.I

hadeiniłchaad

pl-3DO-3dpl-card.it.(as.in.wool).I

hadeiłgéésh

pl-3DO-3dpl-cut.it.out.I

Haidą́ą́’ ’a’áán góne’ naashnish ńt’éé’ --- doo sh yá’áhoot’éeh da.

winter-past mine.shaft 1-work.I past NEG 1-with 3-good.N NEG

haiilgéésh

3DO-1dpl-cut.it.out.I

haniilchaad

3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).I

hanołchaad

3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).I

haníłchaad

3DO-2-card.it.(as.in.wool).I

Hastiin Nééz lą́ą hádadíníit’ı̨́ı̨́’.

Mister Neez emph pl-3-1dpl-search.I

Háí lá ’ałhosh?

who Q 3-sleep.I

Háí shą’ b nanilnish?

who Q 3-with 2-work.I

Jooł de’’aah.

ball here 3-2-bring.I

Kin Łánídi naashnish háálá ’áadi shaghan.

Flagstaff 1-work.I because there 1-live.NI

Ne’eshłééh. T’áá ká nóólk’oł.

2-1-copy.I 2-blink.O

nidaohłé

pl-3DO-2dpl-carry.a.ropelike.thing.around.I

nideiilyé

pl-3DO-1dpl-carry.a.ropelike.thing.around.I

Nilį́į́’ de’lóós.

2-horse here 3-2-lead.I

nishóóh

3DO-2-brush/comb.it.I

Nizhónígo saad ha’oodzíí’ ’áníléehgo bik’e’íłchí.

nicely word HO-speak.P 3-2-make.I-GO 3-2-write.I

Nídiiłne’.

3-2-hit.I

Níwe, bíni’dii ’ałwosh!

stop 3-let 3-sleep.I
listenloadingplaying

Stop, let it sleep!

Shą́ą́’ ’ałk’idą́ą́’ baa hwiinít’į́į ni’.

remember long.ago 3-for 3-discuss.I recall

Shidá’í, nilį́į́’ sha’níłteeh.

1-maternal.uncle 2-horse 1-to-3-2-lend.AnO.I
listenloadingplaying

My uncle, lend me your horse.

Sitsóí yik’i sidáhí béé’éshdlééh.

1-grandchild 3-on 3-sit.SPN-nom 3-1-copy.I

T’ah doo ashą́ą da.

not.yet 1-eat.I NEG

T’áadoo hosh niyą́n.

T’ÁADOO cactus 3-2-eat.I-Í

T’áadoo hoshíníkéhé.

T’ÁADOO 2-scold.NI-Í
listenloadingplaying

Don’t scold. (Don’t yell.)

Tł’éé’ hodooleeł t’ahádą́ą́’ chizh ła’ ’ahidíłne’.

night 3-become.F before.thus wood some 3-2-chop.I

wohsą́

3DO-2dpl-eat.it.I

yiidą́

3DO-1dpl-eat.it.I