An example search has returned 50 entries
’Asdzą́ą́ t’ah doo naalyéhé bá hooghangóó dighááh da.
woman still NEG trading.post-to 3-walk.I NEG’Ashkii t’áá ’ádíláahęę’ nihił yah ’eelwod.
boy just annoyingly-past 1dpl-with into 3-go.P’Ashkii t’áá shǫǫ ółta’ lá.
boy good.thing 3-learn.I DISC’Azháánee’ shichidí hólǫ́ǫ́ ndi t’áá ni’ ’akǫ́ǫ́ deeshááł.
even.though 1-car 3-exists.NI but on-foot over.there 1-walk.F’Ałk’idą́ą́’ ’éiyá naadą́ą́’ ’ayóo k’éédadiilyééh nít’éé’.
long.ago TOP corn very pl-3-1dpl-plant.R past’Eii ’asdzání t’áá naníle’dii haadzih.
that lady just dismay 3-speak.P’Ólta’góó déyá, daashą’ ’át’é.
school-to 1-goP of.courseAshkii t’áadoo ’ííłta’góó bimá bąąh bíne’ dooleeł.
boy NEG 3-learn.P-NEG-GOO 3-mother 3-on 3-mind futureChidí ’áłchíní bee naagéhígíí doo ba’jóolíí’ ’át’ée da, daaníi łeh.
car children 3-with 3-pass-haul.I-IGII NEG rely.on.it 3-BE NEG 3pl-say oftenDoo ’áádę́ę́’ naagháa da nít’éé’ ’áłt’ąą nida’iilyéego ’índa níyá.
NEG there.from 3-go.about.I NEG past after.all pass.pay.I-go only.then 3-arrive.P
listen
He never used to come, suddenly he’s here since it’s payday.
bookmark- doo --- da frame to negativize verbs and phrasesfind in Navajo Adverb Lexicon
- -dę́ę́’ from a general location or point in space or time, also out of, off offind in Navajo Postposition Lexicon
- ńt’éé’ relates to past timefind in Navajo Adverb Lexicon
- ’áłt’ąą after all, in spite of unfortunately
- ’índa and only thenfind in Navajo Conjunctions
Doo yéé háínídzííʼ.
NEG.threat 2-better.watch how.2.speak.to-1-PDoo yéé shaa dinílwodí ’ats’in shį́į́ t’éiyá bik’ííníyáá nít’éé’.
DOO YÉÉ 1-to 2-run.P-Í bone possibly only 3-on-2-find.PDoo yéé łeetsʼaaʼ niłtseedahí.
PTL.NEG-better.not plate 2-shatter-IDooládó’ naa dzólníi da lá.
certainly 2-to handsome DA DISCDoozáagi dibé tádígéésh?
PTL-How.much.longer sheep 3-shear-DIHa’átíísh diidííł? Díí daats’í: naa’oł’í da, naadą́ą́’ da, ’ats’í da, éí hólǫ́ǫ́ lá.
What-Q 1pl.eat,F This maybe: beans, corn, meat, 3-become.P DISCHaa’íyee’ díí chidí bikééji’ adeez’ahí hasht’e diilnííł.
lets.see this pickup.truck 3-1.pl-fix.FHaa’íyee’ shinááł Diné bizaad bíhwiidííł’aał.
lets.see 2-1-watch.Prog Navajo language 3-2-learn.Fhaalá t’áá ’éiyá shich’ah niní’ą́ą ni’
now let’s see 1-hat 3-1.put.SRO.P recallHaaláyéé ’ajiiłhosh tł’éé’ bíighá ha’íssííd
don’t.dare 4-sleep.I night 3-all 2-patrol.IHaashíyee’ shimá bidzi’ izí shił doolwoł hait’éego dilwo’.
try.and.find.out 1-mother bicycle 1-with pas-moving.fast.F 3-1-try.F 3-run.Hái da shą’ tsinaa’eeł ’ájiilaa lá?
who DA Q boat 3-4-make.P DISCHoozdodę́ę́’ Łééchąąłgaii bee nááshdááłgo Kinłánídi da’jiyání góne’ sédáago shiyaa haalwod lá.
Phoenix-from greyhound.bus 3-with 1-return.Prog-GO Flagstaff-at cafe into 1-sit.SPN-GO 1-under 3-run.P DISC
listen
Coming back from Phoenix by Greyhound bus I got left behind in the restaurant in Flagstaff.
bookmark- -dę́ę́’ from a general location or point in space or time, also out of, off offind in Navajo Postposition Lexicon
- location
- -ee by means offind in Navajo Postposition Lexicon
- instrumental
- -di atfind in Navajo Postposition Lexicon
- location
- -go verb and subordinating encliticfind in Navajo Adverb Lexicon
- góne’ inside
- Si-Perfective Neuter (SPN)find in Navajo Verb Modes
- sédá sitfind in Navajo Verb Modes
- -yaa under, beneath, downfind in Navajo Postposition Lexicon
- location



