An example search has returned 50 entries

Hahodishdlaad.

3-start-1-outcry.I
listenloadingplaying

I am going to raise an outcry.

ʼAshiiké ’éí ʼatsʼos bee ʼazhish biniiyé chahashʼoh ʼádeidoolííł.

boy-pl TOP feather 3-means-of dance 3-reason shade-house 3-3-pl-build.F
listenloadingplaying

The boys will build a shade house for the pow-wow.

’Aghaa’ daołgááh.

wool pl-3-2dpl-make.white.I

’Ahwééh náshdlį́į́h áádóó naanishgóó yishááh.

coffee again-1-drink.R then work-toward 1-go.I
listenloadingplaying

I drink coffee and then I go to work.

’Ajóółháásh laanaa.

4-sleep.O wish

’Áshįįh Bii’ Tóodi níyáago dził bąąh hanáádeesh’nah.

Salt.Lake.City-at 1-go.P-GO mountain 3-on again-1-climb.R
listenloadingplaying

When I go to Salt Lake, I will climb mountains again.

’Eii łį́į́’ ga’ yinízin.

that horse EMPH 3-2-want.CI

Ashkii biłyéé’.

boy 3-with ho-lazy.NI

bik’ídadeediz

pl-3DO-1dpl-wrap.it.around.it.P

dajishóóh

pl-3DO-4dpl-brush/comb.it.I

Damóo yę́ędą́ą́’ Yootóógóó niséyá.

Sunday past Santa.Fe-to 1-go.P

Damóogo ’áłah ’aleeh ’áko ’áadi nihaadíínááł.

Sunday 3-gather 3-be so there-at 1-Pl-to-2-arrive.F

daohtł’ó

pl-3DO-2dpl-weave.it.I

dazhdidoołhįh

pl-3DO-4dpl-melt.it.F

Dá’ák’ehdi nídahodoohgoł.

cornfield-at pl-3-2-hoe.F

didadiiljeeh

pl-3DO-1dpl-start.fire.I

Diné biWashingdoon ’akéé góne’ dahsidáhígíí ’éí ’asdzááni ’át’é.

Navajo 3-government following rank up-3-sit-rel TOP women 3-be.NI
listenloadingplaying

In the Navajo Nation government the second in command is a woman.

Díí tł’óół tsin bik’ídísdis.

this rope stick 3-on-3-1-wrap.I

Díí yiską́ągo ’íídííłtah.

this tomorrow 3-2-read.F

dínółkaad

3DO-2dpl-start.to.herd.them.(animals).I

Ha’át’íísh biniinaa nanichxǫ’?

what-Q 3-because 2-pout.CI

Haa’íyee’ díí chidí bikééji’ adeez’ahí hasht’e diilnííł.

lets.see this pickup.truck 3-1.pl-fix.F

hadeidínóołchał

pl-3DO-3dpl-card.it.(as.in.wool).F
listenloadingplaying

card it (as in wool), 3rd person plural

hadííníłbįįd

3DO-2-fill.something.up.with.it.P

haołgéésh

3DO-2dpl-cut.it.out.I

Haóódziih lágo.

2-speak.O don’t

Háidíígíísh neidiyoołnih nínízin?

which.one-ÍGÍÍ-Q 3-3-buy.F 2-think.NI

Háí lá Naatsis’áángóó náádeesdzá?

who-Q discover Navajo.Mountain.GOO again-3-go.F
listenloadingplaying

Who is going to Navajo Mountain again?

Háísh ’ałhosh?

who-Q 3-sleep.I

Háísh yiską́ągo ’adoogis?

who-Q tomorrow 3-wash.F

Hííłch’į’go ’índa ta’iideeshnih.

evening.GO until 1-mix.dough.F

Na’níle’dii béeso ła’ haaníníl, t’áadoo tł’oh nidziisnii’ da.

dismay money some 4-3-1-give.PlO.P NEG hay 3-4-buy.P NEG

Naaltsoos yiníłta’.

book 3-2-read.I

He/she/it is reading a book.

N hóóchįįd.

2-for ho-anger.P

Náhookǫsdę́ę́’go níyol.

north.fromGÓ 3-wind.NI

Shidá’í éí t’óó chaha’oh ła’ nijó’aah laanaa ní.

my.uncle TOP just arbor one 4-build.O hope 2-say.P
listenloadingplaying

My uncle said, “he wishes he could build a shade house.”

Shimá yázhí ’ashkii yinisé.

aunt little boy 3-3-raise.CI
listenloadingplaying

My aunt is raising the boy.

Shitsilíké ’éiyáhá nda’ałkǫ́ǫ́’.

1-little.brother-pl TOP 3-pl-swim.IP

Shiyáázh nízaadi naalnishgo bídin sélį́į́’.

1-son far-at 3-work-GO 3-lack 1-be.SPN
listenloadingplaying

I missed my son who works far away.

Shizhé’e’́ hooghan nímazí góne’ naaghá.

1-father home round-Í inside 3-walking.SPN
listenloadingplaying

My father is walking inside the hoghan.

Sh naa’aash shį́į́! T’áá shǫǫdí shaná’níłtsóód!

1-with 3-go.dl.CI maybe please 1-to-back-3-2-feed.I

Shį́įgo dooládó’ deesdoi da lá, Hoozdodi!

summer-go certainly hot.SPN DA DISC Phoenix-at

Sitsóí yik’i sidáhí béé’éshdlééh.

1-grandchild 3-on 3-sit.SPN-nom 3-1-copy.I

T’ah nagháíí yę́ędą́ą́’ ’áłchíní nízaadi da’ółta’ nít’ę́ę́’.

still there past children far-at pl-3-read.I past

T’áadoo hosh niyą́ní.

T’ÁADOO cactus 3-2-eat.I-Í

Ted t’áá bí bichidí yóhósáahgo yishniih.

Ted just his 3-car 3-3-miss.I-GO 3-1-hear.I

Tł’ízí tł’óo’di tł’oh deichózhígíí shił bééhózin.

goat outside-at grass pl-3-3-eat.leafy-ÍGÍÍ 1-with 3-about-3-know.NI
listenloadingplaying

I am aware goats are eating outside.

yitł’ó

3DO-3-weave.it.I

Yiłką́ą́dą́ą́’ n’diish’na áádóó ’olta’goo dah diiyá.

Dawn.last 1-got.up and school.GOO off.to 1-walk.P
listenloadingplaying

At dawn, I got up and took off for school.

Łééchąą’í ’atsį’ tsxį́įłgo yiyą́. .’

dog meat quick-GO 3-3-eat.I
listenloadingplaying

The dog is eating the meat quickly