Your search for the mode Imperfective (I) (∅, ni, si, yi-∅)
has returned 50 entries

’Ahbínídą́ą́’ t’áadoo ’ííyą́ą́’góó biniinaa wónáásdóó dichin shi’niiłhį́.

morning-past neg 1-eat.P-GO.NEG 3-because soon hunger 1-3-kill.I

’Óshą́ą́’ laanaa’ dichin shi’niiłxį́.

1-eat.O wish hunger 1-3-kill.I

Ashkii tł’óodi naashné ni. Nit’éé’ bimá aní k’adee’ ’aadéé’ chiíłtsxóoí yilwoł.

boy outside-at 1-play.IP 3-say. past 3-mother 3-say.IP now there-from vehicle-yellow-NMZ 3-moving.fast.F
listenloadingplaying

The boy said he wants to play outside. Then his mother said now is the time the school bus is coming.

bik’ídadiidis

pl-3DO-1dpl-wrap.it.around.it.I

Béeso ła’ nich’į’ nidoolyééł t’ahádą́ą́’ ’ałtso nanilnish.

money some 2-toward 2-3-pay.F before.thus all 2-work.I

Chidí nidabinołtłáád.

car pl-3-2dpl-stop.I
listenloadingplaying

You all stop the car!

Dah níljííd!

up 2-jump.I

daohsą́

pl-3DO-2dpl-eat.it.I

daohshóóh

pl-3DO-2dpl-brush/comb.it.I

daohtł’ó

pl-3DO-2dpl-weave.it.I

daołhį́į́h

pl-3DO-2dpl-melt.it.(snow).I

deiyą́

pl-3DO-3dpl-eat.it.I

didadiiljeeh

pl-3DO-1dpl-start.fire.I

dishhį́į́h

3DO-1-melt.it.I

Díkwíí jį́ lá nanilnish?

how.many Q days 2-work.I

Dooládó’ shį́į́ shich’ohoos’ni’ da; ’adą́ą́dą́ą́’ kintah góyaa yishááł ńt’éé’ béeso naadiinígíí ńdiiłtsooz.

wow probably 1-lucky.P yesterday town areal down 1-go.I Past money twenty-NOM 3-sit.FFO.P

dołhį́į́h

3DO-2dpl-melt.it.I

Gohwééh ła’ shaa níkaah.

coffee some 1-to 2-give.OC.I

haashgéésh

3DO-1-cut.it.out.I

hadaniilchaad

pl-3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).I

hadazhniłchaad

pl-3DO-4dpl-card.it.(as.in.wool).I

hadeiilgéésh

pl-3DO-1dpl-cut.it.out.I

hadeiniłchaad

pl-3DO-3dpl-card.it.(as.in.wool).I

Haidą́ą́’ ’a’áán góne’ naashnish ńt’éé’ --- doo sh yá’áhoot’éeh da.

winter-past mine.shaft 1-work.I past NEG 1-with 3-good.N NEG

hanołchaad

3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).I

Hazhóʼí síní. Tʼáadoo naaní’dííldisí.

careful 2-sit.I NEG again-2-wander.Prog-í

Háí lá b nanilnish?

who Q 3-with 2-work.I

Háí shą’ ’ałhosh?

who Q 3-sleep.I

jiigish

3DO-4-make.one.cut.in.it.I

jitł’ó

3DO-4-weave.it.I

Kii bizhé’é Na’nízhoozhídi naalnish.

Kee 3-father Gallup-at 3-work.I

Linda naaltsoos yółta’.

Linda book 3-3-read.I

Magí yázhí jooł yee naané.

monkey small ball 3-with 3-play.I

Nizhónígo saad ha’oodzíí’ ’áníléehgo bik’e’íłchí.

nicely word HO-speak.P 3-2-make.I-GO 3-2-write.I

NTUdi hooghannimází góne’ Diné bizaad baa ’iinishta’

NTU-at hogan inside Diné 3-language 3-for 1-read.I

Níwe, tʼáádoo ʼałkʼésdisí niyą́ní.

stop NEG candy 3-2-eat.DI.NEG

Shá bíighah na’ashkǫ́ǫ́’.

sun proportionate 1-swim.CI

Sh bééhózin.

1-with 3-of-3-conceive.I

T’ah ’abíínídą́ą́’ naanishgóó dah dii.

still morning-past work-to up start-1-step.I

T’ah doo béeso ’ałtso ’ádįįhdą́ą́’ chidí bitoo’ nahíłniih.

still NEG money all 3-not.exist.NI-past vehicle 3-fuel 3-2-buy.I

T’ah doo la’ shą́ą́’ ’azhjaa’góó náádiikáah da.

not.yet DISC flea market-to 1pl-run.I NEG

T’áadoo hosh niyą́ní.

T’ÁADOO cactus 3-2-eat.I-Í
listenloadingplaying

Don’t eat cactus.

Tsxį́įłgo ni’éé’ biih ni’nééh.

hurry 2-clothes 3-into 2-crawl.I

Tsébiiʼnidzisgaidi ’ííníshtaʼ.

Monument.Valley-at 1-study.I
listenloadingplaying

I go to school at Monument Valley.

Tsézéí lą’í joyéełgo nidaaz dooleeł.

gravel a.lot 3-4-haul.I-GO 3-heavy.NI 3-become.F

Tł’éé’ hodooleeł t’ahádą́ą́’ chizh ła’ ’ahidíłne’.

night 3-become.F before.thus wood some 3-2-chop.I

woshóóh

3DO-2dpl-brush/comb.it.I

yishą́

3DO-1-eat.it.I

Yiską́ągo díí doo ’íídííłtah da. (K’ad tsxíiłgo ’ííníłta’.)

tomorrow this NEG 3-2-read.F NEG (now quickly 3-2-read.I)

Łį́į́ b níníłjooł.

horse 3-for 3-2-handle.NCM.F