An example search has returned 50 entries
’Ashkii t’áá shǫǫ ółta’ lá.
boy good.thing 3-learn.I DISC’Atsį́’ísh ’éí doodaii’ łóó’ísh nínízin?
meat-Q or fish-Q 3-2-want.NI’Ałní’ní’ą́ągo tó háálínídi ’ahéédidiit’ash.
noon-GO spring-at refl-1du-meet.F’Éí naanishígíí haa nízahdę́ę́’ binanilnishgo hoolzhiizh?
that work-ÍGÍÍ how 3-long.N-past 3-2-work-GO time.move.Pbik’ídadidoohdis
pl-3DO-2dpl-wrap.it.around.it.Fbik’ídeediz
3DO-1dpl-wrap.it.around.it.PBini’ íídeeshtah doodago ’éiyá yóó’ ’adeeshwoł.
let will-1-school or only away 1-off-run.PCh’iyáán ’ádaasdįįdgo kingóó ła’ hááshááł.
food pl-3-run.out.P-GO store-to some area-1-go.get.Prog
listen
The shelves are empty, and I am going to the grocery store.
bookmark- Perfective (P) (yi, ni, si, yi-∅)find in Navajo Verb Modes
- ’ádįįh dwindle, become extinctfind in Navajo Verb Modes
- -go verb and subordinating encliticfind in Navajo Adverb Lexicon
- -góó to, toward, along, on, with a numeral it indicates a datefind in Navajo Postposition Lexicon
- Progressive (Prog)find in Navajo Verb Modes
- hááshááł go along after itfind in Navajo Verb Modes
Ch’óóshdą́ą́dą́ą́’ Bilagáanaa Bizaad doo diists’a’ da. K’ad ’éí t’áá shxǫǫ t’áá bee yáshti’.
formerly English neg 1-understand.I neg. Now TOP good.thing barely 3.with 1.speak-I
listen
Before, I didn’t understand English. Now, thankfully, I can speak some.
bookmark- Imperfective (I) (∅, ni, si, yi-∅)find in Navajo Verb Modes
- diists’a hear, understandfind in Navajo Verb Modes
- Imperfective (I) (∅, ni, si, yi-∅)find in Navajo Verb Modes
- yáshti’ speakfind in Navajo Verb Modes
- ch’óóshdą́ą́dą́ą́’ formerly, originallyfind in Navajo Adverb Lexicon
- -ee by means offind in Navajo Postposition Lexicon
- instrumental
Chaha’oh biyaagi ni’dííłbąs.
shade.house 3-under-at 2-drive.FDa’ shééhonísin?
Q 1-2-know.NIdajiłbéézh
pl-3DO-4dpl-boil.it.Idaohtł’ó
pl-3DO-2dpl-weave.it.Ideiit’aal
pl-3DO-1dpl-chew.it.Pdeiitł’ó
pl-3DO-1dpl-weave.it.IDichin nínízin ya’?
hungry 2-want.NI Qdidadiiljeeh
pl-3DO-1dpl-start.fire.Ididadoołjéé’
pl-3DO-2dpl-start.fire.Pdididoołjah
3DO-2dpl-start.fire.Fdidííłjéé’
3DO-1-start.fire.Pdiidiłjeeh
3DO-3-start.fire.Idiidííłjéé’
3DO-3-start.fire.Pdiilyį́į́’
3DO-1dpl-melt.it.PDiné nishłį́į ndi Bilaagana bizaad t’éí bee yáshti’.
Navajo 1-be.NI but English language only 3-with 1-speak.IDíí tł’éé’ t’áá ká dóola dá’ák’eólyeed.
this night NEG bull into.field-3-run.ODoo kingóó diit’ash da.
NEG town-to 1dpl-go.du.Prog NEGGohwééh ła’ shaa níkaah.
coffee some 1-to 2-give.OC.Ihainiłchaad
3DO-3-card.it.(as.in.wool).Ihajííłgizh
3DO-4-cut.it.out.PHáidíígíísh neidiyoołnih nínízin?
which.one-ÍGÍÍ-Q 3-3-buy.F 2-think.NIháágeed
3DO-1-dig.it.out.PMary ha’át’íí yinízin?
Mary what 3-3-want.NINeel’ą́ą le’.
term-3-reach.up.to.NI LE’Neeznáadigóó ’oolkiłgo ’áłah ’aleeh daaní.
ten.at-toward time-GO meeting pl-4-say.NINédáá dóó bikáá’adání bik’i ndinís’eez.
1-sit and table 3-on 1-place-1-foot.Pnidajilé
pl-3DO-4dpl-carry.a.ropelike.thing.around.Iniłbéézh
3DO-2-boil.it.INíwe, tʼáádoo ʼałkʼésdisí niyą́ní.
stop NEG candy 3-2-eat.DI.NEGSaad naashkaahgo baa naashá.
word 3-1-research.CI-GO 3-to 1-go.ProgShilééchąą’í bikéé’ yishááł.
my.dog 3-following 1-go.ProgShilį́į́’ tł’aaká’ii dóó shilį́į́’ biyéél bił tsodizin ’íishłaa.
1-appaloosa and 1-horse 3-saddle 3-with prayer 3-1-make.PShiníbaal doo tó biníkáoogeeh le’ ’át’éégóó ’íishłaa.
1-tent NEG water 3-through-3-flow.I prepare.against 3-1-make.PT’áadoo ’anit’íní!
neg 2-do.NI-Íitalic highlight particle_0" aria-label="particle">T’áadoo ’ashą́ní Dibé bikee’ dah diiyá.
before 1-eat.(I)Neg sheep follow start-out 1-walk.(I)Tóbąąhgóó yishtł’ééł.
river-toward 1-run.ProgTóshjeeh yah ’adíí’ááł nidishnínéesh yah’ííní’ą́?
water.jug into 3-2-take.in.F 1-say-PP-Q.P PP-3-2-take.in.P.SROTsinaabąąs bee nida’abąąs yę́ędą́ą́’ shi’dizhchį́.
wagon 3-with pl-3-drive.I past 1-pass-born.P
listen
I was born during the time when wagons were used
bookmark- -ee by means offind in Navajo Postposition Lexicon
- Imperfective (I) (∅, ni, si, yi-∅)find in Navajo Verb Modes
- na’abąąs drivefind in Navajo Verb Modes
- yę́ędą́ą́’ pastfind in Navajo Conjunction Lexicon
- Perfective (P) (yi, ni, si, yi-∅)find in Navajo Verb Modes
- bi’dizhchį́ be bornfind in Navajo Verb Modes




