Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Anishkeed, t’áá ká nóólk’oł lágo.

2-3-photograph.I neg 2-blink.O LÁGO

’Atsį’ísh ’éí doodaii’ łóó’ísh nínízin?

meat-Q or fish-Q 3-2-want.NI

’Azháánee’ shi dibé hólǫ́ǫ ndi, dibé ła nahiideeshnih.

even.though my sheep 3-exist.NI sheep one 1-buy.F

’Ałní’ni’ą́ą́dą́ą́’ shą́ą́’ ’azhjaa’jí da’íídą́ą́’.

noon-past flea market-side pl-1dpl-eat.P

’Eii mósí tsásk’eh bik’i dah síłteeh.

that cat bed 3-on up 3-2-AO.CI

At’ééd aní shí k’ad naalyéhé báhooghango déyá. Nit’éé’ bimá aní k’adee’ da’iigháásh.

girl 3-say.IP 1-now goods 3-for-home-GO directional-go. past 3-mother 3-say.IP now time-sleep.

Ch’iyáán bá hooghandi béeso bideená naashnish.

food.store-at money 3-in-exchange.for 1-work.CI

Chidí bits’ą́ą́’ niiltłago t’óó yíyooyił.

car 3-from 3-stop.P-GO just 3-3-push.Prog

Chidí nidabinóołtłáád.

car pl-3-2dpl-stop.O

Dah nóóljííd lágo.

up 2-jump.O don’t

dajííłhį́į́’

pl-3DO-4dpl-melt.it.(snow).P

dashoołbéézh

pl-3DO-2dpl-boil.it.P

deidíníłkaad

pl-3DO-3dpl-start.to.herd.them.(animals).I

deidííłhį́į́’

pl-3DO-3dpl-melt.it.P

deiilbéézh

pl-3DO-1dpl-boil.it.I

deiit’aal

pl-3DO-1dpl-chew.it.P

deiitł’ó

pl-3DO-1dpl-weave.it.I

Dibé ła’ yóó’ ’íínilgo k’adę́ę ’e’e’aahgo ch’ééh naanááshwoł.

sheep some away 3-1-lose.P-GO almost evening in.vain 3-after 1-run.around.P

diilyį́į́h

3DO-1dpl-melt.it.I

Diné bikédaayahgi ʼooljééʼ hanábąsgo ʼashiiké nidahachíí jíní.

navajo-people 3-pl-land-at moon up.out-3-full.moon.R-GO boy-pl pl-3-birth.R 4-say.I

Díí yihahígíí biyi’, háísh tówónaanígóó ch’aa deeyá?

this year.IGII within who overseas.GOO travel 3-going.F-Q

Díí éé’ shił nizhónígo nahideeshniih nisin nt’éé’ ’áko ndi ayóo ilį́į́ .

this clothing 1-with 3-like-GO 3-1-buy.F 1-think.Cl Past even then very 3-expensive Disc

Haidą́ą́’ ’a’áán góne’ naashnish ńt’éé’ --- doo sh yá’áhoot’éeh da.

winter-past mine.shaft 1-work.I past NEG 1-with 3-good.N NEG

haiilgizh

3DO-1dpl-cut.it.out.P

hanííníłchaad

3DO-2-card.it.(as.in.wool).P

hayíígeed

3DO-3-dig.it.out.P

Háát’i’ le’!

up-3-extend.P LE’
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Hái da shą’ tsinaa’eeł ’ájiilaa lá?

who DA Q boat 3-4-make.P DISC

Háí lá ’ałhosh?

who Q 3-sleep.I

Jáan bimá łóó’ t’áá yiyánígíí daats’í b bééhózin.

John 3-mother fish just 3-3-eat.I-ÍGÍÍ maybe 3-with 3-about-3-know.NI

Kintahgóó diit’ash.

town-to 1dpl-go.du.Prog

Na’nízhoozhígóó nihił ’adeeswod ’áko shį́į́ ’adiidį́į́ł chidí nihá ’ánálnéehgo.

Gallup-to 1-with INDEF-drive.P then maybe 1-dual-eat.F car 1-for 3-fix.I-GO

Neel’ą́ą le’.

term-3-reach.up.to.NI LE’
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Ni’dózhoł.

term-3-sprinkle.O
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Ni’éé’ náníłkad.

2-clothes 3-2-sew.I

Nichxǫ’ doo ájíníi da.

stop NEG 4-say.thus.NI NEG
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

nideeshłeeł

3DO-1-carry.a.ropelike.thing.around.F

nideidooleeł

pl-3DO-3dpl-carry.a.ropelike.thing.around.F

nideizlá

pl-3DO-3dpl-carry.a.ropelike.thing.around.P

Shiye’, ín">t’áadoo nikídíltałí.

1-son NEG 2-stomp.IR-Í

Sh bééhózin.

1-with 3-of-3-conceive.I

Shí ’éí t’áá naanishdóó kingóó déyá.

I TOP just work-from town-to 1-go.I

Sitsóóké da’ółta’go t’óó bik’iisdził.

1-grandchildren pl-school-GO just 3-1-support.Prog

T’ahádą́ą́’ dah ’ayítł’óh.

before.thus up 3-2-loom.set.I

Tó háálínídi ’ahéédidiit’ashałní’ní’ą́ągo.

spring-at refl-1du-meet.F noon-GO

wooyą́ą́’

3DO-2dpl-eat.it.P

Yadiizíníshą’ haa néelt’e’go nínízin?

can-Q how 3.many.N-GO 2-want.NI

yidíníłkaad

3DO-3-start.to.herd.them.(animals).I

yiigish

3DO-2-make.one.cut.in.it.I

Łahgóó t’ah biláhági ’át’éego ch’iyáán naas’nii’ lá.

elsewhere even.more 3-be.NI-GO food 3-distribute.P DISC