Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Ahbínígo ch’éshááh ’áádóó sodiszįįh.

morning-GO 1-go.out.U and.then 1-pray.U

’Atiin bąąhgóó doo ch’il ’ahwééh ’ájíléeh da.

road 3-beside-along NEG plant coffee together 3-4-gather.SFO.I NEG

’Atsį’ísh ’éí doodaii’ łóó’ísh nínízin?

meat-Q or fish-Q 3-2-want.NI

’Atsį́’ísh ’éí doodaii’ łóó’ísh nínízin?

meat-Q or fish-Q 3-2-want.NI

Át’ah ’índa shaa náádíídááł.

later 1-to again-2-come.F

Ch’į́į́góó ch’ééh tádííyá.

fail in.vain 1-go.P

Ch’ééh la’ baa ntséskees.

in.vain puzzlement 3-about 1-think.I

Da’ dichin nínízin?

Q hungry 2-want.NI

Dah díníilghaazh ’áshįįh bik’ídíínił.

fry.bread salt 3-on-3-2-sprinkle.PlO.F

daohsą́

pl-3DO-2dpl-eat.it.I

dayiigish

pl-3DO-3dpl-make.one.cut.in.it.I

deidííłhį́į́’

pl-3DO-3dpl-melt.it.P

deishóóh

pl-3DO-3dpl-brush/comb.it.I

didishjeeh

3DO-1-start.fire.I

Doo ’áłah deiidleeh da.

NEG together pl-1dpl-meet.pl.I NEG

Dooshą’ kót’éego áníléeh da lá.

ensure like.this 2-do.I DISC

Haa’íyee’ díí chidí bikééji’ adeez’ahí hasht’e diilnííł.

lets.see this pickup.truck 3-1.pl-fix.F

hadajizgeed

pl-3DO-4dpl-dig.it.out.P

hadeeshtééł

3DO-1-carry.him/her.up.out.of.something.F

hadínéeshchał

3DO-1-card.it.(as.in.wool).F

haniilchaad

3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).P

haniłgéésh

3DO-2-cut.it.out.I

hanoołchaad

3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).P

hazhdínóołchał

3DO-4-card.it.(as.in.wool).F

Háát’i’ le’!

up-3-extend.P LE’
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Hoozdohgóó daats’í deeshááł ’éí doodaii’ Be’eldííldahsínilgóó deeshááł.

Phoenix-toward maybe 1-walk.F or Albuquerque-toward 1-walk.F

Mary ha’át’íí yinízin?

Mary what 3-3-want.NI

Nichxǫ’ doo ájíléeh da.

stop NEG 3-4-make.I NEG
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

nidaohłé

pl-3DO-2dpl-carry.a.ropelike.thing.around.I

nideiilyé

pl-3DO-1dpl-carry.a.ropelike.thing.around.I

nishóóh

3DO-2-brush/comb.it.I

nisélá

3DO-1-carry.a.ropelike.thing.around.P

nizhdooleeł

3DO-4-carry.a.ropelike.thing.around.F

Níwe, bíni’dii ’áyą́!

stop 3-let 3-3-eat.I
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Níwe, doo ch’il bikáá’ nijigháa da!

stop NEG plant 3-on 3-4-walk.I NEG

Shich’é’é bi’éé’ bá ’áshłéehgo naat’ą́hí hááłgizh.

1-daughter 3-clothes 3-for 3-1-make-I 1-GO fabric I-cut.P

Shí hanii t’éiyá Naasht’ézhí bizaad sh bééhózin.

I contrary only English 3-language 1-with 3-know.P

Sisłigaií ’ayóo bik’i ni’dzidlaad.

concho.belt very 3-on 4-3-shiny.I

Sitsii’ ndeeshshoh léi’ tó ’anideizgiz lá.

1-hair 3-1-moist.F because water 3-turn.off.R DISC

T’ah doo béeso ’ałtso ’ádįįhdą́ą́’ chidí bitoo’ nahíłniih.

still NEG money all 3-not.exist.NI-past vehicle 3-fuel 3-2-buy.I

T’áadoo naaltsoos dayínółta’í.

neg book pl-3-2dpl-read.I-Í

T’áadoo yaa nidanoht’áhí.

NEG down pl-3-2dpl-put.SRO.I-Í

woohgish

3DO-2dpl-make.one.cut.in.it.I

yiigish

3DO-2-make.one.cut.in.it.I

yiit’aal

3DO-1dpl-chew.it.P

yik’ídéididis

pl-3DO-3dpl-wrap.it.around.it.I

Yiską́ągoósh ’adeestsił nínízingo bee na’anishí hasht’enilééh?

tomorrow-Q 1-make.F 2-want.NI-GO tool 3-2-prepare.I

yíníshóó’

3DO-2-brush/comb.it.P

yíyą́ą́’

3DO-1-eat.it.P

Łahgóó t’ah biláhígi ’át’éego ch’iyáán naas’nii’ lá.

elsewhere even.more 3-be.NI-GO food 3-distribute.P DISC