Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries
’Acheii bitsói ’aghááł yeinítą́.
grandfather grandchild gourd 3-3-give.SSO.P’Ashkii chidímazí yoo'į́.
boy car-3-round.NI-NOM 3-3-see.Prog’Atsį́’ísh ’éí doodaii’ łóó’ísh nínízin?
meat-Q or fish-Q 3-2-want.NIbik’ídadidoohdis
pl-3DO-2dpl-wrap.it.around.it.Fbik’ídadohdis
pl-3DO-2dpl-wrap.it.around.it.ICh’é’étiingóó naanéhígíí shił bééhózin.
entrance-along 3-play.I-COMP 1-with 3-know.NICh’ééh jiyáán náshdį́į́h ’áádóó tó náshdlį́į́h.
watermelon again-1-eat.R then water again-1-drink.RChidí nidabinóołtłáád.
car pl-3-2dpl-stop.Odayiigish
pl-3DO-3dpl-make.one.cut.in.it.IDá’ák’ehdi nídahodoohgoł.
cornfield-at pl-3-2-hoe.Fdeididoołhįh
pl-3DO-3dpl-melt.it.Fdidideeshjah
3DO-1-start.fire.Fdiididoołjah
3DO-3-start.fire.FDíí yiską́ągo ’íídííłtah.
this tomorrow 3-2-read.FHada’niłhosh le’!
up-pl-3-3-bubble.up.CI LE’hadadínóołchał
pl-3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).Fhadeiłgéésh
pl-3DO-3dpl-cut.it.out.Ihadeneeshchaad
pl-3DO-3dpl-card.it.(as.in.wool).Phadííłtééł
3DO-2-carry.him/her.up.out.of.something.FHastiin łį́į́’ yik’i dah neezdá.
man horse 3-on up 3-sit.Phazhnííłchaad
3DO-4-card.it.(as.in.wool).PHaʼdiinééh biniiyé hę́ę́ł bee naagéhé bits’aʼ ʼádinígíí nidoochʼąh.
parade 3-reason pack 3-means-of 3-haul.I 3-box 3-exist.NI-ÍGÍÍ 3-decorate.FHaʼoodzíí’ yinaalnish.
sentence 3-3-work-CIjiłbéézh
3DO-4-boil.it.IK’aa’ísh tsénaa ’aní’á biyaa doodago daats’í báhátis ’ayiist’oh?
arrow-Q bridge 3-under or perhaps 3-over 3-3-shot.P
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- -ísh enclitic for yes/no questionsfind in Navajo Questions
- -yaa under, beneath, down’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- location
- -áátis over’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- location
- ’Áhoodzaii’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgi
- ’adisht’oh be an archer, shoot arrows’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgi
K’ad Hoozdodi níyolgo łeezh aadę́ę́’ yimas.
now Phoenix - at 3-b3.wind dust 3-3-roll.ProgKintah góyaa yishááł ńt’éé’ béeso ńdiiłtsooz
areal-down 1-go.Prog past money 3-1-pick.FFO.PKwii sínídáa dooleeł.
here 2-sit.SPN will.be.FMary ha’át’íí yinízin?
Mary what 3-3-want.NInaashłé
3DO-1-carry.a.ropelike.thing.around.INibéézh bee hane’ doo ndi naalnish da.
2-cellphone NEG but 3-work.P NEGNida’iishnishgo hooghangóó nídésdzáa lą́ą.
1-after.work.P-GO home-to 1-go.F EMP
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- ’Áhoodzaii’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgi
- naashnish work’áhát’íní hoolzhishgi bik’ídáahgi
- lą́ą an emphatic encliticfind in Navajo Particle Lexicon
- -go verb and subordinating encliticsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- -góó to, toward, along, on, with a numeral it indicates a date’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi




