Your search for the hoolzhishgi Imperfective (I) (∅, ni, si, yi-∅)
biihidzóhí 50 entries

Asdzání ní’jookąąhgo kintahdi nijighá.

woman-NOM Rep-3a-beg.I-GO town-at about-3a-walk.I

Béégashii báháchxį’go bik’ee neeshchééł.

cattle 3-become.angry.I-GO 3-on.account.of 1-flee.Prog

Bich’ah haini’ą́, "díí bee yisdádíínááł," hałní jiní.

hat 3-2-give.P with.this.PP pl-2-survive.F 3-to.say.I they.say

Bįįh bił da’doołdǫǫh.

deer 3-with pl-2dpl-shoot.I

Ch’óóshdą́ą́dą́ą́’ Bilagáanaa Bizaad doo diists’a’ da. K’ad éí t’ááshxǫǫd t’áá bee yáshti’.

formerly English NEG 1-understand.I NEG | now TOP at.least just 3-with 1-speak.I

Chidí nidabinołtłáád.

car pl-3-2dpl-stop.I
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

 

dadíníilkaad

pl-3DO-1dpl-start.to.herd.them.(animals).I

dajishóóh

pl-3DO-4dpl-brush/comb.it.I

daohsą́

pl-3DO-2dpl-eat.it.I

didadołjeeh

pl-3DO-2dpl-start.fire.I

dideidiłjeeh

pl-3DO-3dpl-start.fire.I

diilyį́į́h

3DO-1dpl-melt.it.I

Diné bikédaayahgi ʼooljééʼ hanáníbąsgo ʼashiiké nidahachíí jíní.

navajo-people 3-pl-land-at moon up.out-3-full.moon.R-GO boy-pl pl-3-birth.R 4-say.I

Dlǫ́ǫ́’ da’diłhashaalání">go baa ’ákonsin.

prairie.dog 3i-3-bite.I-GO 3-about 1-be.aware.NI

Dlǫ́ǫ́’ hwiiłhashaalání">go bik’e’ashch’íí’go baa ’ákonsin.

prairie.dog 3a-3-bite.I-GO 3-be.painful.P-GO 3-about 1-be.aware.NI

Dlǫ́ǫ́’ hwiiłhashaalání">go bik’e’ashch’íí’ígíí baa ’ákonsin.

prairie.dog 3a-3-bite.I-GO 3-be.painful.P-ÍGÍÍ 3-about 1-be.aware.NI

Doo nídahiyoołnaah da.

neg pl-3-2dpl-resuscitate.I neg

dínółkaad

3DO-2dpl-start.to.herd.them.(animals).I

Grace dibé yółta’.

Grace sheep 3-count I

Haashíyee’ díí naak’ee sinilí biniitááh t’áá daats’í bee hoot’į́.

try.and.find.out this eyeglasses 3-2-try.IP just maybe 3-with area-pas-see.Prog.N

Haidą́ą́’ ’a’áán góne’ naashnish ńt’ę́ę́’ --- doo shił yá’áhoot’éeh da.

winter-past mine.shaft inside 1-work.I past NEG 1-with 3-good.N NEG

haniilchaad

3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).I

haołgéésh

3DO-2dpl-cut.it.out.I

Háadi lá łį́į́’ naakai?

where-at Q horse 3dpl-walk.I

Linda naaltsoos yółta’.

Linda book 3-3-read.I

Nahałtin ládą́ą́’ doo deesháał da.

3s-rain.I in.case NEG 1-go.F NEG

Ne’eshłééh. T’áá ká nóólk’oł.

2-1-copy.I 2-blink.O

neiilyé

3DO-1dpl-carry.a.ropelike.thing.around.I

nidaohłé

pl-3DO-2dpl-carry.a.ropelike.thing.around.I

nishóóh

3DO-2-brush/comb.it.I

Nizhónígo saad ha’oodzíí’ ’áníléehgo bik’e’íłchí.

nicely word HO-speak.P 3-2-make.I-GO 3-2-write.I

Nił bééhózin.

1-with 3-of-3-conceive.I

niłhį́į́h

3DO-2-melt.it.(snow).I

Níwe, bíni’dii ’ałwosh!

stop 3-let 3-sleep.I

NLA aad ’át’éii">k’adę́ę ‘ałtso ’aleehgo baa nitséskees.

NLA almost all 3i-occur.I-GO 3-about 1-think.I

Níwe, tʼáádoo ʼabeʼ tʼóó bee naninéʼhí. Hazhóʼó nidlą́.

stop NEG milk just 3-with 2-play.R-NEG properly 3-2-drink.I

Shimá bighangóó shíni’ ńt’éé’ ch’ééh déyáago shił náhoogéé’.

1-mother 3-home-to 1-desire.to.go past in.vain 1-go.P-GO 1-with ho-become.lazy.X

Shiyaazh, hodiinisin doo.

1-my son-2-you will.be 3-reverent.I

Shił naa’aash shį́į́! T’áá shǫǫdí shaná’níłtsóód!

1-with 3-go.dl.CI maybe please 1-to-back-3-2-feed.I

Sitsóí ’ólta’góó dah diigháahgo ła’ béeso baa yish’ááh.

1-grandchild school-toward up 3-start.to.go.I-GO some money 3-to 3-1-give.SRO.U

T’ah ’abíínídą́ą́’ naanishgóó dah diiyá.

still morning-past work-to up start-1-step.I

T’ah doo ashą́ą da.

not.yet 1-eat.I NEG

Ted t’áá bí bichidí yóhósáahgo yishniih.

Ted just his 3-car 3-3-miss.I-GO 3-1-hear.I

Tsinaabąąs bee nida’abąąs yę́ędą́ą́’ shi’dizhchį́.

wagon 3-with pl-3-drive.I past 1-pass-born.P

Tsxį́įłgo ni’éé’ biih ni’nééh.

hurry 2-clothes 3-into 2-crawl.I

Tł’ízí da’ałchozhgo shił bééhózin.

goat ’a-3-graze-GO 1-with 3-of-3-conceive

Tł’ízí tł’oh deiiłchózhígíí shił bééhózin.

goat grass pl-3-3-eat.leafy-ÍGÍÍ 1-with 3-about-3-know.NI

wohsą́

3DO-2dpl-eat.it.I

yiidą́

3DO-1dpl-eat.it.I

Łééchąą’í ’atsį’ tsxį́įłgo yiyą́. .’

dog meat quick-GO 3-3-eat.I