An example search has returned 100 entries

a’ va’l vet yatz’on q’u vinaj

listenloadingplaying

[ʔaʔ vaʔl vet ja.’t͡s’on Ɠu ’vi.nax ] frase he killed the men

(Spanish) él mató a los hombres

Example: Naj Kat yatz’on unq’a naje’

a’ vet motx yatzon u b’alam

listenloadingplaying

[ʔa’ vet mot͡ʂ ja.’t͡s’on u ’ɓa.lam ] frase they killed the jaguar

(Spanish) ellos mataron el jaguar

Example: Chajaak kat yatz’o’n u b’alam

Aa ootzajib’al

listenloadingplaying

[ʔa: o:.t͡sa.’xi.ɓal ] sustantivo wiseman

(Spanish) sabio

Aa tz’a’la vitz

[ʔa: ’t͡s’aʔ la vit͡s ] sustantivo Person from coast

(Spanish) Costeño, persona originaria de la costa

Ab’i’m

listenloadingplaying

[ʔa.’ɓiʔm ] verbo transitivo listen to

(Spanish) escuchar

Ab’il

listenloadingplaying

[’ʔa.ɓil ] pronombre interrogativo who

(Spanish) ¿quién?

Example: ja’l

Aq’en

[’ʔa.Ɠen ] sustantivo wood

(Spanish) madera

Axh

listenloadingplaying

[ʔaʃ ] pronombre you (singular)

(Spanish) tú / vos / usted (singular)

B’alam

listenloadingplaying

[’ɓa.lam ] sustantivo jaguar

(Spanish) jaguar

B’alam

listenloadingplaying

[’ɓa.lam ] sustantivo tiger

(Spanish) tigre

B’aq’ vatz

listenloadingplaying

[ɓaƓ vat͡s] sustantivo de sustantivo eye

(Spanish) ojo

B’iichaj

[ɓi:.t͡ʃax] little by little

(Spanish) poco a poco-

B’itz

[ɓit͡s ] sustantivo Music

(Spanish) Música

B’itzal

listenloadingplaying

[’ɓi.t͡sal] sustantivo song

(Spanish) canción

Example: B’itz

Chi’na’nk’u’l

[t͡ʃiʔ.naʔn.k’uʔl ] verbo Action implying magical harm by evil desires

(Spanish) Envidia

Example: Chi’anchil aama/chi’anchil k’u’l

Chib’

listenloadingplaying

[t͡ʃiɓ] sustantivo meat

(Spanish) carne

Chikol Ko’m

[’t͡ʃi.kol koʔm ] sustantivo farmer

(Spanish) persona que siembra milpa

Eela

[ʔe:.’la] adjetivo same

(Spanish) mismo, igual-

Iia

listenloadingplaying

[ʔi:a] sustantivo seed

(Spanish) semilla

Ivinaj

listenloadingplaying

[ʔi.’vi.nax] sustantivo inalienable husband

(Spanish) esposo

Example: Tzumel

Ju’

listenloadingplaying

[xuʔ] sustantivo nose

(Spanish) nariz

Jujva’l

listenloadingplaying

[xux.’vaʔl] número seven

(Spanish) siete

Example: Vujva’l/juqva’l

Junlaval

listenloadingplaying

[xun.’la.val] número eleven

(Spanish) once

Junun

[xu.nun] one by one

(Spanish) uno por uno,

Example: ti’ jununil

Jutz’ jub’

listenloadingplaying

[xut͡s’ xuɓ˺] sustantivo de sustantivo arrow

(Spanish) flecha

Jutzinchil

listenloadingplaying

[xu.’t͡sin.t͡ʃil ] verbo intransitivo run

(Spanish) correr

Example: Ooje’l/q’exchil

K’ayib’al

listenloadingplaying

[k’a.’ji.ɓal ] sustantivo Market

(Spanish) Mercado

K’ulanal

[’k’u.la.nal ] sustantivo tablet where women grind food for feasting

(Spanish) molendera (tabla donde se pone piedra de moler)

Example: Che’nb’al

Ka’k’alal

listenloadingplaying

[kaʔ.’k’a.lal] número forty

(Spanish) cuarenta

Example: Ka’viiiqil.

Ka’pajul

[kaʔ.pa.xul] twice

(Spanish) dos veces-

Example: ka’puul

Kaava’l

listenloadingplaying

[ka:.vaʔl] número four

(Spanish) cuatro

Example: kajva’l

Kab’laval

listenloadingplaying

[kaɓ.la.val] número twelve

(Spanish) doce

Kamib’ii

listenloadingplaying

[ka.mi.’ɓi:] pronombre interrogativo what

(Spanish) ¿qué?

Example: Kam

Kaxhlan

[’kaʃ.lan ] sustantivo non-indigenous man

(Spanish) ladino

Example: mu’s

Kaxhlan

[’kaʃ.lan ] sustantivo non-indigenous woman

(Spanish) Ladina

Example: mu’s

kutkin

listenloadingplaying

[’kut.kin] adjetivo short

(Spanish) corto

Example: Kutixi

Latza’

[’la.t͡saʔ ] Adverbio de lugar here

(Spanish) aquí

Example: Tzitza’

Latzii

listenloadingplaying

[’la.t͡si:] Adverbio de lugar there

(Spanish) allá

Example: Tzi’le’

Ma’l ku’en

[maʔl kuʔen] only, unique

(Spanish) único-

Example: ta’n xhte

Masat

listenloadingplaying

[ma.sath] sustantivo deer

(Spanish) ciervo

Max

listenloadingplaying

[maʂ] adverbio left

(Spanish) izquierda

Naja’ch

listenloadingplaying

[na.’xaʔt͡ʃ] adverbio near

(Spanish) cerca

Example: Najli

Nan

listenloadingplaying

[nan] sustantivo mother

(Spanish) madre

Example: txutx

Nik’amil

[ni.’k’a.mil] half

(Spanish) la mitad, medio-

Example: pok’o’chil

Nim

listenloadingplaying

[nim] adjetivo big

(Spanish) grande

Nimla a’

listenloadingplaying

[nim.’la aʔ] sustantivo generalmente no poseido river

(Spanish) río

Nimlaq’ii

listenloadingplaying

[’nim.la.Ɠi: ] sustantivo party

(Spanish) Fiesta

Nimlaq’ii tetz tenam

listenloadingplaying

[’nim.la.Ɠi: tet͡s ’te.nam ] sustantivo fair

(Spanish) Feria

Peq’xichil

listenloadingplaying

[’peƓ.ʂi.t͡ʃil ] verbo transitivo spill

(Spanish) derramarse

Pojoj

listenloadingplaying

[’po.xox] sustantivo dust

(Spanish) polvo

Q’esala

listenloadingplaying

[’Ɠe.sa.la ] sustantivo chief

(Spanish) jefe

Example: Q’esal

Q’esla nan

listenloadingplaying

[Ɠes.la nan] Adjetivo de sustantivo mother’s mother

(Spanish) abuela materna

Example: Q’esla Txutx/na’

Qi’unal

[’qiʔ.u.nal ] sustantivo fertility massager

(Spanish) Sobadora

Example: Qi’unaal

Ripich

listenloadingplaying

[’ri.pit͡ʃ ] sustantivo bat

(Spanish) murciélago

Example: Rip/sotz’

Sa b’itzalii

[sa ’ɓi.t͡sa.li:] verbo transitivo To sing (tv)

(Spanish) Cantarlo

Example: b’itzale’

Saach

[sa:t͡ʃ’ ] verbo transitivo To play (iv)

(Spanish) Jugar

Saji’m

listenloadingplaying

[sa.’xiʔm ] verbo transitivo watch

(Spanish) ver

Example: Ilo’m

Sikle’ u tioxhla anxelal

[’sik.leʔ. u ’ti:oʃ.la ’an.ʂe.lal ] verbo Call the spirit

(Spanish) Llamar al espíritu

Sivan

listenloadingplaying

[’si.van] sustantivo stone

(Spanish) piedra

Example: K’ub’

Sutimalb’en

listenloadingplaying

[su.ti.’mal.ɓen] verbo transitivo throw

(Spanish) lanzar

Example: Suti’m

Taanima Kamnaj

[ta:.’ni.ma ’kam.nax ] sustantivo Spirit of a dead person

(Spanish) Espíritu del muerto

Example: tiuxhil kamna’q

Tanul aa

listenloadingplaying

[ta.’nul a: ] sustantivo bamboo

(Spanish) bambú

Tenam

listenloadingplaying

[te.’nam ] sustantivo town

(Spanish) Pueblo

Toq’o’m

listenloadingplaying

[to.’Ɠoʔm] verbo transitivo stab

(Spanish) apuñalar

tx’aala atimb’al

[’t͡ʂa:.la a.’tim.ɓal ] sustantivo Ruin

(Spanish) Ruina (templos Mayas)

Tx’umil

listenloadingplaying

[t͡ʂ’u.mil] sustantivo generalmente no poseido star

(Spanish) estrella

Txa’

listenloadingplaying

[t͡ʂaʔ ] sustantivo flesh (fruit)

(Spanish) pulpa

Txakb’aa’

listenloadingplaying

[t͡ʂak.’ɓa:ʔ] verbo intransitivo stand

(Spanish) estar de pie

Example: Txakb’a’/txake’vchil

Txav

listenloadingplaying

[t͡ʂav] sustantivo liver

(Spanish) hígado

Tz’a’l

listenloadingplaying

[t͡s’aʔl] adjetivo hot

(Spanish) caliente

Tz’ajil kamnaj

listenloadingplaying

[t͡s’a.xil ’kam.nax ] sustantivo Grave

(Spanish) panteón, tumba, nicho

Example: tz’achil kamnaj

Tz’ak

[t͡s’ak ] sustantivo Medicine

(Spanish) Medicina, remedio

Example: Tz’akab’al

Tz’aka

[’t͡s’a.ka ] verbo To cure

(Spanish) Curarlo

Tz’echil

listenloadingplaying

[t͡s’e.t͡ʃil] verbo transitivo burn

(Spanish) quemar

Example: Tz’e’sa’m

Tz’ichin

listenloadingplaying

[’t͡s’i.t͡ʃin] sustantivo bird

(Spanish) pájaro

Example: Tz’ikin

Tz’iso’m

listenloadingplaying

[t͡s’i.soʔm] verbo transitivo sew

(Spanish) coser

Tz’unun

listenloadingplaying

[t͡s’u.nun ] sustantivo hummingbird

(Spanish) colibri

Example: tz’u’n

Tz’utz’u’m

listenloadingplaying

[t͡s’u.’t͡s’uʔm] verbo transitivo suck

(Spanish) chupar

Example: TZ’ub’u’m

Tze’nsanal

[t͡seʔn.sa.nal] sustantivo Clown

(Spanish) Payaso

Tzok’o’m

listenloadingplaying

[t͡so.k’oʔm] verbo transitivo cut

(Spanish) cortar

u ye’xtxoj

[ʔu jeʔʂ.t͡ʂox ] sustantivo the evil

(Spanish) El mal

Example: u va’laxh/u kanchaj

Uk’

listenloadingplaying

[ʔuk’] sustantivo louse

(Spanish) piojo

Uken

[ʔu.’ken] sustantivo obscurity

(Spanish) obscuridad, oscuridad

Example: tokto

Unk’alal

listenloadingplaying

[ʔun.’k’a.lal] número twenty

(Spanish) veinte

Us

listenloadingplaying

[ʔus ] sustantivo fly

(Spanish) mosca

Vatb’al

[vat.’ɓal ] sustantivo Room

(Spanish) Posada, hospedaje

Vi’ Kamnaj

listenloadingplaying

[viʔ ’kam.nax ] sustantivo Cemetery

(Spanish) Cementerio, camposanto

Xa’va’m

listenloadingplaying

[ʂaʔ.vaʔm] verbo transitivo vomit

(Spanish) vomitar

Example: Xa’vichil

Xamal

listenloadingplaying

[’ʂa.mal] sustantivo fire

(Spanish) fuego

Xaoom

listenloadingplaying

[ʂa.o:m] verbo intransitivo walk

(Spanish) caminar

Xhi’l

listenloadingplaying

[ʃiʔl ] sustantivo cricket

(Spanish) grillo

Xi’l

listenloadingplaying

[[ʂiʔl ] sustantivo feather

(Spanish) pluma

Xich’

listenloadingplaying

[ʂit͡ʃ’] sustantivo wing

(Spanish) ala

Xo’val

[’ʂoʔ.val ] sustantivo Ghost

(Spanish) Fantasma

Example: tchitch

Yatz’b’al Vakaxh

listenloadingplaying

[jat͡s’.ɓal va.’kaʃ ] sustantivo Slaughterhouse

(Spanish) Rastro, donde se mata animales

Example: yatz’b’al txokop

Ye’ksiane’

listenloadingplaying

[jeʔk.’sia.neʔ ] adverbio de negación not

(Spanish) no (futuro)

Example: ye’le

ye’ni’ch ijutzin q’u tx’i’ eet

listenloadingplaying

[jeʔniʔt͡ʃ i.xu.’t͡sin Ɠu t͡ʂ’iʔ e:t ] ̃frase yesterday the dogs were not running

(Spanish) ayer los perros no estaban corriendo

Example: ye’l unq’a tx’i’ nik tooje’l e’te

ye’xhkam ye’xhkam vet vil u tx’i’

listenloadingplaying

[’jeʔʃ.kam ’jeʔʃ.kam vet vil u t͡ʂ’iʔ ] frase no, I did not see the dog

(Spanish) no, no ví el perro

Example: ye’le, ye’l tx’i’ kat vila

Yolb’al

listenloadingplaying

[’jol.ɓal] sustantivo language

(Spanish) idioma

Yoxh

[joʃ ] sustantivo rattle

(Spanish) Sonaja, chinchín

Example: yotch